آتشکده سیاهگل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آتشکده سیاهگل (گاومیشان یا گاه میشان)
آتشکده سیاهگل.jpg
نام آتشکده سیاهگل (گاومیشان یا گاه میشان)
کشور  ایران
استان ایلام
شهرستان ایوان
بخش بخش زرنه روستای سرتنگ
اطلاعات اثر
نام محلی آتشکده گاومیشان چم
کاربری آتشکده در زمان قبل انقلاب پناهگاه عشایر منطقه حین بارندگی
دیرینگی دوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثر دوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۷۹۳
تاریخ ثبت ملی ۱۶ مهر ۱۳۷۹
اطلاعات بازدید
امکان بازدید آزاد در دشتی باز و در زمین های کشاورزی مردم سرتنگ

آتشکده سیاهگَل(گاومیشان) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ایوان، منطقه گاومیشان در زمین های کشاورزی مردم روستای سرتنگ نزدیک به روستای سیاهگل (کپنه گران یا به عبارت محلی روسم خان) در مکانی به اسم چم سه پا واقع شده، این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

مشخصات[ویرایش]

این بنای تاریخی دارای ایوانی مربع شکل به اندازه ۵x۵ متر و ارتفاع حدوداً ۱۰ متر می‌باشد. قطر دیوارهایش یک متر، دارای آتشدان و در قسمت فوقانی، سوراخ‌هایی وجود دارد که شاید برای خروج دود حاصل از سوخت باشد. اطراف این بنا به وسیله حیاطی محصور بوده ولی اکنون به علت عوامل طبیعی و غیرطبیعی تخریب شده‌است. این بنا از سنگ و ساروج و گچ ساخته شده‌است و نوع معماری آن مربوط به دوره ساسانی است.[۲]

آتشکده در ساحل جنوبی رودخانه «گه نگیر» و با فاصله تقریباً ۷۰۰ متر از ان قرار گرفته‌است و در داخل دشتی کوچک قرار دارد که به احتمال زیاد در اطراف این آتشکده، منازل مسکونی زیادی وجود داشته‌است. زمین‌های حاصلخیز و آبرفتی اطراف آتشکده به احتمال زیاد وقف آن بوده‌است.

این آتشکده دارای چهار دروازه به طرف چهار جهت اصلی می‌باشد و همانند آتشکده دوره ساسانی در شهرستان قصر شیرین است.

در مقابل آتشکده مذکور و در داخل رودخانه «گنگیر»، سنگ بلندی وجود دارد که ارتفاع آن حدود ۱۲ متر و قطرش ۶ متر می‌باشد که بسیار دیدنی است. این صخره را مردم سانیری می‌نامند. سنگ دیگری با ارتفاع کمتر در شرق آن واقع شده که در اثر عوامل فرسایش کج شده‌است. منبع: (ایلام از آغاز تا سقوط قاجاریه دکتر مرتضی اکبری)[نیازمند یادکرد دقیق]

اثر ملی[ویرایش]

آتشکده سیاهگل(گاومیشان) در سال ۱۳۷۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت ۲۷۹۳ به ثبت رسیده‌است.[۳]

مصالح ساخت[ویرایش]

این آتشکده از مصالح زیر ساخته شده است:

  • گچ
  • قلوه سنگ‌های نتراشیده
  • ملات

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  2. http://www.tishineh.com/touritem/1249/آتشکده-سیاهگل
  3. http://www.irandeserts.com/content/article/آتشکده-سیاهگل-ایوان.htm