امیرحسین ربیعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

امیرحسین ربیعی
General AmirHossein Rabiyi.jpg
زاده۱۱ بهمن ۱۳۰۹
کرمانشاه، ایران
درگذشته۲۰ فروردین ۱۳۵۸ (۴۸ سال)
تیرباران
زندان قصر، تهران
مدفن (قطعه: ۸۲، ردیف: ۴۷، شماره: ۱۰)
وفاداریایران
شاخه نظامیارتش شاهنشاهی ایران
درجهسپهبد خلبان
یگاننیروی هوایی شاهنشاهی ایران
فرماندهی
نشان‌ها
  • Order of Glory (2nd Class) - Imperial Iran.svg Order of Glory (3rd Class) - Imperial Iran.svg: نشان افتخار درجه ۲ و درجه ۳
  • Medal of Military Merit (2nd Class) - Imperial Iran.svg Medal of Military Merit (3rd Class) - Imperial Iran.svg: نشان لیاقت نظامی درجه ۲ و درجه ۳
  • Medal of Service (2nd Class) - Imperial Iran.svg Medal of Service (3rd Class) - Imperial Iran.svg: مدال خدمت درجه ۲ و درجه ۳
  • Order of Paas (2nd Class) - Imperial Iranian.svg: نشان پاس درجه ۲
  • نشان همایون درجه ۳
همسر(ان)گرتا هایرل


امیرحسین ربیعی (زادهٔ ۱۱ بهمن ۱۳۰۹ – درگذشتهٔ ۲۰ فروردین ۱۳۵۸) سپهبد خلبان در ارتش شاهنشاهی ایران بود. او خلبان جنگنده‌های اف-۸۶ سیبر و اف-۴ فانتوم ۲ و آخرین فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی از ۱۹ بهمن ۱۳۵۵ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بود؛ که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران دستگیر، محاکمه و سرانجام در زندان قصر اعدام شد.[۱][۲][۳][۴]

زندگی‌نامه[ویرایش]

ربیعی از خلبانان تیم آکروجت تاج طلایی و نیروی هوایی شاهنشاهی بود. در سال ۱۳۵۵ پس از مرگ ارتشبد فضائل تدین فرمانده وقت نیروی هوایی در جریان یک سانحه هوایی، به دستور شاه به مقام فرماندهی نیروی هوایی ایران رسید.

ربیعی از دبیرستان هدایت تهران مدرک دیپلم خود را دریافت کرد، سپس وارد دانشکده خلبانی گردید. در دوران خدمت، به پایگاه‌ها و مراکز شرکت‌های هوایی معتبر جهان سفر نمود که از آن جمله می‌توان به پایگاه‌های هوایی فورستنفلدبروک در مونیخ آلمان غربی در سال ۱۹۵۸، ویلیامز، نلیس، تراویس، ادواردز در ایالات متحده و کمپانی‌های هواپیماسازی بوئینگ و شرکت نورتروپ در سال ۱۹۷۴ اشاره کرد. او همچنین با ژنرال‌های سرشناس آمریکایی: براون، کارلتون و رایان آشنا شد و ارتباط برقرار کرد. ربیعی در جریان بازدید از پایگاه هوایی تراویس از فرماندهی تاکتیکی هوایی ایالات متحده بازدید نمود و یک فروند هواپیمای غول‌پیکر ترابری لاکهید سی-۵ گالکسی را به پرواز درآورد.

او با دختری آلمانی به نام گرتا (Greta Hierl، متولد ۲۹ ژانویه ۱۹۳۸) ازدواج کرده و در سال ۱۳۵۷ دو پسر به نام‌های آریان ۱۹ ساله و آرمان ۱۳ ساله داشت.[۵]

امیرحسین ربیعی نفر اول سمت راست به همراه تیم آکروجت تاج طلایی

چهار روز پیش از رفتن شاه (۲۲ دی ۱۳۵۷) ژنرال آمریکایی رابرت هایزر در گزارشی به واشینگتن خبر می‌دهد که سپهبد امیرحسین ربیعی (فرمانده نیروی هوایی) و ارتشبد حسن طوفانیان می‌گویند که ارتش باید به محض رفتن شاه، دست به کودتا بزند. او می‌نویسد: «آن‌ها بازگشت خمینی را به کشور فاجعه می‌دانند؛ فکر می‌کنند بختیار موفق نخواهد شد و معتقدند که با گذشت زمان، ارتش توان کودتا را از دست خواهد داد.» هایزر در ادامهٔ گزارش خود، خبر می‌دهد که سپهبد ربیعی به شدت به شاه وفادار است.[۶][۷] ۳ روز پیش از رفتن شاه از ایران، شاه از ربیعی و سایر فرماندهان ارتش می‌خواهد که از دولت شاپور بختیار، حمایت کنند.[۸] در جریان درگیری‌های انقلابیون و نیروهای وفادار به شاه، ربیعی به نیروهای خود دستور می‌دهد که از کشتن انقلابیون، خودداری کنند.[۹] زمانی که بختیار، به ربیعی دستور بمباران کارخانهٔ اسلحه‌سازی تهران را می‌دهد، ربیعی از این دستور، سرپیچی کرد.[۱۰][۱۱] خمینی پس از ورود به ایران، از ربیعی می‌خواهد که استعفا دهد.[۱۲] پس از استعفای ربیعی، سعید مهدیون، فرماندهی نیروی هوایی را بر عهده گرفت.[۱۳][۱۴]

دستگیری و اعدام[ویرایش]

ربیعی یکی فرماندهانی بود که با پیشنهاد عباس قره‌باغی پس از جلسه شورای عالی نیروهای مسلح در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ که در صبح همان روز برگزار شد نامه اعلام بی‌طرفی ارتش شاهنشاهی ایران در برابر انقلابیون به رهبری سید روح‌الله خمینی را امضاء کردند. پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ وی توسط نیروهای انقلابی به اتهام کودتا علیه انقلاب مردمی و نظام جمهوری اسلامی ایران دستگیر شد و به دادگاه انقلاب سپرده شد که در پایان، پس از برگزاری دادگاه، برای او حکم اعدام صادر شد.[۱۵]


ربیعی سرانجام پس از محکومیت در دادگاه انقلاب، مفسد فی‌الارض شناخته و در ۲۰ فروردین ۱۳۵۸ در زندان قصر به حکم صادق خلخالی، تیرباران شد.[۱۶]

تحصیلات و دوره‌های نظامی[ویرایش]

مدال‌ها[ویرایش]

  • نشان افتخار درجه ۲ و ۳
  • نشان لیاقت درجه ۲ و ۳
  • مدال خدمت درجه ۲ و ۳
  • نشان پاس درجه۲
  • نشان همایون درجه۳
  • مدال ۲۵۰۰ ساله سلطنتی
  • تشویق در دستور همگانی ارتش
  • تشویق بار دوم، تشویق بار سوم، تشویق نامه ۵ بار

مسئولیت‌ها[ویرایش]

  • رئیس باشگاه هوایی
  • عضو باشگاه شاهنشاهی کشور
  • ۱۳۳۵ – ۱۳۳۸: خلبان شکاری در گردان یکم شکاری مهرآباد تهران
  • ۱۳۳۶ – ۱۳۳۸: دوره استاد خلبان جت در نیروی هوایی ایالات متحده در محل پایگاه هوایی فورستنفلدبروک
  • ۱۳۴۱ – ۱۳۴۴: فرمانده اسکادران در گردان دوم شکاری
  • ۱۳۴۵ – ۱۳۴۶: مدیر عملیات گردان یکم شکاری تهران
  • ۱۳۳۷ – ۱۳۴۱: عضو تیم آکروجت تاج طلایی با هواپیمای اف-۸۴
  • ۱۳۴۱ – ۱۳۴۸: فرمانده تیم پروازی تیم آکروجت تاج طلایی
  • دو ماه خدمت در سمت فرماندهی اسکادران حافظ صلح سازمان ملل متحد در کنگو
  • خلبان، گروه دوم، اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
  • خلبان اول، گروه دوم، اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
  • فرمانده گروه دوم اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
  • فرمانده اسکادران سوم جت اف-۸۴، گردان شکاری
  • فرمانده اسکادران چهارم شکاری بمب‌افکن پایگاه دوم شکاری
  • فرمانده اسکادران سوم شکاری بمب‌افکن پایگاه دوم شکاری
  • فرمانده اسکادران ۱۱۰ شکاری تاکتیکی پایگاه یکم شکاری
  • رئیس عملیات پایگاه یکم شکاری
  • جانشین فرمانده پایگاه یکم شکاری
  • فرمانده، فرماندهی تاکتیکی هوایی
  • ۱۳۵۴ – ۱۳۵۷: فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی

منابع[ویرایش]

  1. Sepehr Zabir (23 April 2012). The Iranian Military in Revolution and War (RLE Iran D). CRC Press. p. 10. ISBN 978-1-136-81270-5. Retrieved 30 July 2013.
  2. «Commemorates of the IMPERIAL IRANIAN AIR FORCE». www.iiaf.net. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۲۶.
  3. «۲۲ فروردین ۱۳۵۸ | سران رژیم شاه تیرباران شدند». تاریخ ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۲.[پیوند مرده]
  4. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «آخرین فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی ایران به روایت تصویر | DW | 14.02.2017». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۲.
  5. «The Deseret News - Google News Archive Search». news.google.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۹.
  6. آیا آخرین ارتشبد به شاه خیانت کرد؟، بی‌بی‌سی فارسی
  7. «Magiran | روزنامه کیهان (1388/07/18): گزارش ویژه دربارهٔ تیمسار ربیعی». www.magiran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۲.
  8. Gholam Reza Afkhami (13 December 2008). The Life and Times of the Shah. University of California Press. p. 503. ISBN 978-0-520-94216-5.
  9. «The Deseret News - Google News Archive Search». news.google.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۹.
  10. Cyrus Kadivar (March 2003). "History photos". The Iranian. Archived from the original on 27 April 2014. Retrieved 30 July 2013.
  11. "Former leaders facing charges". The Calgary Herald. Tehran. UPI. 14 February 1979. Retrieved 31 July 2013.
  12. Khosrow Fatemi (Winter 1982). "Leadership by Distrust: The Shah's Modus Operandi". Middle East Journal. 36 (1): 59. JSTOR 4326355.
  13. Mark J. Roberts (1996). Khomeini's Incorporation of the Iranian Military. Institute for National Strategic Studies, National Defense University.
  14. Nikola B. Schahgaldian; Gina Barkhordarian (March 1987). The Iranian Military Under the Islamic Republic (PDF). RAND. p. 111. ISBN 0-8330-0777-7. Retrieved 9 August 2021.
  15. «۲۲ فروردین ۱۳۵۸ | سران رژیم شاه تیرباران شدند». تاریخ ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۲.[پیوند مرده]
  16. «امیر حسین ربیعی: یک سرگذشت». بنیاد عبدالرحمن برومند. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۲.
  17. «IIAF GOLDEN CROWN HISTORY». www.iiaf.net. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۹.
  18. «THE IRANIAN: Historical pictures». iranian.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۱۹.