سندرم خستگی مزمن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سندرم خستگی مزمن
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصص عصب‌شناسی، روماتولوژی
آی‌سی‌دی-۱۰ G93.3
آی‌سی‌دی-9-CM 780.71
دادگان بیماری‌ها 1645
مدلاین پلاس 001244
ئی‌مدیسین med/۳۳۹۲ ped/2795
پیشنت پلاس سندرم خستگی مزمن
سمپ D015673

سندرم خستگی مزمن(Chronic fatigue syndrome) و یا میالژیک انسفالومیالیتیز (myalgic encephalomyelitis) وضعیتی پزشکی است که نشانه اصلی آن خستگي مفرط و مزمنی است که با انجام هرگونه فعالیت ذهنی یا جسمی به مراتب شدیدتر می‌شود. این بیماری با انواع دیگر خستگی مزمن و معمول مانند خستگی ناشی از کم خونی، کمبود ویتامین دی، افسردگی و ... متفاوت است و وجه اصلی این تفاوت در بدتر شدن علائم پس از فعالیت فیزیکی یا فعالیت فکری در این بیماری است. همچنین اين خستگي بعد از کار زياد، اضطراب يا بي خوابي رخ نمي دهد، بلکه اين خستگي از نوع شديد و خطرناک مي باشد و با استراحت و داشتن فعاليت بدني و ذهني از بين نمي رود. اين خستگي تمام بدن را احاطه کرده و فعاليت ذهنی و بدني و توان فرد را به شدت کم مي کند. کیفیت زندگی در برخی از این بیماران پایین تر از بیماران MS و نارسایی قلبی و نارسایی کلیه برآورد می‌شود.
هنوز کاملا مشخص نيست که چرا اين سندرم به وجود مي آيد، اما به احتمال زیاد یک بیماری ثانویه است. بدین معنا که عوامل و علل ریشه ای مختلفی می‌توانند منجر به این علائم شوند. در اکثر موارد این بیماری پس از یک یا چند عفونت ویروسی و یا آسیب فیزیکی به گردن مثلا در تصادفات رانندگی یا ورزشی شروع می‌شود. در بسیاری از بیماران علائم نقص عملکرد سیستم اعصاب خودگردان dysautnomia و POTS وجود دارد و در برخی بیماران علائم میالوپاتی هم دیده می‌شود. بسیاری از بیماران سندرم ماست سل فعال mast cell activation sydrome دارند و همچنین در درصد قابل ملاحظه ای از مبتلایان مشکلات مربوط به بافت‌های همبندی مانند سندرم اهلرز دانلوس EDS دیده می‌شود. با پیدایش مفهوم stretch myelopathy یا کشش طولی نخاع در سال 2005 توسط دکتر هندرسون و همچنین اختراع دستگاه‌های ام ار ای نشسته که امکان عکس‌برداری از بیمار در حالت نشسته و در موقعیت‌های مختلف گردن(فلکشن و اکستنشن) را میدهد گزارش‌های متعددی ثبت شده مبنی بر اینکه تعداد زیادی از مبتلایان در واقع مشکلات زیربنایی مربوط به نخاع گردن و ساقه مغز مانند بی ثباتی مفصل جمجمه-مهره اول و یا مهره 1-مهره 2 و یا بی ثباتی در مهره‌های پایین تر گردن دارند که منجر به کشیده شدن نخاع در طول خود بر اثر حرکات روزمره گردن می‌شود. برخی مبتلایان، تنگی کانال نخاعی ناشی از بیرون زدگی دیسک compressive myelopathy و یا کایفوسیس (انحنای برعکس گردن) combined myelopathy و یا مشکلاتی ازین دست دارند. و جالب توجه است که این بیماران پس از عمل جراحی فیوژن مهره‌های بی ثبات یا تعویض دیسک درمان شده‌اند.

به دلیل تشخیص دشوار این مشکلاتِ نخاعی و عدم آشنایی اکثر پزشکان با مفهوم stretch myelopathy اکثر مبتلایان هیچگاه تشخیص داده نمی‌شوند و سال‌ها به پزشکان متعدد مراجعه میکنند و اکثر پزشکان به علت گستردگی علائمی که این بیماران تجربه میکنند علت را به مشکلات روانپزشکی نظیر conversion disorder مرتبط میکنند و این بیماران هیچ گاه درمان نمی‌شوند.

علائم[ویرایش]

1- تشدید خستگی خصوصا بعد از فعالیت بدنی یا ذهنی (احساس ضعف و بیماری و سرگیجه که گاه تا هفته‌ها و ماه‌ها طول میکشد)
2 - سرگیجه و سنگینی سر و گیجی (مه مغزی)
3- ضعف شدید خصوصا پس از بیدار شدن در صبح
4- سردردهای مزمن و جابه‌جا شونده
5- خستگی و التهاب مزمن چشم و تاری دید و حساسیت چشم به نور
6- اشکال در به خواب رفتن و بیدار شدن متوالی در شب
7- حساسیت به تغییرات دما (حساسیت به گرمای تابستان یا سرمای زمستان)
8- تشنگی شدید و احتیاج به دفع سریع ادرار
9 - حمله‌های پانیک خصوصا پس از مصرف داروهای شیمیایی یا گیاهی خاص (به دلیل به هم خوردن تعادل اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک)


علائم و نشانه هاي گفته شده در تمام بيماران مبتلا به اين سندرم ديده شده، اما در بعضي از بيماران، نشانه هاي ديگري نيز شناخته شده که اين نشانه‌ها عبارتند از:

  • افت فشار خون و افزایش ضربان قلب هنگام ایستادن(افزایش ضربان بیش از 30 بار در دقیقه پس از برخاستن)
  • احساس گر گرفتگی پس از مصرف خوراکی‌های انرژی زا
  • سرد شدن دست و پا (سندرم رینو) و عرق کردن دست و پاها هنگام سرد بودن
  • پرش‌های عضلانی غیر ارادی
  • لرزش پاها هنگام ایستادن و احساس نداشتن تعادل (خصوصا هنگام بسته بودن چشم ها) و افت جریان خون مغزی
  • فیبرومیالژیا ( دردهای مزمن و جابه جا شونده در عضلات و مفاصل)
  • آلرژي و حساسيت به غذا(عموما خوراکی‌های حاوی هیستامین)، الکل، عطر، مواد شيميايي، دارو و سر و صدا و نور
  •  نامنظمي ضربان قلب
  • افسردگي،عدم تحمل استرس، عصبانيت، ترس، زودرنجي و احساس تباهی و مرگ
  • درد در ناحیه پشت سر و زیر جمجمه یا گردن
  • دردهاي شکمي، تهوع، اسهال و نفخ (سندرم روده تحریک پذیر)

وضعیت این بیماران در ایران[ویرایش]

در ایران اکثر افراد مبتلا به این بیماری اشتباها مبتلا به اختلال پنیک و یا اگر درد عضلانی هم داشته باشند مبتلا به فیبرومیالژیا تشخیص داده می‌شوند و به روانپزشک ارجاع داده می‌شوند و برای آن‌ها قرص‌های ضد افسردگی تجویز می‌شود. در حالیکه این قرص‌ها هیچگاه موجب درمان این بیماری نمی‌شوند و یا حتی بدن برخی از این بیماران به این قرص‌ها واکنش‌های شدیدی نشان میدهد و ممکن است موجب شروع دوره‌های تشدید علائم شوند. ار نظر روانی هم این بیماران در مضیقه قرار دارند زیرا نه تنها تحمل عوارض این بیماری بسیار سخت و طاقت فرساست است همچنین همواره از سوی دیگران و پزشکان مورد سرزنش قرار می‌گیرند و به آن‌ها تلقین می‌شود تمامی این علائم واقعی نیستند و ساخته ذهن خودشان هستند، در صورتی که در تمامی مراکز علمی و پزشکی دنیا این بیماری به عنوان بیماری جسمی و نورولوژیک(سازمان بهداشت جهانی 1969) دسته‌بندی شده و تشخیص دقیق علت‌ها و درمان‌های آن یکی از چالش‌های بزرگ قرن به حساب میاید. در سال ۲۰۱۷ فیلم مستندی به نام Unrest در مورد این بیماری ساخته شد. سازنده این مستند جنیفر بریا دانشجوی سابق دانشگاه هاروارد است که با شروع این بیماری مجبور به ترک تحصیل می‌شود و این فیلم را بر روی تخت خواب خود از طریق ارتباط اینترنتی با سایر بیماران در سایر نقاط جهان میسازد. این فرد در اواخر سال 2018 مبتلا به عدم تعادل جمجمه و گردن Cranio Cervical Instability تشخیص داده شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت و اکنون در حال بهبودی است.

منابع[ویرایش]

ابن سینا. قانون در طب. جلد اول بخش «خستگی‌های بدون علت»