ناصر مقدم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ناصر مقدم
سپهبد ناصر مقدم.jpg
ناصر مقدم
معاون نخست‌وزیر ایران
پادشاهمحمدرضا شاه پهلوی
چهارمین رئیس کل ساواک
مشغول به کار
اواسط خرداد ۱۳۵۷ – بهمن ۱۳۵۷
پس ازنعمت‌الله نصیری
پیش ازانحلال پست
اطلاعات شخصی
زاده۳ تیر ۱۲۹۷
تهران، ایران
درگذشتهتهران، ایران
ملیتایران
پیشهسیاستمدار
دیناسلام شیعه
خدمات نظامی
خدمت/شاخهنیروی زمینی شاهنشاهی ایران
درجهسپهبد
فرماندهرکن دوم ارتش شاهنشاهی ایران
ساواک

ناصر مقدم (زاده ۳ تیر ۱۲۹۷ در تهران – درگذشته ۱۹ فروردین ۱۳۵۸ در تهران) سپهبد نیروی زمینی شاهنشاهی، معاون نخست‌وزیر و چهارمین و آخرین رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور بود. وی بلافاصله پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران دستگیر و در فروردین ۱۳۵۸ اعدام شد.[۱][۲][۳]

زندگی‌نامه[ویرایش]

ناصر مقدم فرزند یعقوب در ۳ تیرماه سال ۱۲۹۷ متولد شد، تحصیلات نظامی خود را در دانشکده افسری و دانشگاه جنگ و فرماندهی عالی و ستاد مشترک به پایان رسانید و علاوه بر تحصیلات نظامی در رشته حقوق از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. پس از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به ریاست اداره سوم ساواک منصوب شد که پی‌گیری فعالیت‌های روحانیون و مبارزان مذهبی را نیز به عهده داشت. مقدم تا پایان سال ۱۳۴۹ در این سمت باقی‌ماند. در سال ۱۳۵۰ از ساواک به ارتش بازگشت و به عنوان رئیس اداره دوم ستاد مشترک ارتش، مسئولیت امور «اطلاعات و ضد اطلاعات» ارتش را به عهده گرفت و تا درجه سپهبدی پیش رفت. سپهبد ناصر مقدم در اواسط خرداد ماه ۱۳۵۷ به جای نعمت‌الله نصیری به ریاست ساواک منصوب شد.[۴][۵][۶]

در جریان انقلاب[ویرایش]

چرخش بسمت انقلابیون[ویرایش]

به گفته هوشنگ نهاوندی سرتیپ مقدم پس از انتصاب شریف امامی به نخست وزیری تغییر مسیر داده و بسمت انقلابیون متمایل شد.

با بازرگان و طالقانی جلساتی داشته پولی را که امیر قطر برای جلوگیری از انقلاب در اختیارش قرارداده بود به محمود طالقانی داده بود.

تاسیس سازمان امنیت جدید[ویرایش]

بگفته هوشنگ نهاوندی سرتیپ مقدم دفتری تحت عنوان دفتر ساختمانی در خیابان نادرشاه تاسیس کرده بود که در آن بهمراه سرتیپ کاوه و سرتیپ فرازیان مشغول پایه ریزی ساواما یا اداره اطلاعات جدید برای جمهوری اسلامی بود[۷]

فرستادن پیام خصوصی برای خمینی[ویرایش]

حسین‌علی منتظری گفته است قبل از حرکت به پاریس ( احتمالا اوائل بهمن ۵۷) تیمسار مقدم در منزل مرتضی مطهری با وی دیدار کرده از او میخواهد سه پیام را به خمینی برساند:

۱- به کارکنان اعتصابی شرکت نفت دستور دهید حداقل برای مصرف داخلی نفت تولید کنند چون بزودی در سرمای زمستان مردم مشکل پیدا خواهند کرد.

۲-ما از کمونیستها خاطره سوء داریم لطفا آنها را به اطراف خود راه ندهید.

۳-اینکه شما روحانیون وجوهات شرعی را به افراد می‌دهید اشتباه است؛ بهتر است آنرا برای ایجاد کارخانجات تولیدی، صرف کنید و از درآمد آن به آن‌ها کمک کنید.[1]

درگذشت[ویرایش]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ وی دستگیر و در شامگاه ۱۹ فروردین ۱۳۵۸ اعدام شد.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. گفتگوی منتشر نشده با آیت‌الله منتظری؛ «رئیس ساواک برای آیت‌الله خمینی پیغام داده بود»، بی‌بی‌سی فارسی
  2. «قسم جلاله بازرگان برای حمایت از رئیس وقت ساواک». مشرق نیوز. ۲۰۱۶-۰۲-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  3. www.dsi.co.ir (۱۳۹۸-۱۲-۲۳). «رئیس خوش‌خیال ساواک». www.iichs.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۴.
  4. «مرکز اسناد آیت الله هاشمی رفسنجانی | سخنان سپهبد ناصر مقدم رئیس ساواک در خصوص آمدن امام خمینی به ایران به روایت هاشمی». rafsanjani.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  5. «ناصر مقدم - ویکی فقه». wikifeqh.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  6. «خرداد 17 | ناصر مقدم رییس ساواک شد». تاریخ ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  7. تاریخ شفاهی هاروارد گفتگو با دکتر نهاوندی ص ۱۷۳.
  8. «موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي». www.ir-psri.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.

منابع[ویرایش]