ام سلمه
ام سلمه همسران محمد | |
|---|---|
| أم سلمة بنت أبي أمية | |
 | |
| نام هنگام تولد | هِنْد بِنْت أَبِي أُمَيَّة هند دختر ابی امیه |
| زادهٔ | ۵۹۶_۵۸۰ میلادی |
| درگذشت | ذیقعده ۶۲ قمری ; ح. ۶۸۰ یا۶۸۲٫۶۸۳ میلادی |
| علت مرگ | کهولت سن |
| آرامگاه | |
| شناختهشده برای | همسران محمد |
| آثار برجسته | برگزاری نخستین سوگواری حسین بن علی در مدینه |
| منصب | مادر مومنان |
| همسر(ها) | ابو سلمه محمد |
| فرزندان | زینب، سلمه، زره، عمر و رقیه از ابو سلمه |
| والدین | پدر: ابو ٱمية بن المغيرة مادر:عاتکه بنت عامر بن ربیعه |
| خویشاوندان | مهاجر بن ابیامیه (برادر تنی) قريبة بنت أبي أمية (خواهر ناتنی پدری) خالد بن ولید (پسر عموی اول پدری) |
| خانواده | مخزومیان اهل بیت (به وسیله ازدواج با پیامبر اسلام) |
هند بنت ابیامیه مخزومی قریشی (به عربی: أم سَلَمَة هِنْد بِنْت أَبِي أُمَيَّة الْمَخْزُومِيةَّ الْقُرَشِيةَّ)، ملقب به ام سَلَمَه به معنی مادر سلمه،[۱][۲] یکی از با نفوذترین زنان پیامبر بشمار میآمد که تا حد زیادی به خاطر روایت کردن احادیث گوناگون یا داستانهای مربوط به زندگی با محمد شناخته شده است.[۳]شیعیان براین باورند که ام سلمه به دلیل حمایت ویژه از اهل بیت، بهترین همسر محمد پس از خدیجه بوده است.[۴]
نسب
[ویرایش | اشتراکگذاری]ابن سعد در طبقات خود میگوید: نام پدرش سهیل زادالرکب بن المغیره است و لقبش به زادالرکب از آنجاست که در سفر همسفرانش از توشهٔ او بهرهمند میشدند و کسی زادی با خود در راه سفر نمیبرد. مادرش عاتکه بنت عامر نام داشت.[۵]
همچنین برخی منابع نام پدر اورا ابوامیة بن مغیرة ذکر کردهاند.[۶]
زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]ازدواج با محمد
[ویرایش | اشتراکگذاری]ام سلمه و همسرش عبدالله بن عبدالاسد از نخستین مسلمانان بودند و سلمه و سه فرزند دیگر از آنها باقی ماند. وی بعد از اینکه همسرش بعد از زخمش در جنگ احد، کشته شد؛ به عقد پیامبر اسلام درآمد. به اعتقاد مسلمانان ازدواج پیامبر با ام سلمه به روایتی در آن زمان حدوداً سی و سه ساله و بیوه بوده است.[۷]
حضور در غزوه ها
[ویرایش | اشتراکگذاری]ام سلمه در غزوات و سریههای متعددی چون مُرَیسیع، خیبر، حدیبیه، خندق، فتح مکه و حنین، محمد را همراهی کرد.[۸]
با اهلبیت محمد
[ویرایش | اشتراکگذاری]اکثر منابع بر حمایت و همراهی ام سلمه نسبت به اهلبیت اتفاق نظر دارند.[۹]
او در باره فاطمه دختر محمد میگفت: كنتُ أؤدّب فاطمة و هي أدأبُ منّي پیامبر پس از ازدواج با من امور مربوط به فاطمه را به من واگذار کرد و من فاطمه را تربيت میكردم وبه او آداب زندگی می آموختم ولی او از من آشناتر به آداب و رسوم بود.[۱۰]
او در زمان تولد فرزندان فاطمه نیز حاضر بود و به خواست محمد در گوش حسن بن علی اذان و اقامه گفت.[۱۱][۱۲]
همچنین او از مدافعین فاطمه و علی در ماجرای فدک بود[۱۳]
طبق وصیت فاطمه، ام سلمه در مراسم خاکسپاری اش شرکت داشت و از محل دفن او آگاه بود.[۱۴]
پس از محمد
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنگ جمل
[ویرایش | اشتراکگذاری]در جریان انتخاب علی به خلافت و بروز جنگ جمل، امسلمه که همراه عایشه به طواف کعبه رفته بوده، با یادآوری آیه ۳۳ سوره احزاب مبنی بر حرمت خروج از خانه برای همسران پیامبر او هشدار داد که علیه علی شورش نکند.[۱۵][۱۶][۱۷] طی یک سخنرانی برخی از طرفداران عایشه که قصد پیوستن به اورا داشتند، با شنیدن سخنان ام سلمه از اینکار منصرف شدند؛ اما تلاش وی برای قانع کردن عایشه در نهایت بی فایده بود.[۱۸]
طبق منابع ام سلمه پس از مأیوس شدن برگرداندن رای عایشه، طی نامه ای محرمانه، علی را از قصد عایشه و همراهانش آگاه کرد و پسرش عمر بن ابی سلمه را ضمیمه نامه برای او فرستاد[۱۹]:
«به راستی که طلحه و زبیر و پیروانشان که تابع گمراهی هستند، می خواهند همراه عایشه خارج شوند و یادآوری میکنند که عثمان مظلومانه کشته شده و آنها از او خونخواهی میکنند. حول و قوه خدا در این ماجرا برای شما کافی است. اگر خداوند ما را از خروج نهی نکرده بود و به پردهنشینی امر نکرده بود، هرگز مساله خروج (آنها) بر تو و همچنین یاری تو را رها نمی کردم.فی حال (از همراهی شخص خودم معذورم)، پسرم عمر بن ابی سلمه که همانند خودم است را به سوی تو میفرستم. پس او را به خیر نصیحت فرما»[۲۰][۲۱][۲۲]
با حسین بن علی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بر پایه گزارش شماری از منابع، هنگامی که حسین بن علی به سوی عراق رفت، وصیتنامه و دیگر امانتها را به ام سلمه سپرد و از او خواست هرگاه فرزند بزرگش نزد وی آمد، آنها را به او بسپارد. ام سلمه پس از واقعه کربلا هنگامی که علی بن حسین به دیدنش آمد، آن امانت را به او سپرد.[۲۳]
طبق روایاتی محمد شیشه ای پر شده از خاک به ام سلمه داده بود و گفته بود که هرگاه خاک این شیشه به خون بدل شد بدان که حسین کشته شده.[۲۴][۲۵][۲۶]
پایان زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]ام سلمه یک سال پس از واقعه عاشورا در دهم محرمالحرام سال ۶۲ هجری قمری در سن ۸۸ سالگی از دنیا رفت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد ، او آخرین زن از همسران محمد پیامبر اسلام بود که از دنیا رفت.[۲۷]
فرزندان
[ویرایش | اشتراکگذاری]از ازدواج امسلمه و عبدالله بن عبدالاسد، چهار فرزند گزارش شده است که عبارتند از: سلمه، عمر، زینب و دورا. از زندگانی سه فرزند او، اطلاعاتی از دست نیست، اما عمر بن ابی سلمه، از یاران علی بن ابیطالب در جنگ جمل بود که مدتی از جانب علی بن ابیطالب، والی بحرین و فارس -و به قولی حلوان، ماه و ماسبذان- شد.[۲۸]
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- الطبقات الکبری
- الاصابه
- اسد الغابه
- معجم رجال الحدیث
- اعلام النساء المومنات
- زوجات النبی صلی الله علیه و آله و سلم نوشته: امیر مهنا الخیامی.
- هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
- السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.
- ابن هشام، سیرة النبویه، ج۱ص ۴۶۹
- کشف الغمه، ج۲، ص۱۴۸
- ذهبی، سیراعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۲۰۳-۲۰۴.
- الکافی، ج۱، ص۳۰۴
- تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴۵-۲۴۶
- الفتوح، ج۴، ص۳۲۴
- تهذیب الکمال، ج۶، ص۴۰۸-۴۰۹
- بحار الانوار، ج۴۳، ص۲۵۵
- دلائل الامامه، ص۱۳۲
- شرح نهج البلاغة ابن ابی الحدید، ج ۶، ص ۲۱۹
- مصنفات شيخ مفيد،1،236
- تاریخ طبری، ج ۴، ص ۴۵۱
- مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۱۰
- تاریخ طبری، ج۴، ص۴۷۰-۴۷۱؛الفتوح، ج۲، ص۴۵۶
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Understanding the Islamic Law, Raj Bhala, Section: Umm Salama.
In 625 Mohammad married Umm Salama Hind (circa 580-680) another war widow, as her husband died after the Battle of Uhud.
- ↑ Fahimineiad, Fahimeh; Trans. Zainab Mohammed (2012). "Exemplary Women: Lady Umm Salamah" (PDF). Message of Thaqalayn. 12 (4): 127. Archived from the original (PDF) on 27 مارس 2014. Retrieved 1 May 2014.
- ↑ Hamid, AbdulWahid (1998). Companions of the Prophet Vol. 1. London: MELS. p. 139. ISBN 0948196130.
- ↑ Sayeed, Asma (2013). Women and The Transmission of Religious Knowledge In Islam. NY: Cambridge University Press. pp. 35. ISBN 978-1-107-03158-6.
- ↑ طبقات کبری. ص. ابن سعد محمد، الطبقات الکبری، بیروت دارصادر، ج۸، ص۸۶؛ابن حبیب محمد، المحبر، ۱۳۶۱ق /۱۹۴۲م، ج۱، ص۸۳.
- ↑ ذهبی، سیراعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۲۰۱-۲۰۲.
- ↑ ذهبی، سیراعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۲۰۳-۲۰۴.
- ↑ واقدی محمد، المغازی،۱۹۶۶م، ج۲، ص۴۶۷.
- ↑ ابن رستم طبری محمد، دلائل الامامة، نجف، ۱۳۸۳ق /۱۹۶۳م، ج۱، ص۳۹ .
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۱۰.
- ↑ کشف الغمه، ج۲، ص۱۴۸.
- ↑ بحار الانوار، ج۴۳، ص۲۵۵.
- ↑ دلائل الامامه، ص۱۲۴.
- ↑ دلائل الامامه، ص۱۳۲.
- ↑ یعقوبی، تاریخ، تهران، ۱۳۵۶ش، ج۲، ص۷۸، ابن قتیبه، الامامة و السیاسة، قاهره، ۱۳۵۶ق /۱۹۳۷م، ج۱، ص۵۷ - ۵۸، ابن عبدربه، العقد الفرید، بیروت، ۱۴۰۲ق /۱۹۸۲م، ج۴، ص۳۱۶-۳۱۷و ابن بابویه محمد، معانی الاخبار، منشورات مکتبة المفید، ج۱، ص۳۵۷.
- ↑ مصنفات شيخ مفيد،۱،۲۳۶.
- ↑ «شرح گفتگوی ام سلمه و عایشه».
- ↑ شیخ مفید، الجمل، ۱۴۱۳ق، ص۲۳۸.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، قاهره، ۱۹۵۹م، ج۱، ص۴۳۰؛ طبری، تاریخ، بیروت، ج۴، ص۴۵۱-۴۵۲.
- ↑ کتاب جمل از هشام بن محمد کلبی.
- ↑ تاریخ طبری، ج ۴، ص ۴۵۱.
- ↑ شرح نهج البلاغة ابن ابی الحدید، ج ۶، ص ۲۱۹.
- ↑ الکافی، ج۱، ص۳۰۴.
- ↑ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴۵-۲۴۶.
- ↑ الفتوح، ج۴، ص۳۲۴.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۶، ص۴۰۸-۴۰۹.
- ↑ Madelung, Wilfred (1996). The Succession to Muhammad (in English). Cambridge University Press. p. 148.
- ↑ «دائرةالمعارف بزرگ اسلامی:ابوسلمه، عبدالله بن عبدالاسد». www.cgie.org.ir. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)