پژاک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Kurdistan Free Life Party
Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK)
پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
رهبر سیامند معینی و زیلان وژین
بنیانگذاری ۲۰۰۴؛ ۱۳ سال پیش (۲۰۰۴)
شاخه نظامی واحد شرق کردستان (YRK)
شاخه زنان نیروی دفاع زنان (HPJ)
مرام ملی‌گرایی کردی
کنفدرالیسم دموکراتیک
دموکراتیک سوسیالیسم
لیبرترین سوسیالیسم
موضع سیاسی چپ‌گرا
جهانی و بین‌المللی اتحاد جوامع کردستان (KCK)
کشور  ایران
وبگاه
http://www.pjak.eu
سیاست در ایران
حزب‌های سیاسی
انتخابات

حزب حیات آزاد کردستان (مخفف: Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê: پارتی ژیانی ئازادی کوردستان) که با نام اختصاری پژاک یا PJAK شناخته می‌شود، یک گروه شبه نظامی چپ‌گرا در کردستان ایران است که علیه نظام جمهوری اسلامی ایران مبارزه می‌کند.[۱]

پژاک اغلب تحت‌تأثیر حزب کارگران کردستان (پکک) در نظر گرفته می‌شود.[۲][۳][۴] در سال ۲۰۰۹، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده پژاک را گروه تروریستی زیرمجموعه پکک در نظر گرفت.[۱][۵] در حالی که هر دو گروه زیرمجموعه اتحاد جوامع کردستان (KCK: کردی: Koma Civakên Kurdistan) هستند.[۶][۷]

شاخه نظامی پژاک با نام واحد شرق کردستان دارای ۳٬۰۰۰ عضو از کشورهای ایران, ترکیه, عراق, سوریه, و مهاجران کرد است.[۸] [۹] فعالیت این گروه بیشتر در مرز بین ایران، عراق و ترکیه و منطقه قلعه رش در استان آذربایجان غربی و منطقه اورامانات از توابع استان کرمانشاه و ایوان و ایلام از توابع ایلام و مریوان و منطقه چهل چشمه از توابع استان کردستان و بخش شرقی کوهستان قندیل در کردستان عراق است[۱۰]

این گروه توسط کشورهای ایران,[۱۱] ترکیه,[۱۲] و ایالات متحده امریکا تروریست شناسایی شده‌است.[۱۳]

پیشینه[ویرایش]

گروه پژاک در ۴ آوریل ۲۰۰۳ سالروز تولد عبدالله اوجلان رهبر گروه حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) تأسیس شد.[۱۰] ایدئولوژی پژاک و پ‌ک‌ک آپوگرایی (Apoism) است.[۱۴]

برخی از احزاب کرد مثل حزب دموکرات کردستان ایران و کومله رابطهٔ حسنه‌ای با پژاک ندارند.

رهبری[ویرایش]

حاجی‌احمدی

پژاک در سال ۲۰۰۴ اولین کنگره خود را برگزار نمود. رئیس این حزب (در سال ۲۰۰۴) عبدالرحمان حاجی‌احمدی نام دارد. پژاک تاکنون چندین انشعاب درونی داشته‌است. منابع شمال عراق گزارش می‌کنند که حاجی‌احمدی، تنها اسماً رئیس پژاک است و هیچ کاری بدون اجازهٔ پ‌ک‌ک انجام نمی‌دهد.[۱۵]

حاجی‌احمدی، به ایالات متحده سفر داشته و در آن‌جا تماس‌هایی برقرار کرده‌است. او می‌گوید: «هدف ما یکی است. ما در مورد براندازی حکومت صحبت نمی‌کنیم، ولی خواهان تغییر دموکراتیک در ایرانیم. در این سطح حاضریم با آمریکایی‌ها همکاری کنیم.».[۱۵]

حاجی‌احمدی، رهبر پژاک در اسفند ۱۳۸۸ در منزل خود در آلمان توسط مأموران ضد تروریسم پلیس آلمان و با درخواست دولت بلژیک دستگیر و پس از دو روز آزاد شد.[۱۶]

رهبری مشترک

در اوایل سال ۲۰۱۴ در رای‌گیری که در کنگره چهارم پژاک برگزار شد حاجی احمدی سرانجام پس از ۱۰ سال از رهبری پژاک برکنار شد و به جای رهبری واحد، سیستم رهبری مشترک در پژاک ایجاد شد.[۱۷]

به گفته مقامات، گروه پژاک در حملات مختلف به نیروهای امنیتی در خاک جمهوری اسلامی ایران دست داشته‌است، یکی از این حملات در شهرستان مریوان صورت گرفته‌است که به گفته فرمانداری شهرستان مریوان این عملیات ساعت ۷ بامداد روز ۱۳ فروردین ماه سال ۹۰ صورت گرفت که طی آن افراد مسلح به پاسگاه مرزی واقع در روستای سیانا و نزدیکی روستای کانی کبود حمله کردند. در نتیجه حمله پژاک در مریوان بامداد روز شنبه، یک پرسنل کادر و سه سرباز وظیفه کشته و دو سرباز وظیفه دیگر نیز زخمی شدند. گروه پژاک این حمله را پاسخ به اعدام یکی از اعضای خود عنوان کرده‌است.[۱۸]

روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز ۱۲ شهریور ۱۳۹۰ پس از یک ماه آتش‌بس یک طرفه اعلام کرد که به دلیل فعالیت‌های نظامی این گروه که مانع از توسعهٔ شهرهای مرزی ایران است حملات خود را از سر گرفته‌است. یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علت آتش‌بس یکطرفهٔ سپاه علیه مواضع پژاک را درخواست دولت اقلیم کردستان عراق و به خاطر ماه رمضان اعلام کرد.[۱۹] به همین منظور پس از مهلت یک‌ماهه در ماه رمضان به پژاک برای عقب‌نشینی از مناطق مرزی شمال غرب ایران، به دلیل عدم رعایت این مهلت، نیروهای زمینی سپاه عملیات جدیدی را آغاز کردند.

این حملات که تقریباً از ابتدای پاییز سال ۹۰ شروع شد، توپ باران قسمتهای زیادی از مناطق کردنشین مرزی شامل خاک عراق را در برگرفت. حملاتی که از سوی وزیر خارجه عراق «بی هدف» خوانده شد و در نتیجه آن مرگ چندین نفر از جمله کودکی ۱۲ساله و ویرانی روستاها و آوارگی چندصد نفر را بدنبال داشت[۲۰]. صلیب سرخ از ارسال کمک به آوارگان خبر داد. البته خبرگزاری‌های ایران با رد حمله توپخانه‌ای ایران به خاک عراق، این اظهارات زیباری را «عجیب» خواندند. دیوید رانس، سخنگوی سفارت آمریکا در بغداداعلام کرد «ما ناظر این وضعیت هستیم. عراق دارای حاکمیت ارضی است. از همسایگان این کشور از جمله جمهوری اسلامی می‌خواهیم که به حاکمیت ارضی عراق احترام بگذارند».[۲۱].

همچنین کریس باور، سرکنسول بریتانیا در اربیل کردستان عراق در نشستی خبری ضمن ابراز نگرانی از وضعیت ساکنان مناطق مرزی گفته بود: ما مخالف این هستیم که کشوری کشور دیگر را گلوله‌باران کند و وضعیت منطقه را به‌هم بریزد[۲۱].

در واکنش به تداوم این گلوله‌باران منطقه گردهمایی اعتراضی در شهر سلیمانیه علیه حملات توپخانه‌ای ایران با حضور صدها نفر برگزار گردید[۲۲].

تجارت مواد مخدر[ویرایش]

در سال ۲۰۰۹ میلادی، پژوهشگرانی از مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک اعلام کردند که پژاک و پ ک ک با انجام قاچاق سازمان یافته موادمخدر امنیت بین‌المللی را به خطر انداخته‌اند.[۲۳][۲۴]عرفان قانعی فرد در ۱۳۹۰ در مقاله‌ای[۲۵] نوشت که " مواد مخدر منبع عمده مالی پ ک ک و پژاک است... یکی از مهم‌ترین مناطق حوزه پخش مواد برای پ ک ک اروپا می‌باشد که ۸۰ در صد پخش را در آن بر عهده دارد. پ ک ک به یکی از اربابان واقعی مواد مخدر تبدیل شد که در میان هلال طلایی (از پاکستان، افغانستان، ایران و ترکیه) تا اروپا رقیبی ندارد...۸۰ درصد مواد مخدر مصرفی در آلمان توسط اعضای پ ک ک و پژاک تامین می‌گردد ".

ادعای همکاری با امریکا[ویرایش]

فرماندهان حزب‌های ایرانی کرد می‌گویند پژاک مذاکرات مستقیم و غیر مستقیمی با مسئولان آمریکایی داشته‌است.[۲۶]

دولت ایران نیز این گروه را تحت حمایت آمریکا می‌داند.[۲۷] در حالی که امریکا آن را گروهی تروریست و تحریم شده در نظر می‌گیرد.[۱][۲۸]

سایت خبری آمریکایی «نیوزمکس» در اوت ۲۰۰۷ مصاحبه‌ای با رحمان حاج احمدی انجام می‌دهد. حاج احمدی که به واشنگتن سفر کرده بود در این مصاحبه می‌گوید: امیدوارم در دیدار با مقامات ارشد دولت آمریکا دربارهٔ وضعیت جاری در ایران و کمک واشنگتن به پژاک گفتگو و رایزنی کنم. وی در این مصاحبه ادامه می‌دهد: با کمک آمریکا اقوام کرد را در شورشی که می‌تواند به کل ایران گسترش یابد هدایت می‌کنیم. در سال ۲۰۰۴ و درست یک سال پس از اشغال نظامی عراق توسط آمریکا، روزنامه واشنگتن پست و خبرگزاری آمریکایی رویترز گزارش‌هایی منتشر کردند که بر طبق آن نیروهای سازمان تازه تأسیس پژاک را در حالی که سلاح‌های آمریکایی در دست داشتند، در اطراف پایگاه نظامی ایالات متحده در سلیمانیه عراق رویت کردند.[۱۹]

حمله سایبری به سایت پژاک[ویرایش]

وبسایت پژاک در تاریخ ۶ آذرماه ۱۳۹۰ بدست ارتش سایبری ایران هک و از دسترس خارج شد.[۲۹]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ "U.S. brands anti-Iran Kurdish group terrorist". Reuters. February 4, 2009. 
  2. Iran says killed dozens in push on Kurdish rebels, Reuters (August 17, 2011).
  3. Jane's intelligence digest: the global early-warning service, P1, Jane's Information Group, 2009
  4. Freedman, Benjamin; Levitt, Matthew (December 8, 2009). "Contending with the PKK's Narco-Terrorism". The Washington Institute for Near East Policy. Retrieved 2016-02-26. the Treasury Department also listed the Free Life Party of Kurdistan (PJAK), which is under the control of the Kongra-Gel 
  5. Treasury Designates Free Life Party of Kurdistan a Terrorist Organization (press release), U.S. Department of the Treasury, (February 4, 2009).
  6. "Kurdish Info - The PKK and PJAK fighters of Qendil". Retrieved 23 April 2017. 
  7. "Kurdish rebels kill Turkey troops". BBC News. April 8, 2007. Retrieved May 22, 2010. 
  8. The Washington Institute
  9. James Calderwood. "Dreaming and fighting, the Kurdish guerillas who say 'to be free you must accept suffering'". Retrieved 24 March 2015. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروه پژاک آغاز شد». 
  11. Narina, E (2010-01-30). "Kurdish prisoner executed in Iran". WashingtonTV. Archived from the original on 2013-12-25. Retrieved 2013-12-25. 
  12. "Turkey, Iran step up fights on PKK, PJAK". Hürriyet Daily News. 26 July 2011. Retrieved 18 March 2014. 
  13. "U.S. brands anti-Iran Kurdish group terrorist". Reuters. February 4, 2009. Retrieved February 9, 2009. 
  14. PEJAK: PKK’s “Search For A New Mission In The Region, January 2008 Global Terrorism
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ رادیو زمانه، دسامبر ۲۰۰۸.
  16. «دست‌گیری عبدالرحمان حاجی‌احمدی، رهبر پژاک». وب‌سایت خبری-تحلیل فرارو، ۱۶ اسفند ۱۳۸۸. 
  17. برکناری رهبر حزب حیات آزاد کردستان «پژاک» پس از 10 سال
  18. شاخه نظامی پژاک: ١٢ نیروی سپاه را در واکنش به اعدام سیروان نژاوی کشتیم
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ [خبرگزاری جهان نیوز]. «دور تازه عملیات سپاه برای انهدام کامل گروهک پژاک آغاز شد». 
  20. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «هوشیار زیباری: ایران بمب‌باران مناطق کردنشین را متوقف کند». 
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ [خبرگزاری رادیوزمانه]. «کشته شدن یک کودک ۱۲ ساله در ادامه گلوله‌باران مناطق مرزی کردستان عراق». 
  22. [خبرگزاری رادیوزمانه]. «گردهمایی اعتراضی در شهر سلیمانیه علیه حملات توپخانه‌ای ایران». 
  23. Freedman, Benjamin; Levitt, Matthew (December 8, 2009). "Contending with the PKK's Narco-Terrorism". The Washington Institute for Near East Policy. Retrieved 2016-02-26. The PKK, along with the Revolutionary Armed Forces of Colombia (FARC), is one of only a few organizations worldwide designated by the U.S. government as both a terrorist organization and a significant foreign narcotics trafficker. 
  24. "MFA". V. The PKK'S Role in International Drug Trafficking. Retrieved 2016-02-26. 
  25. "نقدی بر فرقه تروریستی پ ک ک و پژاک". bultannews.com (in Persian). 2016-02-26. Retrieved 2016-02-26. 
  26. رادیو فردا، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸.
  27. رادیو فردا، دسامبر ۲۰۰۸.
  28. Treasury Designates Free Life Party of Kurdistan a Terrorist Organization (press release), U.S. Department of the Treasury, (February 4, 2009).
  29. «سایت گروهک پژاک هک شد». خبرگزاری تابناک، ۶ آذرماه ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۱۲.