الویر
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| اَلویر | |
|---|---|
| اطلاعات کلی | |
| نام رسمی : | اَلویر |
| کشور : | ایران  |
| استان : | مرکزی |
| شهرستان : | ساوه |
| بخش : | خرقان |
| مردم |
|
| جمعیت | ۱۵۲۲ نفر |
| جغرافیای طبیعی |
|
| ارتفاع از سطح دریا : | ۱۸۰۰ متر از سطح دریا |
اَلویر دهی است در بخش خرقان ساوه که در سمت شمال غربی ساوه قرار گرفتهاست و حدود ۷۰ کیلومتر از ساوه و ۱۵۰ کیلومتراز تهران فاصله داشته و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۸۰۰ متر است ، طول جغرافیایی آن ۴۹ درجه و ۵۹ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی آن ۳۵ درجه و ۲۳ دقیقه شمالی میباشد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] معنای لغوی
الویر از نظر لغت از گزوه کلمات البرز و الوند بوده که ال به معنای کوه و ویر به معنای یاد میباشد و روی هم رفته به معنای کوه یادگار است. هم چنان که البرز و الوند به ترتیب به معنای کوه بلند و کوه دامن گسترده میباشند. جنوب شرقی تا جنوب غربی این ده را دو کوه به نامهای دونزده پرون (Donzdahparoon) و ملا(Mella)احاطه نمودهاند وبین این دو کوه درهای به نام دره چورونگه (Dara choronaga) وجود دارد که در فصلهای بارندگی آب این دره از وسط ده میگذرد.
[ویرایش] تاریخچه
در فرهنگ لغات علی اکبر دهخدا این عبارت در برابر کلمهٔ الویر آمدهاست: الویر دهی است از بخش خرقان شهرستان ساوه در هفت هزار متری شمال خاوری خرقان . در کوهستان واقع و سردسیر است . سکنه آن ۱۵۲۲ تن شیعه هستند که به فارسی و لهجهٔ تاتی و ترکی سخن میگویند .
آب آن از قنات و زهاب و رودخانه محلی و محصول آن غلات ، سیب زمینی ، بنشن و انگور و.... شغل مردم زراعت و گله داری و گلیم و جاجیم بافی است . اکثر مردان برای تامین معاش به تهران میروند . راه نیمه شوسه به زرند دارد که در مواقع غیر بارانی از آن ماشین میتوان برد.
از آثار قدیم آن دو قعله خرابه یکی در وسط آبادی و دیگری در اراضی مزرعه شور است که در نتیجه کاوش آثار قدیم دیده میشود . در این ده نه باب نجاری ، چهارده باب آهنگری، هشت باب کفشدوزی ، دو باب خیاطی و یک باب دبستان است . مزارع شور ، دارخانی ، نزدیک میان چشمه ، باقربلاغی ، چشمهٔ رمضان ، کوپین زرنده ، محمد صالح و اوزون باییر جزء این دهاست . از ایلهای شاهسون بغدادی و عرب کله کو در بهار به حدود این ده میآیند . زیارتگاهی دارد . از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۱). و رجوع به نزهه(ت) القلوب چ لیدن ص ۷۳ شود. لازم به ذکر است که اعداد و ارقام ارائه شده در شرح بالا مربوط به زمان حال نمیباشد.
همانطوری که اشاره شد الویر از نظر لغت از گروه کلمات البرز والوند میباشد بنابراین به همان اندازه که البرز والوند در تاریخ ایران سابقه دارند الویر نیزدارای سابقه میباشد وبه یقین یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران است و با توجه به شواهد وقراین میتوان آن را دست کم باقیمانده دوره مادها و هخامنشیان دانست. حمدالله مستوفی در کتاب نزهت القلوب تالیف سال ۷۴۰ هجری قمری الویر را یکی از دهات بزرگ خرقان قلمداد کردهاست . عین عبارت ایشان چنین است : خرقانین : ولایتی است چهل پاره ده دارد واز اقلیم چهارم هوایش به سردی مایل است و آبش از چشمهها که از آن کوهها برمی خیزد و درو غله و میوه باشد و پنبه کمتر باشد. آبه، اروان ، الیشار ، کلنجین ، طبشکری ، الویر و سیف آباد از معظمات قرا آن است.
[ویرایش] محلهها
۱- جملوا (Jamalava): به معنای جمال آباد میباشد. این محله در جنوب غربی ده قرار گرفته و خود به تنهایی به دو محله تقسیم میشود: بالان محله (Balan mahalla) و جیرین محله (Jirin mahalla) که به معنی محلههای بالا وپایین میباشد و آب دره چورنگه از وسط این محله میگذرد
۲- منگان محله (Monegan mahalla): یعنی محله میانی یا محلهٔ وسط.
۳- جیرین ده (Jirin deh): یعنی پایین ده.
[ویرایش] منبع
 |
|
|---|---|
| مرکز | |
| شهرستانها |
آشتیان • اراک • تفرش • خمین • خنداب • دلیجان • زرندیه • ساوه • شازند • کمیجان • محلات |
| شهرها |
اراک • آستانه • آشتیان • پرندک • تفرش • توره • خمین • خنداب • داودآباد • دلیجان • رازقان • زاویه • ساوه • سنجان • شازند • غرقآباد • فرمهین • قورچیباشی • کرهرود • کمیجان • مأمونیه • محلات • میلاجرد • نراق • نوبران • نیمور • هندودر |
| جایهای دیدنی |
آتشکده آتشکوه • آتشکده خورهه • آرامگاه محمود حسابی • بازار اراک • گلستانهای محلات • تپه تاریخی آوه • حمام چهارفصل • خانه روحالله خمینی • روستای هزاوه • سد پانزده خرداد • سراب عمارت • غار آزادخان • غار چالنخجیر • قلعه مستوفیالممالک • کاروانسرای دودهک • مجموعه تاریخی نراق • مدرسه سپهدار • مسجد ششناوه • یخچال مهدیآباد |
