سندرم خستگی مزمن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سندرم خستگی مزمن
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصص عصب‌شناسی، روماتولوژی
آی‌سی‌دی-۱۰ G93.3
آی‌سی‌دی-9-CM 780.71
دادگان بیماری‌ها 1645
مدلاین پلاس 001244
ئی‌مدیسین med/۳۳۹۲ ped/2795
پیشنت پلاس سندرم خستگی مزمن
سمپ D015673

سندرم خستگی مزمن(Chronic fatigue syndrome) و یا میالژیک انسفالومیالیتیز (myalgic encephalomyelitis) یک وضعیت پزشکی است که نشانه اصلی آن خستگي مفرط و مزمنی است که با انجام هرگونه فعالیت ذهنی یا جسمی به مراتب شدیدتر می شود. این بیماری با انواع دیگر خستگی مزمن و معمول مانند خستگی ناشی از کم خونی، کمبود ویتامین دی، افسردگی و ... متفاوت است و وجه اصلی این تفاوت در بدتر شدن علائم پس از فعالیت فیزیکی یا فعالیت فکری در این بیماری است. همچنین اين خستگي بعد از کار زياد، اضطراب يا بي خوابي رخ نمي دهد، بلکه اين خستگي از نوع شديد و خطرناک مي باشد و با استراحت و داشتن فعاليت بدني و ذهني از بين نمي رود. اين خستگي تمام بدن را احاطه کرده و فعاليت ذهنی و بدني و توان فرد را به شدت کم مي کند. کیفیت زندگی در برخی از این بیماران پایین تر از بیماران MS و نارسایی قلبی و نارسایی کلیه برآورد میشود.
هنوز کاملا مشخص نيست که چرا اين سندرم به وجود مي آيد، اما به احتمال زیاد یک بیماری ثانویه است. بدین معنا که عوامل و علل ریشه ای مختلفی میتوانند منجر به این علائم شوند. در اکثر موارد این بیماری پس از یک یا چند عفونت ویروسی و یا آسیب فیزیکی به گردن مثلا در تصادفات رانندگی یا ورزشی شروع می شود. در بسیاری از بیماران علائم نقص عملکرد سیستم اعصاب خودگردان وجود دارد و در برخی بیماران علائم میالوپاتی هم دیده میشود. همچنین برخی از مبتلایان مشکلات مربوط به بافت های همبندی مانند سندرم اهلرز دانلوس دارند. با پیدایش دستگاه های ام ار ای نشسته که امکان عکس برداری از بیمار در حالت نشسته و در موقعیت های مختلف گردن(فلکشن و اکستنشن) را میدهد گزارش های متعددی ثبت شده مبنی بر اینکه تعداد زیادی از مبتلایان در واقع مشکلات زیربنایی مربوط به نخاع گردن و ساقه مغز مانند بی ثباتی مفصل جمجمه-مهره اول و یا مهره 1-مهره 2 و یا بی ثباتی در مهره های پایین تر گردن دارند. برخی مبتلایان، تنگی کانال نخاعی ناشی از بیرون زدگی دیسک و یا کایفوسیس (انحنای برعکس گردن) و یا مشکلاتی ازین دست دارند. و جالب توجه است که این بیماران پس از عمل جراحی فیوژن مهره های گردن درمان شده اند.

به دلیل تشخیص دشوار این مشکلاتِ نخاعی اکثر مبتلایان هیچگاه تشخیص داده نمیشوند و سال ها به دکترهای متعدد مراجعه میکنند و اکثر پزشکان به علت گستردگی علائمی که این بیماران تجربه میکنند علت را به مشکلات روانپزشکی مرتبط میکنند و این بیماران هیچ گاه درمان نمیشوند.

علائم[ویرایش]

1- تشدید خستگی خصوصا بعد از فعالیت بدنی یا ذهنی (احساس ضعف و بیماری و سرگیجه که گاه تا هفته ها و ماه ها طول میکشد)
2 - سرگیجه و سنگینی سر و گیجی (مه مغزی)
3- ضعف شدید خصوصا پس از بیدار شدن در صبح
4- سردردهای مزمن و جابه‌جا شونده
5- خستگی و التهاب مزمن چشم و تاری دید و حساسیت چشم به نور
6- اشکال در به خواب رفتن و بیدار شدن متوالی در شب
7- حساسیت به تغییرات دما (حساسیت به گرمای تابستان یا سرمای زمستان)
8- تشنگی شدید و احتیاج به دفع سریع ادرار
9 - حمله‌های پانیک خصوصا پس از مصرف داروهای شیمیایی یا گیاهی خاص (به دلیل به هم خوردن تعادل اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک)


علائم و نشانه هاي گفته شده در تمام بيماران مبتلا به اين سندرم ديده شده، اما در بعضي از بيماران، نشانه هاي ديگري نيز شناخته شده که اين نشانه‌ها عبارتند از:

  • افت فشار خون و افزایش ضربان قلب هنگام ایستادن(افزایش ضربان بیش از 30 بار در دقیقه پس از برخاستن)
  • احساس گر گرفتگی پس از مصرف خوراکی های انرژی زا
  • سرد شدن دست و پا (سندرم رینو) و عرق کردن دست و پاها هنگام سرد بودن
  • پرش های عضلانی غیر ارادی
  • لرزش پاها هنگام ایستادن و احساس نداشتن تعادل (خصوصا هنگام بسته بودن چشم ها) و افت جریان خون مغزی
  • فیبرومیالژیا ( دردهای مزمن و جابه جا شونده در عضلات و مفاصل)
  • آلرژي و حساسيت به غذا، الکل، عطر، مواد شيميايي،دارو و سر و صدا
  •  نامنظمي ضربان قلب
  • افسردگي،عدم تحمل استرس، عصبانيت، ترس، زودرنجي و احساس تباهی و مرگ
  • دردن در ناحیه پشت سر و زیر جمجمه یا گردن
  • دردهاي شکمي، تهوع ، اسهال و نفخ (سندرم روده تحریک پذیر)

وضعیت این بیماران در ایران[ویرایش]

در ایران اکثر افراد مبتلا به این بیماری اشتباها مبتلا به اختلال پنیک و یا اگر درد عضلانی هم داشته باشند مبتلا به فیبرومیالژیا تشخیص داده می‌شوند و به روانپزشک ارجاع داده می‌شوند و برای آن‌ها قرص‌های ضد افسردگی تجویز می‌شود. در حالیکه این قرص‌ها هیچگاه موجب درمان این بیماری نمی‌شوند و یا حتی بدن برخی از این بیماران به این قرص‌ها واکنش‌های شدیدی نشان میدهد و ممکن است موجب شروع دوره های تشدید علائم شوند. ار نظر روانی هم این بیماران در مضیقه قرار دارند زیرا نه تنها تحمل عوارض این بیماری بسیار سخت و طاقت فرساست است همچنین همواره از سوی دیگران و پزشکان مورد سرزنش قرار می‌گیرند و به آن ها تلقین میشود تمامی این علائم واقعی نیستند و ساخته ذهن خودشان هستند، در صورتی که در تمامی مراکز علمی و پزشکی دنیا این بیماری به عنوان بیماری جسمی و نورولوژیک(سازمان بهداشت جهانی 1969) دسته بندی شده و تشخیص دقیق علت ها و درمان های آن یکی از چالش‌های بزرگ قرن به حساب میاید. در سال ۲۰۱۷ فیلم مستندی به نام Unrest در مورد این بیماری ساخته شد. سازنده این مستند جنیفر بریا دانشجوی سابق دانشگاه هاروارد است که با شروع این بیماری مجبور به ترک تحصیل می‌شود و این فیلم را بر روی تخت خواب خود از طریق ارتباط اینترنتی با سایر بیماران در سایر نقاط جهان میسازد. این فرد در اواخر سال 2018 مبتلا به عدم تعادل جمجمه و گردن تشخیص داده شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت و اکنون در حال بهبودی سریع است.

منابع[ویرایش]

ابن سینا. قانون در طب. جلد اول بخش «خستگی‌های بدون علت»