اساطیر اسلامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

میتولوژی اسلامی یا اساطیر اسلامی (به انگلیسی: Islamic mythology)، دسته ای از اسطوره‌های مرتبط به اسلام است. اسلام دینی است که بیش تر علاقه‌مند است به قانون و نظم اجتماعی تا اسطوره‌های دینی. کتاب همراه اساطیر دنیای آکسفورد[یادداشت ۱] تعدادی از روایات سنتی را به عنوان «اسطوره‌های اسلامی» شناسایی می‌کند؛ که شامل این موارد می‌شوند: یک اسطوره آفرینش و یک تصور از زندگی پس از مرگ، که اسلام این دو را تا حدودی با دیگر ادیان ابراهیمی به اشتراک می‌گذارد، و همچنین داستانِ به طورِ اختصاصی اسلامیِ کعبه. زندگی‌نامه سنتی محمد که نقشی مرکزی در آموزه‌های اسلامی بازی می‌کند، به‌طور عام این‌طور شناخته می‌شود که ماهیتا تا حد زیادی تاریخی است، و اسلام کم‌تر از یهودیت و مسیحیت به میتولوژی اتکا دارد. با این وجود، روایاتِ شرعیِ متعارف شامل دو واقعه کلیدی فراطبیعی است: نزول الهی قرآن، و اسراء و معراج — سفر شبانه به اورشلیم و در پی آن عروج به آسمان هفتم. به علاوه، متون مقدس اسلامی تعدادی روایت افسانه‌مانند [یا افسانه‌ای] دربارهٔ شخصیت‌های مربوط به کتاب مقدس می‌باشند، که در یک‍سری از جزئیات، از روایات عرفی یهودی و مسیحی انحراف پیدا می‌کند.

داستان‌های انجیلی در قرآن[ویرایش]

اسلام بسیاری از وقایع و قهرمانان انجیلی را با میتولوژی خودش درمی‌آمیزد. داستان‌هایی دربارهٔ موسی[یادداشت ۲] و ابراهیم[یادداشت ۳] بخش‌هایی از متون مقدس اسلامی را شکل می‌دهند. قرآن با جزئیات حکایت یوسف را، کسی که به یک مصری فروخته شد، و حکایت مسیحی مریم،[یادداشت ۴] مادر عیسی را، بازتعریف یا بازگویی می‌کند. در هر دو مورد، جزئیات بدیع و تفسیری اسلامی اضافه می‌کند: برای نمونه، در نسخه اسلامی، عیسی هنگامی که هنوز نوزاد است صحبت می‌کند، و پیامبری معجزه‌آساخیال‌شدهٔ[یادداشت ۵] آدمیزادی است، نه مظهرِ تن‌مندِ خداوند.[یادداشت ۶]

شخصیت‌ها[ویرایش]

  • عزرائیل - فرشته مرگ
  • براق - مرکبی بال‌دار با گام‌هایی بسیار عریض: توانست سم‌هایش را دورترین مرز دیدش قرار دهد. پیامبر محمد را به آسمان‌ها منتقل کرد.
  • جن - این نام به موجوداتی نامرئی اشاره دارد، که اغلب زمین را همراه با انسان‌ها مسکن گزیده‌اند. آن‌ها از آتشی بی دود آفریده شده بودند، و پیش از این که اولین انسان بیاید روی زمین زندگی کرده بودند.
    • عفریت - جنی رده بالا و یکی از قدرت مندترین آن‌ها.
  • کراما کاتبین - دو فرشته ای که که اعمال خوب و بد یک شخص را ثبت می‌کنند
  • معقبات - دسته ای از فرشتگان نگهبان که مردم را از مرگ حفظ می‌کنند تا موعد مقرر شده آن
  • مالک - آن فرشته ای که آتش جهنم را نگهبانی می‌کند
  • رضوان - فرشته ای که مسئول نگهداری جنة یا بهشت است
  • ابلیس - منحرف‌کننده انسان‌ها، و رهبر شیاطین؛ که از بهشت رانده شد

مکان‌ها[ویرایش]

  • برزخ - حائلی بین جهنم و بهشت
  • باغ عدن - بهشتی که آدم و حوا قبل هبوطشان در آن زندگی کردند
  • جهنم - منزل‌گاه نابکاران
  • جنة - بهشت؛ منزل‌گاه درست‌کاران؛ باغ پردیس (بهشت) را در خود دارد
  • کعبه - ساختمان مقدسی که مسلمانان هنگامی که در حج هستند بازدید می‌کنند (زیارت مکه). در میتولوژی اسلامی، ابراهیم و اسماعیل به فرمان خدا کعبه را ساختند، تا به عنوان قرینه زمینی جنة (بهشت) به کار رود. آدم کعبه زمینی اصلی را ساخت، اما ابراهیم و پسرش باید آن را بازسازی می‌کردند.

وقایع[ویرایش]

  • خلقت - عمل آفرینشی شش‌مرحله‌ای از جانب خدا
  • قیامت - روز رستاخیز (و پاداش و مجازات خوبان و بدکاران)؛ عنصری بنیادی در رستاخیزشناسی اسلامی که بخش زیادی را از روایات یهودی و مسیحی ضمیمه می‌کند

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت‌ها[ویرایش]

  1. The Oxford Companion to World Mythology
  2. Musa در اسلام، همان Moses
  3. Ibrahim در اسلام، همان Abraham
  4. Mary، با مریم Miriam فرق دارد.
  5. Miraculously-conceived
  6. The incarnation of God، که Incarnation در یزدان‌شناسی مسیحی می‌تواند معنی آبستن شدن مریم را هم بدهد. (فرهنگ آریانپور)

منابع[ویرایش]