گاز خردل

Sulfur mustard
نام آیوپاک bis(2-chloroethyl) sulfide
نام‌های دیگر	Iprit Schwefel-Lost Lost Mustard gas Senfgas Yellow Cross Liquid Yperite Distilled Mustard Mustard T- mixture
شناساگرها
CAS	505-60-2 Y
کم‌اسپایدر	21106142 Y
KEGG	C19164 Y
ChEBI	CHEBI:25434 Y
ChEMBL	CHEMBL455341 Y
Jmol-3D images	Image 1
SMILES ClCCSCCCl
InChI InChI=1S/C4H8Cl2S/c5-1-3-7-4-2-6/h1-4H2 Y Key: QKSKPIVNLNLAAV-UHFFFAOYSA-N Y InChI=1/C4H8Cl2S/c5-1-3-7-4-2-6/h1-4H2 Key: QKSKPIVNLNLAAV-UHFFFAOYAK
خصوصیات
فرمول مولکولی	C4H8Cl2S
جرم مولی	۱۵۹٫۰۸ g mol−1
شکل ظاهری	Colorless if pure. Normally ranges from pale yellow to dark brown. Slight garlic or horseradish type odour
چگالی	1.27 g/mL, liquid
دمای ذوب	‎14.4 °C, 287.6 K, 57.9 °F
دمای جوش	‎217 °C, 490 K, 423 °F (decomposes)
محلول در آب	Negligible
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده	External MSDS
خطرات اصلی	Very toxic (T+) Dangerous for the environment (N) Vesicant
لوزی آتش	1 4 1
دمای اشتعال	105 °C
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط	نیتروژن موستارد
Y (verify) (what is: Y/N?) تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

گاز خردل یا سولفور موستارد (1,5-dichloro-3-thiapentane) ترکیبی شیمیایی دارای کلر و گوگرد است که به عنوان سلاح شیمیایی در جنگ جهانی اول و نیز جنگ ایران و عراق به کار رفت. هر چند این ماده در دمای معمولی بصورت مایع می باشد اما معمولا از آن بعنوان گاز خردل نام برده می شود.

این گاز جزء عوامل تاول زا طبقه بندی میشود و دارای اثرات مخرب و دراز مدت بر روی پوست، چشم، سیستم تنفسی و دستگاه گوارشی می باشد. این عامل آلکیله کننده سرطانزا نیز هست.

تاریخچه

گاز خردل نخستین بار در سال ۱۹۱۷ به عنوان سلاح شیمیایی در جنگ جهانی اول به کار گرفته شد. پس از جنگ جهانی اول وسیعترین مورد کاربرد این سلاح شیمیایی در جنگ ایران و عراق بود. بر اساس گزارش‌های بازرسان سازمان ملل متحد، عراق از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۷ در موارد متعددی از بمبهای حاوی گاز خردل علیه رزمندگان ایرانی و نیز افراد غیر نظامی ساکن روستاها و شهرهای مرزی ایران و حمله شیمیایی به حلبچه استفاده کرد.

جستارهای وابسته

نیتروژن موستارد