الکساندر دوما

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از الکساندر دوما (پدر))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
الکساندر دوما (پدر)
Dumas by Nadar, 1855.jpg
سال ۱۸۵۵
نام اصلی Dumas Davy de la Pailleterie
زمینهٔ کاری نمایش نامه، رمان، سفرنامه
زادروز ۲۴ ژوئیه ۱۸۰۲
روستای «ویلر کوتره»، انه
مرگ ۵ دسامبر ۱۸۷۰ (۶۸ سال)
Puys، نزدیکی دیئپ، سنه مریتیم
ملیت فرانسوی Flag of France.svg
لقب «سلطان پاریس»
پیشه رمان نویس، نمایش نامه‌نویس
سال‌های نویسندگی ۱۸۲۹-۱۸۶۹
سبک نوشتاری رمانتیسم، رمان تاریخی
همسر(ها) آیدا فریر
ماری کاترین لابای
فرزندان الکساندر دومای پسر
صفحه در دادگان فیلم‌ها
امضا

الکساندر دوما (پدر) (به فرانسوی: Alexandre Dumas, père)‏ (۲۴ ژوئیه ۱۸۰۲ - ۵ دسامبر ۱۸۷۰) رمان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس فرانسوی بود که به او لقب «سلطان پاریس» را داده بودند.[۱]

دوما به خاطر رمان‌های ماجراجویانه فراوانش یکی از مشهورترین نویسندگان فرانسه به‌شمار می‌رود. بسیاری از رمان‌های او، از قبیل «سه تفنگدار»، «ملکه مارگو» و «گردنبند ملکه» رمان‌هایی دنباله دار و سریالی هستند. او علاوه بر رمان‌نویسی، مقاله‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس و خبرنگار پرتوانی بود.

دوران کودکی[ویرایش]

الکساندر دوما در روستایی به نام «ویلر کوتره» در نزدیکی شهر پاریس به دنیا آمد. پدر او، توماس الکساندر داوی دولا پاتریه و مادرش ماری لوئی الیزابت لابوره نام داشتند.

Alexandre Dumas 4.jpg

پدر الکساندر، که ژنرالی در ارتش ناپلئون بود، مورد غضب ارتش قرار گرفت و همین امر او را به سمت فقر سوق داد. زمانی که الکساندر دوما به دنیا آمد، خانواده او ثروت و موقعیت خود را از دست داده بودند و مادر او که با مرگ ژنرال دوما در ۱۸۰۶ (در چهارسالگی الکساندر)، بیوه شده بود، جهت ایجاد موقعیت تحصیلی مناسب برای فرزندش به سختی تلاش می‌کرد. هرچند «ماری لوئیس» در تأمین هزینه‌های تحصیلی برای فرزندش ناتوان بود، اما این مسئله در شوق و علاقه الکساندر به مطالعه تأثیری نداشت و او هر کتابی را که به دست می‌آورد می‌خواند.

هم زمان با رشد الکساندر کوچک، داستان‌هایی که «ماری لوئی» از شجاعت و رشادت پدرش در زمان اوج اقتدار ارتش ناپلئون برای او تعریف می‌کرد، به وی دید روشن و واضحی از ماجراجویی و قهرمان‌پروری می‌بخشید.

هرچند که سایه فقر بر خانواده الکساندر سنگینی می‌کرد، اما هنوز شهرت پدر و ارتباطات اشرافی سابق برای آن‌ها باقی‌مانده بود و همین عوامل باعث شد که پس از استقرار رژیم سلطنتی، الکساندر ۲۰ ساله در ۱۸۲۲ به پاریس برود و با کمک اقوام پدری، به سمت منشی مخصوص دوک دو اورلئان درآید.

نویسندگی[ویرایش]

هم زمان با کار در پاریس، دوما به نوشتن مقاله برای مجلات و نمایش نامه برای تئاتر می‌پرداخت. در ۱۸۲۹ نمایش نامه هنری سوم و دربارش ارائه شد و با استقبال خوبی روبرو گشت. سال بعد نمایش نامه بعدی او کریستین شهرت بیشتر و به موازات آن موقعیت مالی خوبی برایش به ارمغان آورد و او را قادر ساخت که تمام وقت به نویسندگی بپردازد.

در ۱۸۳۰ وی در انقلابی سهیم گردید که منجر به براندازی حکومت شارل و تفویض قدرت به کارفرمای او «دوک دو اورلئان (یا همان لوئی فیلیپ)» شد. تا نیمه‌های دههٔ ۱۸۳۰ زندگی در فرانسه به علت شورش‌های پراکنده مختل بود. هم زمان با بهبود اوضاع اقتصادی و اجتماعی موقعیت برای بروز استعداد الکساندر دوما فراهم شد. پس از نوشتن چند نمایش نامه موفق دیگر، او به نوشتن رمان تغییر جهت داد. به این ترتیب که با افزایش علاقه‌مندی روزنامه‌ها به رمان‌های دنباله‌دار در سال ۱۸۳۸ دوما با بازنویسی یکی از نمایش نامه‌هایش اولین رمان سریالی خود با نام کاپیتان پاول را ارائه کرد و این شروعی بود برای تبدیل ذهن الکساندر دوما به یک «استودیوی داستان پردازی» که صدها داستان و شخصیت در آن ساخته و پرداخته شد.

در سال‌های ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۱ دوما به همراه تنی چند از دوستانش رمان Celebrated Crimes (جنایات مجلل) را ساخته و پرداخته کرد. این رمان ۸ قسمتی به شرح جنایات مشهور اروپا می‌پردازد.

Dumas pere print.jpg

در اول فوریه ۱۸۴۰ دوما با هنرپیشه‌ای به نام Ida Ferrier (ایدا فریه) (۱۸۵۹–۱۸۱۱) ازدواج کرد. اما علی‌رغم این ازدواج او دارای فرزندی غیرقانونی از زنی به نام ماری کاترین لابای است که همان الکساندر دومای پسر است. این فرزند دوما راه پدر را ادامه داد. وی یکی از نویسندگان شهیر فرانسه است.

نویسندگی برای دوما درآمد زیادی به همراه داشت، اما نوع زندگی اشرافی و ولخرجی و دست و دلبازی دوما نهایتاً باعث ورشکستگی او گردید. زمانی که سلطنت لوئی فیلیپ با شورشی به پایان رسید، دوما از جانب حاکم منتخب مورد توجه قرار نگرفت. وی در سال ۱۸۵۱ برای رهایی از دست طلبکارانش به روسیه گریخت و دو سال از زندگی‌اش را در آنجا سپری کرد. پس از آن دوما با تأسیس روزنامه‌ای به نام ایندیپندت وارد جریانات سیاسی ایتالیا شد و سرانجام در سال ۱۸۶۴ به پاریس بازگشت.

پایان زندگی[ویرایش]

الکساندر دوما دارای نژادی «آفریقایی- فرانسوی» بود و علی‌رغم ارتباطات اشرافی موفقی که داشت، تأثیر این ترکیب نژادی گاهی در آثار و گفتار او دیده می‌شود. او یک بار به شخصی که به پیشینهٔ نژادی او توهین کرده بود گفت: «پدر من یک دورگهٔ اروپایی است، پدربزرگ من یک سیاه پوست است و پدر پدربزرگ من یک میمون! می‌بینی مرد، شروع خاندان من همچون پایان خاندان توست!»

فرانسه نویسندگان برجستهٔ زیادی به خود دیده اما گسترهٔ خوانندگان هیچ‌یک از آن‌ها به الکساندر دوما نمی‌رسد. او از پیش‌گامان مکتب رمانتیسیسم بود و گاهی رگه‌هایی از مکتب رئالیسم نیز در نوشته‌هایش یافت می‌شود. وی بیش از سیصد عنوان کتاب دارد که حاکی از پرکاری این نویسنده بزرگ است. کتاب‌های او تقریباً به تمام زبان‌های زندهٔ دنیا ترجمه شده و تاکنون بیش از ۲۰۰ فیلم براساس کتاب‌هایش ساخته‌اند. هم اینک محل زندگی او در کاخ مونت کریستو در حومهٔ پاریس پذیرای مسافران و علاقه‌مندان به اوست. همچنین در سال ۱۹۷۰ یکی از ایستگاه‌های متروی پاریس برای بزرگداشت او به نام ایستگاه الکساندر دوما نام‌گذاری شد و در سال ۲۰۰۲ میلادی دولت فرانسه به مناسبت دویستمین سالگرد تولد الکساندر دوما بقایای جسد او را در پانتئون پاریس محل دفن مفاخر ملی فرانسه جای داد.

دوما در پنجم دسامبر سال ۱۸۷۰ در حالی که ۶۸ بهار از زندگی‌اش می‌گذشت درگذشت.

آثار[ویرایش]

نمایش نامه[۲][۳]
  • صید و عشق (۱۸۲۵)
  • عروسی و تدفین (۱۸۲۶)
  • هانری سوم و دربارش (۱۸۲۹)
  • ناپلئون بناپارت (۱۸۳۱)
  • ریچارد دارلینگتون (۱۸۳۱)
  • آنتونی (۱۸۳۱)
  • برج نسل (۱۸۳۲)
  • کاترین هوارد (۱۸۳۴)
  • کرامول و چارلز اول (۱۸۳۵)
  • ادموند کین (۱۸۳۶)
  • مارکیز دو برونی (۱۸۳۶)
  • کالیگولا (۱۸۳۷)
  • باتلیده (۱۸۳۹)
  • خانم بل-ایزل (۱۸۳۹)
  • کیمیاگر (۱۸۳۹)
  • لورنزینو (۱۸۴۲)
  • هالیفاکس (۱۸۴۲)
Gill - Dumas Père.jpg
  • لوئی برنارد (۱۸۴۳)
  • ملاک دامبیکی (۱۸۴۳)
  • سیلواندر (۱۸۴۵)
  • کیش و مات (۱۸۴۶)
  • کنت هرمان (۱۸۴۹)
  • شال سبز (۱۸۴۹)
  • وصیت‌نامه سزار (۱۸۴۹)
  • رمولوس (۱۸۵۴)
  • اورستیا (۱۸۵۶)
  • زندانی باستیل (۱۸۶۱)
سایرآثار[۲][۳]
  • تاثرات سفر
  • شوالیه دارمانتال
  • اولمپ دکلیو (۱۸۵۲-۱۸۵۱)، که در ایران با نام مادام اولمپ به چاپ رسیده است.
  • تبعیدشدگان
  • چگونه نمایشنامه‌نویس شدم
  • لاله سیاه (۱۸۵۰)
  • کنت دو مونت کریستو (۱۸۴۶–۱۸۴۵)
  • جنگ زنان (۱۸۴۶–۱۸۴۵)
  • رابین هود، پادشاه دزدان
  • ابوالهول سرخ یا ریشلیو و رقیبانش یا کنت دومرو (۱۸۶۶–۱۸۶۵)
    • این کتاب در ایران با نام عشق صدراعظم و یا دخترنایب السلطنه به چاپ رسیده است.


  • سری ماجرا های دارتین یان
    • سه تفنگدار (۱۸۴۴)
    • بیست سال بعد (۱۸۴۵)، ادامه ی سه تفنگدار
    • ده سال بعد:ویکنت دوبراژلون (۱۸۴۷)، ادامه ی بیست سال بعد
    • مجموعه سه تفنگداری که در ده جلد توسط ذبیح الله منصوری به فارسی ترجمه شده، شامل سه کتاب: سه تفنگدار، بیست سال بعد و ویکنت دو براژلون است.
    • مجموع دو جلدی که توسط محمد طاهر میرزا به همین نام منتشر شده فقط ترجمه سه تفنگدار و بیست سال بعد است.
    • در هنگام انتشار کتاب ده سال بعد: ویکنت دوبراژلون به زبان انگلیسی، این کتاب را به سه قسمت ویکونت دوبراژلون، لوییز دووالری و مردی با نقاب آهنین تقسیم کرده اند.


الکساندر دوما کتاب های زیادی در وصف اوضاع این سلسله نوشته است. ولی منظور از "سری ماجرا های سلسله والووا" که معمولا گفته می شود داستان زندگی ملکه مارگریت می باشد.که شامل سه کتاب زیر است.

    • ملکه مارگو (۱۸۴۵) ، که با نام مارگاریت دوالوا یا مارگاریت از والوا نیز به چاپ رسیده است.
    • خانم مونسورو (۱۸۴۶) ، ادامه ی ملکه مارگو
    • چهل و پنج نفر یا تفنگداران چهل و پنج گانه (۱۸۴۷) ، ادامه ی مادام مونسورو
    • مجموعه‌ای که در ایران تحت عنوان قبل از طوفان ترجمه و اقتباس ذبیح الله منصوری چاپ شده شامل سه کتاب ملکه مارگو، خانم مونسورو و تفنگداران چهل و پنج گانه است.

ولی الکساندر دوما چهار کتاب دیگر نیز تالیف کرده است که در زمان این سلسله اتفاق می افتد و شخصیت های مشابه دارد:

    • آسکانیو (۱۸۴۳) که در زمان زندگی فرانسیس اول اتفاق می افتد و نقش اصلی آن هنرمندی ایتالیایی می باشد.
    • دیانا های دوگانه (۱۸۴۶) که رمانی درباره ی کنت گابریل دومونت گومری است که هنری دوم را به شکل مرگباری مجروح کرد و عاشق دختر هنری، دیانا دکاسترو بود.
    • دوک ساوو(۱۸۵۵) که ادامه ی دو دیانا بوده و داستان کشمکش دوگیس ها وکاترین دومدیسی، مادر سه پادشاه آخر سلسله والوا و همسر هنری دوم است. شخصیت اصلی این داستان دوک امانوئل فیلیپه ساوو می باشد.
    • هوروسکوپ :داستان زندگی فرانسیس دوم(۱۸۵۶) که فقط یک سال سلطنت کرد و در شانزده سالگی درگذشت.
      • این کتاب در ایران با نام چنین مادر، چنین پسر به چاپ رسیده است که این عنوان توسط مترجم انتخاب شده است که نام یکی از فصل های کتاب می باشد.


  • سری ماجرا های ماری آنتوانت
    • ژوزف بالسامو (۱۸۴۸–۱۸۴۶)
    • گردنبند ملکه (۱۸۵۰–۱۸۴۹)، ادامه ی داستان ژوزف بالسامو
    • آنژ پیتو (۱۸۵۳)، ادامه ی گردنبند ملکه
    • کنتس دو شارنی(۱۸۵۵-۱۸۵۳)، ادامه ی آنژ پیتو
    • شوالیه دو مزون روژ (۱۸۴۵) یا شوالیه ی خانه ی سرخ، ادامه ی کنتس دوشارنی
    • مجموعه غرش طوفان برگزیده‌ای از چهار کتاب گردنبند ملکه، آنژ پیتو، کنتس دو شارنی و شوالیه دو مزون روژ است.


  • سه گانه ی سنت هرمین
    • یاران یهو(۱۸۵۷)
    • سفیدها و آبی‌ها (۱۸۶۷)
    • شوالیه دوسنت هرمین (۱۸۶۹)

کتابی که با عنوان گروه یا ارتش آهنین در ایران به چاپ رسیده ترجمه ی کل یا قسمتی از این سه گانه می باشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. گفتگو با رضا سیدحسینی، عباس پژمان و محمدرضا گودرزی. «هم‌زمان با پنجم دسامبر، سال‌روز درگذشت الکساندر دوما»(فارسی)‎. وبگاه رسمی ایسنا. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Alexandre Dumas (sr.)
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ رمضانی، رمضانی. هزار نویسنده در یک کتاب. انتشارات اقلیدوس، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴–۹۱۲۰-۴–۸.