آفت دهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آفت دهان
آفت بزرگ بر روی لب پایینی
آی‌سی‌دی-۱۰ K12.0
آی‌سی‌دی-۹ 528.2
مدلاین پلاس ۰۰۰۹۹۸
ای‌مدیسین ent/۷۰۰ derm/486 ped/2672
مؤسسه ملی سرطان آفت دهان
سمپ D013281

آفْت (به انگلیسی: Aphthous stomatitis) یک بیماری شایع در دهان است که ضایعات دردناک نکروتیک در مخاط دهان، زبان و لثه به بار می آورد. علت آن ناشناخته است ولی ممکن است خودایمنی باشد. دوره آن حدود یک هفته است و اغلب پس از آن بدون درمان هم بهبود می‌یابد. درمان آن اغلب علامتی است و برای رفع آن بیشتر از دهانشویه یا قطره استفاده می‌شود.

آفت دهان در قسمت زیرین زبان

اتیولوژی آفت عود کننده دهانی، دقیقاً مشخص نیست اما مواردی به عنوان علل زمینه ساز برای آن معرفی شده‌اند؛ مانند زمینه ارثی، استرس، اختلالات ایمونولوژیک، عوامل هورمونی، کمبودهای تغذیه‌ای و نقایص خونی، سیگار و حساسیتهای غذایی.

علائم و نشانه ها[ویرایش]

علائم آفت محدود به دهان هستند و بیمار علائم عمومی (مانند تب) ندارد. علامت اصلی درد یا سوزش در محل آفت است. ممکن است درد با بعضی غذاها و آشامیدنی ها (مانند اسیدها ) تشدید شود. با بهبود زخم درد نیز کاهش مییابد.

عوامل بوجود آورنده[ویرایش]

علت های مختلفی که باعث ایجاد آفت در دهان می شوند:

  • استرس های عاطفي يا جسماني، اضطراب يا ناراحتي و عصبي بودن پيش از عادت ماهانه از این دسته عوامل می باشند.
  • آسيب به مخاط دهان در اثر درست جاننداختن دندان هاي مصنوعي، غذا هاي داغ، مسواك زدن خشن و با شدت يا كار دندانپزشكي
  • آزردگي و تحريك ناشي از غذاهايي مثل شكلات، غذاهاي ترش و اسيدي (سركه)و غذاهاي دودي، آجيل ها يا چيپس هاي نمك زده شده نیز در ایجاد این بیماری موثر می باشند.
  • عفونت هاي ويروسي نیز می تواند باعث ایجاد آفت شوند.[۱]

درمان آفت[ویرایش]

آفت خودبخود خوب می‌شود و معمولاً نیازی به درمان ندارد. برای آفت اگر درمانی صورت بگیرد معمولاً به دو منظور زیر خواهد بود:

الف – کاستن از درد و التهاب و استرس

ب – جلوگیری از اضافه شدن عفونت ثانویه به آن

به نظر می‌رسد ویتامین ب۱۲ در درمان آفت عود کننده موثر باشد.[۲] دهانشویه‌هایی مانند بنزیدامین، دیفن هیدرامین، میرتوپلکس و کلرهگزیدین نیز ممکن است به کار روند. تغییر خمیردندان و قطع مصرف سیگار نیز می‌تواند مفید باشد.

رایج‌ترین درمان‌هایی که در این خصوص توصیه می‌شود شامل موارد زیر هستند:

  1. رعایت بهداشت دهان
  2. استفاده از آنتی‌بیوتیک موضعی همچون کلرهگزیدین، بنزیدآمین یا پرسیکا
  3. استفاده از آنتی‌بیوتیک موضعی مانند کپسول‌های ۲۵۰ میلی گرمی تتراسایکلین در cc۵ سرم فیزیولوژی حل شده به صورت دهان‌شویه
  4. رفع کمبودهای ویتامینی و املاح سرمی همچون ویتامین B۱۲، آهن و اسید فولیک و پرهیز از غذاهای آلرژی زا
  5. استفاده از داروهای بی‌حس کننده موضعی همچون لیدوکائین و یا دیفن هیدرامین
  6. استفاده از مواد محافظ موضعی(Orabase) حاوی استروئیدهای موضعی همچون تریامسینولون یا Flucinolone یا Clobetasol.
  7. مالیدن ویکس به روی آن باعث بهبود سریع‌تر آن می‌شود.[نیازمند منبع]

درمان آفت با طب سنتی[ویرایش]

در سال ۲۰۱۴ در مجله Integrative Medicine Research مربوط به مرکز جهانی طب مکمل به چاپ رسید، مشخص شد گیاه گلنار فارسی نیز دارای تاثیر بسزایی در درمان آفت دهان می‌باشد. گوانجی در این تحقیق اثر عصاره الکلی و آبی گیاه گلنار فارسی را بر روی آفت‌های مینور مورد بررسی قرار داد که نتایج مطلوبی دریافت کرد.[۳]

دکتر یدالله عقیقی استاد طب و نجوم :انجام «حجامت تحت الذقن» (زیر چانه)برای بهبودی “آفت دهان” موثر است.غرغره رب انار و استفاده از دم کرده آویشن نیز باعث بهبودی این بیماری می گردد.[۴]

پیشگیری[ویرایش]

  • کمبود عنصر روی در افراد مبتلا به آفت عود کننده گزارش شده است.[۵] توصیه می‌گردد افرادی که مرتباً و به تعداد زیاد آفت می‌زنند و یا آفت آنها بزرگ بوده و التیام آنها زمان زیادی طول می‌کشد، جهت شناسایی عامل و بیماریهای زمینه‌ای مستعد کننده تحت معاینات و آزمایشات کامل تری قرار گیرند.

منابع[ویرایش]

  1. http://www.webmd.com/oral-health/guide/canker-sores ترجمه شده توسط http://familydoctor.ir/fa/page/901
  2. Volkov, I., I. Rudoy, T. Freud, G. Sardal et al. “Effectiveness of Vitamin B12 in Treating Recurrent Aphthous Stomatitis: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial”. The Journal of the American Board of Family Medicine (American Board of Family Medicine ({ABFM), no. 1 (jan 2009): 9–16. doi:10.3122/jabfm.2009.01.080113. Retrieved 2014-10-09. 
  3. Gavanji S, Larki B, Bakhtari A. The effect of extract of Punicagranatum var. pleniflora for treatment of minor recurrentaphthous stomatitis. Integr Med Res 2014;3:83–90. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213422014000213
  4. درمان«آفت دهان» با طب سنتی، نسخه طب سنتی.
  5. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3467416
  • دورلند فرهنگ پزشکی. تهران