حمله شیمیایی به حلبچه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حمله شیمیایی به حلبچه
بخشی از جنگ ایران و عراق
عملیات ظفر ۷
Chemical weapons Halabja Iraq March 1988.jpg
خیابانی از حلبچه پس از حمله
(تصویری از عکاس ایرانی سعید جان‌بزرگی (سه عدد دیگر). سعید جان‌بزرگی در سال ۱۳۸۲ بر اثر صدمات اسلحه‌هایی شیمایی شهید شده است.)
زمان به احتمال زیاد ۲۵ اسفند ۱۳۶۶
مکان مختصات: ۳۵°۱۱′ شمالی ۴۵°۵۹′ شرقی / ۳۵.۱۸۳° شمالی ۴۵.۹۸۳° شرقی / 35.183; 45.983 (حمله شیمیایی به حلبچه)حلبچه، کردستان عراق
نتیجه کردها و ایرانی‌ها حلبچه را ترک گفتند و پس از آن شهر توسط نیروهای عراقی به اشغال در آمد
جنگندگان
 ایران
Flag of Kurdistan.svg کردستان عراق
Flag of Iraq (1963-1991); Flag of Syria (1963-1972).svg حزب بعث عراق
فرماندهان
Flag of Iraq (1963-1991); Flag of Syria (1963-1972).svg علی حسن المجید
تلفات
بیش از ۱۵هزار نفر کشته و زخمی (اکثراً از غیرنظامیان)

بمباران شیمیایی حلبچه (به کردی: کیمیابارانی ھەڵەبجە) در ۲۵ اسفند ۱۳۶۶ توسط حکومت بعث عراق صورت گرفت. این بمباران بخشی از عملیات گسترده‌ای به‌نام عملیات انفال بود که بر ضد ساکنان مناطق کردنشین عراق انجام گرفت.[۱][۲] در پی عملیات والفجر ۱۰ توسط ایران و تصرف بخش‌هایی از کردستان عراق در اواخر سال ۱۳۶۶ که منجر به استقبال مردم این مناطق از نیروهای ایرانی شد، صدام حسین به پسرعمویش علی حسن المجید معروف به علی شیمیایی، دستور بمباران شیمیایی این مناطق را داد.[۳] در پی این حمله حدود پنج هزار تن از مردم حلبچه که غیر نظامی بودند کشته شدند.[۴]

حملهٔ شیمیایی به حلبچه که به کشتار حلبچه یا جمعهٔ خونین نیز شناخته می‌شود، یک نسل‌کشی مردم کرد بود که در ۱۶ مارس ۱۹۸۸ به وسیلهٔ بمباران شیمایی توسط نیروهای دولتی عراقی در شهر حلبچهٔ کردستان عراق در طی روزهای پایانی جنگ ایران و عراق روی داد.

شرح حمله[ویرایش]

پیش از حملات شیمیایی، شهر به‌مدت دو روز با بمب‌های متعارف بمباران شد. ظاهراً علی حسن المجید می‌خواسته شیشه ساختمان‌های شهر را بشکند، تا امکان مقاومت در مقابل گازهای سمی به حداقل برسد.[۵]

نیروی هوایی عراق از انواع مواد شیمیایی علیه حلبچه استفاده کرد: گازهای اعصاب مانند وی ایکس، سارین و تابون، و گاز خردل، که از زمان جنگ جهانی اول از آن استفاده شده است.[۶]

گردان شوان[ویرایش]

نوشتار اصلی: گردان شوان

گردان شوان یکی از گردانهای بازوی نظامی حزب کمونیست ایران بود که در جریان این حملات دچار تلفات سنگینی شد. در روز حمله، گردان شوان در حاليکه در روستای «بياره» در منطقه اورامان در کردستان عراق مستقر بود و آماده تخلیه منطقه جنگی بین ایران و عراق بود، در حلقه محاصره حملات نيروهای زمينی جمهوری اسلامی ایران از یک طرف و نیز بمباران شيميایی نيروی هوایی ارتش عراق از طرف دیگر قرار گرفت که طی آن ۶۰ تن از اعضای این گردان کشته شدند. [۷] در تاریخ نگاری رسمی واقعه حلبچه، به حادثه گردان شوان عموما اشاره ای نشده است.

تلفات جانی[ویرایش]

این حمله نزدیک به ۳۲۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر[۸] را کشت و نزدیک به ۷۰۰۰ هزار تا ۱۰۰۰۰ هزار نفر را زخمی کرد که اکثراً از غیرنظامیان بودند؛ صدها تن دیگر بر اثر عواقب، بیماری‌ها و نقص جسم در هنگام تولد در سال‌ها پس از حمله کشته شدند. حادثه‌ای که به صورت رسمی به عنوان نسل‌کشی مردم کرد عراق شناخته شد و هنوز به عنوان بزرگترین حملهٔ شیمیایی مستقیم به یک منطقهٔ شهرنشین در تاریخ باقی‌مانده‌است.[۹]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «محاکمه همدستان صدام در پرونده انفال از سر گرفته شد». همشهری آنلاین. 
  2. «حلبچه کانون بزرگترین ژینوساید شیمیایی تاریخ». پایگاه اطلاع رسانی قربانیان سلاح‌های شیمیایی. 
  3. میخائیل رمضان. «چهارم». در شبیه صدام. چاپ اول. سوره مهر، ۱۳۸۱. ۱۶۱. شابک ‎۹۶۴-۴۷۱-۶۷۸-۷. 
  4. بمباران شیمیایی حلبچه توسط رژیم بعث عراق
  5. http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/12/121205_an_saddam_halabja_chemical_weapons.shtml
  6. http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/12/121205_an_saddam_halabja_chemical_weapons.shtml
  7. حادثه گردان شوان
  8. میخائیل رمضان. «چهارم». در شبیه صدام. چاپ اول. سوره مهر، ۱۳۸۱. ۱۶۱. شابک ‎۹۶۴-۴۷۱-۶۷۸-۷. 
  9. Wikipedia contributors, "Halabja poison gas attack," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Halabja_poison_gas_attack&oldid=429061637 (accessed May 31, 2011).

پیوند به بیرون[ویرایش]