ارگونومی

تاکنون توصیف های گوناگونی ازدانش ارگونومی (به انگلیسی :Ergonomics)ارائه شده است،اما دریک توصیف فراگیرمی توان گفت که ارگونومی عبارت است ازکاربرداطلاعات علمی موجوددرباره ی انسان(وروش های علمی تولید چنین اطلاعاتی)،برای حل مشکل طراحی.به این ترتیب ارگونومی ظرفیت هاوتوانمندی های انسان رابررسی می کند وسپس اطلاعات به دست آمده رادرطراحی مشاغل،فرآورده ها،محیط کاروتجهیزات به کار می بندد. معمولاازاصطلاحات ارگونومی وعوامل انسانی(Human Factors)به طورمترادف بهره گرفته می شود.هردواصطلاح رابطه ی دوسویه ی کارورونیازمندی های شغلی رابازگووتشریح می کندوهردودرصددکاهش فشارهای جسمانی وروانی درمحیط کارهستند. آشکارترین اثرمثبت طراحی درست ومناسب مشاغل،تجهیزات ومحیط کار،بالارفتن سطح ایمنی،بهداشت، تطبیق کارباکارگرودرنهایت رضایت شغلی وبهبودبهره وری است. ارگونومی دانش نوینی است که در تلاش برای پر کردن شکاف بین انسان و محیط زندگی‌‌اش به وجود آماده است. در واقع ترکیب علم پزشکی‌، معماری و طراحی مبلمان است.

پیشینه ای کوتاه ازارگونومی

ازآغازانقلاب صنعتی تاکنون،بسیاری دراندیشه ی دستیابی به شرایط کاری ایمن وسالم وراحت هستند.نخستین بارنزدیک به120سال سال پیش پژوهشگرلهستانی،وجیسج جاسترزبوسکی(1882-1799)اصطلاح ارگونومی را به جهان ادبیات معرفی نمود.

طی جنگ جهانی دوم گروهی ازروانشناسان،مهندسان،مردم شناسان و فیزیولوژیست ها گردهم آمدندتامسائل طراحی  وآموزشی راحل وفصل نمایند.درآن زمان،برای توصیف این نگرش مهندسی انسانی به کارمی رفت.همزمان بارشد ارگونومی ،انجمن های حمایت کننده نیزپاگرفته وباگذشت زمان،گسترش یافته اند.. 

اجزای ارگونومی

ارگونومی سخت افزار

این جزء،عمدتابه بررسی فیزیکی وکاربرداطلاعات به دست آمده درطراحی همه ی سخت افزارهایی مربوط است که درمحیط کار،خانه واوقات فراغت مورداستفاده قرار می گیرد(مثل ابزار،وسایل،میز،صندلی،نشانگرها،کنترل و....).

ارگونومی محیطی

این جزء ازارگونومی باتوانایی ها ومحدودیت های انسان دربرابر عوامل گوناگون محیطی مانند روشنایی،گرما،صدا،ارتعاش و. سروکاردارد.ازاین جزء درطراحی محیط کارانسان استفاده می شود.

ارگونومی نرم افزاریاارگونومی شناختی

این جزء ارگونومی بافعالیت های مانندپردازش اطلاعات،استدلال،وحل مسائل درارتباط است وبه چگونگی دریافت وپردازش اطلاعات درانسان می پردازد.

ارگونومی کلان

تازه ترین جزء ارگونومی است و به زیرسامانه ها یعنی انسان،ماشین ومحیط توجه ویژه دارد.

برخی مباحث مطرح درارگونومی

آنتروپومتری

ازدوواژه ی یونانی آنتروپوس به معنای انسان ومترین به معنای اندازه گیری وسنجش برگرفته شده است وبااندازه گیری ابعاد ودیگر ویژگی های جسمانی سروکاردارد.

فیزیولوژی کار

شاخه ای ازفیزیولوژی انسان است که اعمال وچگونگی کارکرد بافت ها واندام ها رابه هنگام کار توضیح می دهد.

فیزیولوژی محیط

درفیزیولوژی محیط،اثرات شرایط وعوامل محیطی مانندصدا،روشنایی،گرما،سرما ورطوبت بر فیزیولوژی بدن انسان بررسی می شود.

آسیب ها وعوارض ناشی از عوامل مکانیکی وارگونومیکی نامناسب

آسیب های ناشی ازحرکت های تکراری

آسیب های ناحیه ای اسکلتی- ماهیچه ای

پینه بستن

بورسیت

هیگروما

جستارهای وابسته

• بهداشت حرفه‌ای
• طب کار