امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون
نامامامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون
کشورایران
استاناستان چهارمحال و بختیاری
شهرستانشهرکرد
بخشمرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنازیارتی_ مذهبی
سال‌های مرمت۱۳۷۹-۱۳۸۷
کاربریآرامگاه، مذهبی
دیرینگیدوره قاجار
دورهٔ ساخت اثردوره تیموری و پس از آن
بانی اثرمیر سید محمد دهکردی
مالک اثرسازمان اوقاف و امور خیریه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۵۸۹
تاریخ ثبت ملی۲۷ بهمن ۱۳۷۸
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدآری
شیعه
Hadith Ali.svg
درگاه تشیع
عقاید
فروعنمازروزهخمسزکاتحججهادامر به معروفنهی از منکرتولیتبری
عقاید برجستهمهدویت: غیبت (غیبت صغرا، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعتبداشفاعت و توسلتقیهعصمتمرجعیت، حوزه علمیه و تقلیدولایت فقیهمتعهشهادت ثالثهجانشینی محمدنظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوممحمدعلیفاطمهحسنحسینسجادباقرصادقکاظمرضاجواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابه محترم نزد شیعهمردان: سلمان فارسیمقداد بن اسودمیثم تمارابوذر غفاریعمار یاسربلال حبشیجعفر بن ابی‌طالبمالک اشترمحمد بن ابوبکرعقیلعثمان بن حنیفکمیل بن زیاداویس قرنیابوایوب انصاریجابر بن عبدالله انصاریابن‌عباسابن مسعودابوطالبحمزهیاسرهانی بن عروهعثمان بن مظعونعبدالله بن جعفرخباب بن ارتاسامة بن زیدخزیمة بن ثابتمصعب بن عمیرمالک بن نویرهزید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسدحلیمهزینبام کلثوم بنت علیاسماء بنت عمیسام ایمنصفیه بنت عبدالمطلبسمیه
رجال و علماکشته‌شدگان کربلافهرست رجال حدیث شیعهاصحاب اجماعروحانیان شیعهعالمان شیعهمراجع تقلید
مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحراممدینه، مسجد النبی و بقیعبیت‌المقدس و مسجدالاقصینجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفهکربلا و حرم حسین بن علیکاظمین و حرم کاظمینسامرا و حرم عسکریینمشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیهقم و حرم فاطمه معصومهشیراز و شاه‌چراغکاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرسآستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرفری و حرم شاه عبدالعظیمورامین و امامزاده جعفر
مسجدامامزادهحسینیه
روزهای مقدس
عید فطرعید قربان (عید اضحی)عید غدیر خممحرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعثمیلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهلهرویداد غدیر خمسقیفه بنی‌ساعدهفدکرویداد خانه فاطمه زهراقتل عثمانجنگ جملنبرد صفیننبرد نهروانواقعه کربلامؤتمر علماء بغدادحدیث ثقلیناصحاب کساآیه تطهیر
کتاب‌ها
قرآننهج‌البلاغهصحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصاراصول کافیتهذیب الاحکاممن لایحضره الفقیه
مصحف فاطمهمصحف علیرساله حقوقاسرار آل محمد
وسائل‌الشیعهبحارالانوارالغدیرمفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیانتفسیر المیزانکتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری)اسماعیلیهزیدیهغلاهواقفیه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن)سنت (روایات پیامبر و ائمه)عقلاجماع

آرامگاه حلیمه و حکیمه خاتون مشهور به امامزادگان دو خاتون، مجموعه آرامگاهی در مرکز شهرکرد است که آرامگاه حلیمه و حکیمه خاتون، از نوادگان موسی کاظم در آن قرار دارد. ساختمان امام زاده مربوط به دوره تیموری است که در ادوار بعدی به ویژه در دوره قاجار بارها مرمت و بازسازی شده است. امامزادگان دوخاتون در شهرکرد، خیابان ولی عصر جنوبی، ضلع غربی میدان دوخاتون واقع شده . این اثر در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پیشینه[ویرایش]

امامزادگان حلیمه خاتون و حکیمه خاتون (امامزادگان دو خاتون) دختران ابراهیم مجاب از نوادگان موسی کاظم هستند. این امامزاده در هسته مرکزی و تاریخی اولیه شهرکرد قرار گرفته است. از دوره اتابکان لر در قرن هفتم هجری قمری ، ساختمانی بر روی قبور امامزادگان احداث شد که در دوره مشروطیت و در سال ۱۳۳۰ هجری قمری به دستور امام جمعه وقت میر سید محمد دهکردی تخریب و ساختمان فعلی جایگزین آن شده است.

اطلاعات ساختمان[ویرایش]

بقعه مبارک امامزادگان دو خاتون شامل پیش ایوان ستون دار سنگی، سردر، هشتی و ساختمان اصلی است. سر در با کاشی‌های هفت رنگ قاجاریه تزئین و در بالای آن کتیبه سنگی با اشعاری، معرف بانی و تاریخ ساخت آن و نقش شیر و خورشید بر روی کاشی در بالای کتیبه سنگی است. بر بدنه هشتی دو کتیبه با اشعاری در مدح و معرفی امامزادگان بخط یوسف نصب شده است که اینگونه است

ستون خانه تقدیس مقتدای انامامام جمعه دهکرد مرجع احکام
رواق صحن دو معصوم را چو دید خرابز جان و دل پی تعمیر او نمود اقدام
سمی سید بطحی محمد آن که بودسلیل شاه ولایت پناه گاه انام
شدند اهل ولایت ز جان و دل حاضرپس اطاعت فرمانش از خواص و عوام
هزار و سیصد و سی بود که از پی هجرترواق صحن دو معصوم پاک گشت تمام

بقعه اصلی دارای ایوان ستون دار سنگی است. ساختمان بقعه دارای پلان چند ضلعی و گنبد آجری است. ساختمان اصلی امامزادگان از خشت و آجر ساخته شده است و در داخل مقبره ضریحی فلزی قرار دارد که در داخل ضریح دو قبر متصل به یکدیگر وجود دارد که تاریخ ۱۲۸۶ ه. ق بر روی معجر چوبی آن حک گردیده است.[۱]

آیین چراغ بران[ویرایش]

آئین سنتی چراغ بران از مراسم های ویژه اهالی شهرکرد است که در نوروز اجرا می شود و در این آیین مردم شهرکرد با اعتقاد بر این که نوروز، روز برافروختن چراغ حاجت و طلب انسان هاست آیین سنتی چراغ بران را از غروب آفتاب تا لحظه تحویل سال نو برگزار می کنند.

بر این اساس در ابتدای این آیین سنتی، پیران خانواده و ریش سفیدان قوم و طایفه با چراغی در دست وارد امامزادگان دوخاتون می شدند و پس از ادای احترام و زیارت بارگاه این دو بزرگوار، چراغ خانه خویش را به دست سیدی از سادات شهرکرد روشن می کرده اند و سپس تازه دامادها و نوعروسان و بعد از آن نیز دیگر اعضا خانواده برای روشن کردن چراغ به امامزاده می رفته اند.

شهرکردی ها معتقدند این رسم دیرین و دیرگاه بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد و پیش از این در دوران گذشته طایفه های دهکردی در غروب آفتاب اقدام به روشن کردن چراغ های خانه خود می کردند.

این آیین سنتی برای آنان به منزله بردن روشنایی به خانه است تا در طول سال همواره چراغ مهر و محبت این خانه روشن باشد. در گذشته باب بوده که مردم شب نوروز با حضور در امامزادگان شهرکرد چراغ خانه های خود را بر می افروخته اند و سپس در فردای نوروز به دیدار یکدیگر می رفتند و دید و بازدید نوروز نیز تا زمانی که چراغ روشن بوده انجام می شده است.[۲]

مشاهیر مدفون در امامزاده[ویرایش]

  • آخوند ملا محمد ابراهیم دهکردی
  • شیخ جلال الدین بت شکن دهکردی
  • حاج میرزا زیرک (بنیانگذار مدارس امروزی در شهرکرد) و پدر احمد زیرک زاده

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  2. «بقعه دو خاتون حلیمه و حکیمه، نشان ارادت اهالی شهرکرد به اهل بیت(ع)».

منابع[ویرایش]