اندیشکده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اندیشکده یا کانون تفکر یا اتاق فکر به سازمان، مؤسسه، شرکت یا گروهی گفته می‌شود که کار هدایت پژوهش را انجام می‌دهند و درگیر مسائل مختلفی چون سیاستگذاری‌های اجتماعی، راهبرد سیاسی، اقتصادی، علمی، یا موضوعات مربوط به فناوری یا سیاست‌های تجاری و یا حتی توصیه‌های نظامی هستند. در دنیای کنونی نوعی سازمان ویژه برای تفکر و پژوهش در حوزه سیاست‌سازی، تصمیم‌سازی و تولید ایده، مطالعات میان‌رشته‌ای وجود دارد که بر اصل جمعاندیشی و ایده‌پردازی استوار است. این مراکز در اصطلاح به Think Tank معروفند که در ادبیات تخصصی فارسی معادل هائی مانند:اتاق فکر- هیئت‌های اندیشه ورز - اندیشکده - اندیشگاه و پژوهشگاه دارند.

تعداد اندیشکده‌ها[ویرایش]

براساس گزارش دانشگاه پنسیلوانیادر سال ۲۰۰۸ در سراسر جهان در مجموع ۵۴۶۵ گروه‌های مطالعاتی وجود داشتند که نسبت به سال ۲۰۰۷ (۵۰۸۰) این تعداد نه در صد افزایش داشته است. تعداد گروه‌های مطالعاتی در مناطق مختلف جهان به شرح ذیل می‌باشد:

  • آمریکای شمالی:۱۸۷۲، اروپای غربی: ۱۲۰۸، آسیا: ۶۵۳، اروپای شرقی ۵۱۴، آمریکای لاتین و کاریب: ۵۳۸، آفریقا: ۴۲۴، خاور میانه و آفریقای شمالی: ۲۱۸ و استرالیا و اقیانوسیه: ۳۸.[۱]

رتبه‌بندی[ویرایش]

رتبه کشورها از نطر اندیشگاه‌ها:

اکنون آمریکا با ۱۸۲۸ مؤسسه مطالعاتی - چین ۴۲۶ - انگلستان ۲۸۷ و هند ۲۶۸ مؤسسه مطالعاتی به ترتیب اول تا چهارم هستند. ایران با حدود ۳۰ مؤسسه در رده بسیار پایینی قرار دارد.[۱]

رشد این نوع سازمان‌ها بیشتر پس از جنگ جهانی دوم در جهان غرب بوده و هماکنون نیز انواع مختلفی از آنها در زمینه‌های مختلف و به نام‌های گوناگون و با مالکیت‌ها متنوع در جهان مشاهده می‌شوند.

  • مراکز سیاست پژوهی مستقل (ساده‌ترین تعریف)
  • گروهی از کارشناسان که به ارائه مشاوره و ایده پردازی در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و یا اقتصادی می‌پردازند (Oxford)
  • گروه یا موسسه‌ای برای انجام دادن پژوهش‌های بنیادی و حل مسئله، بویژه در حوزه فناوری و راهبرد (Heritage)

بسیاری از اندیشکده‌ها سازمان‌های غیرانتفاعی هستند که در بعضی کشورها مانند کانادا و آمریکا از آنها با معافیت‌های مالیاتی حمایت می‌شود. همچنین در بین بسیاری از اندیشگاه‌ها که توسط دولت‌ها، شرکت‌های تجاری و گروه‌های ذی‌نفع تأسیس می‌شوند، بعضی منتج به کسب درآمد از راه مشاوره و پژوهش هستند.

اندیشکده‌ها در ایران[ویرایش]

از جمله اندیشکده‌های ایرانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اندیشکده تمدن نوین اسلامی[۲]
  • اندیشکده صبح ایران[۳]
  • اندیشکده مطالعات جهان اسلام[۴]
  • شورای راهبردی (اندیشکده) وزارت ورزش و جوانان[۵]
  • اندیشکده مشیر[۶]
  • اندیشگاه آفاق[۷]
  • اندیشکده یقین[۸]
  • اندیشکده راهبردی امنیت نرم
  • اندیشکده برهان[۹]
  • اندیشکده شریف
  • اندیشکده روابط بین‌الملل[۱۰]
  • اندیشکده پلی تکنیک
  • اندیشکده آتی نگار
  • اندیشکده سیوان[۱۱]
  • اندیشکده تبیین[۱۲]
  • اندیشکده صنعت و فناوری
  • اندیشکده نانوفناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
  • اندیشکده فارابی

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «. بررسی مؤسسه‌ها اندیشگاه‌های پژوهشی مطالعاتی». پارسی. بازبینی‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۴. 
  2. http://www.tamadonnovin.ir</ref
  3. [/ اندیشکده صبح ایران]
  4. ایکنا
  5. شورای راهبردی (اندیشکده) وزارت ورزش و جوانان دبیرخانه شورای راهبردی وزارت ورزش و جوانان در تاریخ بهمن 1392 به دستور دکتر محمود گودرزی وزیر ورزش و جوانان جمهوری اسلامی ایران تشکیل شدو به نام اتاق فکر وزارت ورزش و جوانان راه‌اندازی گردید. این اتاق فکر با هدف استفاده از خرد جمعی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و نخبگان در تصمیم گیریها تشکیل گردیده و به ایده پردازان در زمینه ورزشی امکان ثبت ایده‌های خود را می‌دهد.
  6. اندیشکده مشیر
  7. اندیشگاه آفاق
  8. اندیشکده یقین(دکتر حسن عباسی )
  9. اندیشکده برهان
  10. اندیشکده روابط بین‌الملل
  11. اندیشکده سیوان
  12. اندیشکده راهبردی تبیین

پیوند به بیرون[ویرایش]