سد کارون ۴

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کارون ۴
سد کارون ۴
اطلاعات کلی
نام رسمی: کارون ۴
کشور: ایران پرچم ایران۱
رودخانه: کارون
محل: شهرستان اردل
کارون ۴ بر ایران واقع شده‌است
کارون ۴
نزدیک‌ترین شهر: سرخون
نوع سد: بتنی دو قوسی
ارتفاع از پی: ۲۳۰ متر
طول تاج: ۴۴۰ متر
عرض تاج: ۸ متر
نوع سرریز: آزاد
ظرفیت تخلیه سرریزها: ۸۶۰۰ متر مکعب بر ثانیه
تاریخ آغاز ساخت: فروردین ۱۳۸۱
تاریخ پایان: تیر ۱۳۹۰
اطلاعات مخزن
حجم مخزن: ۲۲۷۹میلیون متر مکعب
طول دریاچه: ۴۱ کیلومتر
پانویس‌ها
بلندترین سد ایران[۱]

مختصات: ۳۱°۳۶′شمالی ۵۰°۲۸′شرقی / ۳۱٫۶°شمالی ۵۰٫۴۷°شرقی / 31.6; 50.47 سد کارون ۴ بر روی رودخانه کارون و در فاصلهٔ ۶۷۰ کیلومتری ریزشگاه رودخانه کارون به خلیج فارس[۲] احداث شده‌است. این سد بزرگترین سد بتنی دو قوسی ایران [نیازمند منبع] و پنجمین سد مرتفع و منبع تولید انرژی برق آبی در جهان است.[۳]

این سد، در استان چهارمحال و بختیاری شهرستان اردل بخش میانکوه و ۱۸۰ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد قرار دارد.[۱] و در تیرماه سال ۱۳۹۰ توسط رئیس‌جمهور افتتاح شد.

سازندگان[ویرایش]

پل سد کارون ۴ توسط شرکت ماشین سازی اراک به سفارش شرکت توسعه آب و نیروی ایران طراحی ساخته و‌ نصب شده است. سد کارون ۴ با کارفرمایی توسعه منابع آب و نیروی ایران، به مهندسی علی اصغر خوشنویسان، پیمانکاری شرکت جهاد توسعه منابع آب، که به شرکت توسعه منابع آب و انرژی تغییر نام یافته‌است، و مشاوره مهاب قدس توسط مهندس انوشیروان جلیل مصیر و ذبیح اله محمدی میلاسی و عباس محمدی میلاسی ساخته شده‌است. مطالعات نخستین طرح کارون ۴در چارچوب طرح توسعه منابع آب و همچنین برنامه‌ریزی کلی منابع آب حوضه آبریز رودخانه کارونومطالعات مرحله نخست در سال ۱۳۷۴ و مطالعات مرحله دوم در سال ۱۳۷۶ توسط شرکت مهندسی مشاور «مهاب قدس» و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران انجام شد.[۴]

مقاطعه کاران ساخت[ویرایش]

  1. کارهای اصلی ساختمانی: دالیم (کره) و ساتو (ژاپن)
  2. کارهای پیش از ساخت: ایلبائو (اتریش) و فورمن (ایران)
  3. سازه فلزی هیدرولیکی: ماشین‌سازی اراک (ایران)
  4. تجهیزات مکانیکی: فراب (ایران) و هاربین (چین)
  5. تجهیزات الکتریکی و تهویه: فراب (ایران) و الین (اتریش)
  6. سویچ گیر جی‌آی‌اس: آی ایی او (ایران)

اهداف و منافع سد کارون ۴[ویرایش]

  • تولید انرژی برق‌آبی متوسط سالانه به میزان ۲۱۰۰ گیگا وات ساعت
  • کنترل آب‌های سطحی منطقه
  • پیوستن به گروه سدهای زنجیره‌ای کارون و تنظیم آب رودخانه به منظور تأمین آب مورد نیاز صنعت و کشاورزی در دشت‌های پایین‌دست
  • کنترل سیلاب‌های مخرب فصلی (وقوع سیلاب در زمان احداث سد دو مرتبه باعث تخریب سازه‌های وابسته به آن شد)[۱]

ویژگی‌های طرح[ویرایش]

  • تنظیم آب رودخانه کارون به میزان ۳/۷ میلیارد مترمکعب
  • بالادست‌ترین سد در رودخانه کارون.[۵]
  • پل قوسی این سد با طول عرشه ۳۷۸ متر، طول دهانه ۳۰۰ متر، و ارتفاع ۶۲ متر از سطح دریاچهٔ سد، بزرگترین پل زیر قوسی ایران نامیده شده‌است.[۶][۷]

سرمایه‌گذاری، هزینه‌ها و منافع[ویرایش]

طی برآورد اولیه هزینه‌های اجرای پروژه بالغ بر ۸۶۰۰ میلیارد ریال بوده که توسط منابع عمومی و داخلی همچون تسهیلات بانکی داخلی، اوراق مشارکت و نیز تسهیلات خارجی (فاینانس، وام) تأمین گردیده‌است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارت بوده از افزایش قیمت تمام شده طرح و همچنین عدم انتفاع از فروش برق تولید شده توسط نیروگاه آن. در نهایت منافع حاصل از تولید برق این سد بر اساس برآورد اولیه درآمد، سالانه برابر با ۱۳۵۳ میلیارد ریال تخمین زده شده‌است (بر حسب هر کیلو وات ساعت ۶۴۲ ریال).[۱]

اطلاعات فنی نیروگاه[ویرایش]

مشخصات کلی نیروگاه
نوع نیروگاه سطحی
انرژی متوسط سالیانه ۲۱۰۷ گیگا وات ساعت
ظرفیت نیروگاه ۱۰۰۰ مگاوات
تعداد واحد ۴ واحد ۲۵۰ مگاواتی
حداقل تراز بهره‌برداری ۹۹۶+ متر از سطح دریا
ابعاد نیروگاه ۱۲۰ متر طول × ۲۲متر عرض × ۶۵ متر ارتفاع
حجم حفاری ۹۴۲۰۰۰ مترمکعب
حجم بتن‌ریزی ۱۸۰۰۰۰ مترمکعب
مشخصات توربین نیروگاه
نوع توربین فرانسیس با محور عمودی
سرعت چرخش توربین ۱۸۷/۵ دور در دقیقه
حداکثر راندمان توربین در هد نرمال ۹۵/۷٪
هد نرمال بهره‌برداری ۱۹۱ متر
قدرت تولید در هد نرمال ۲۵۵ مگاوات
دبی طراحی برای هر واحد ۱۷۱ مترمکعب در ثانیه
سطر رانر ۴/۸ متر
مشخصات ژنراتور نیروگاه
ولتاژ نامی ۱۵/۷۵ کیلوولت
قدرت خروجی نامی (هر واحد) MVA۲۶۳
قدرت خروجی حداکثر (هر واحد) MVA۳۰۰
فرکانس نامی ۵۰ هرتز
تعداد قطب‌ها ۳۲
مشخصات ترانسفورماتورهای اصلی
تعداد ۱۳ دستگاه (۱۲ دستگاه اصلی و یک دستگاه ذخیره)
نوع تک فاز
قدرت نامی ۱۰۰ مگاولت آمپر (تکفاز)
ولتاژ نامی اولیه KV ۱۵/۷۵
ولتاژ نامی ثانویه KV(410/√۳)±5%kv
سیستم خنک‌کننده OFWF
مشخصات کلیدخانه
نوع پست GIS
ولتاژ نامی ۴۰۰ کیلوولت
آرایش باس‌بار دوبل
تعداد رآکتور یک رآکتور ۵۰ مگاوار
جرثقیل اصلی نیروگاه
نوع سقفی
تعداد ۲ دستگاه
ظرفیت کل باربری ۶۰۰ تن
دهانه عبور ۲۳/۷ متر
مشخصات تونل‌های آب بر نیروگاه
تعداد تونل ۴ رشته
مجموع طول پوشش فلزی در تونل‌های آب‌بر ۸۴۰ متر
طول کل تونل‌ها ۱۴۲۶ متر
تعداد کل استرک‌ها ۱۷۲ عدد
طول شفت‌های عمودی ۲۱۲ متر
قطر استرک ۶ متر
حجم کل حفاری ۱۸۷۶۰۰ مترمکعب
طول استرک ۵ متر
حجم کل بتن‌ریزی تونل‌ها ۳۶۰۰۰ مترمکعب
وزن هر استرک ۱۶ تا ۲۹ تن
حجم بتن‌ریزی پشت پوشش فلزی ۲۱۰۰۰ مترمکعب
پانویس[۵]

ترک خوردگی[ویرایش]

در آبان ۱۳۹۲ اعلام شد که این سد ترک خورده‌است. اما حسن رنجبران، مجری طرح سد و نیروگاه کارون ۴ اعلام کرد: «ترک خوردن سد طبیعی است، خاصیت بتن ترک خوردن است و تمام سدهای بتنی دنیا ترک می‌خورند.»[۴][۸]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «پایگاه اینترنتی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۰۹.
  2. «معرفی پروژه نیروگاه کارون ۴». وبگاه رسمی شرکت مهندسی سپاسد. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ فروردین ۱۳۸۹.
  3. الفت پور، محمدعلی (1391). به کوشش بنیاد خاتم‌الاوصیاء. «ایران سومین سد ساز دنیا». سفیران ثریا. تهران: محمدعلی الفت پور: ۲۰. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۰۴-۸۲۱۰-۰. تاریخ وارد شده در |تاریخ دسترسی= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ مجری سد کارون ۴: ترک خوردن سد طبیعی است بی‌بی‌سی فارسی
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ کتابچه معرفی طرح‌های شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. تهران: روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. ۱۳۹۱.
  6. خبرگزاری تسنیم (2017-04-11). قوسی-کشور "افتتاح جاده جایگزین و پل کارون ۴ به‌عنوان بزرگترین پل زیر قوسی کشور" Check |url= value (help). خبرگزاری تسنیم. Retrieved 2017-04-11.
  7. "ایرنا". پل کارون 4 قطب گردشگری ایران می‌شود. 2017-04-11. Retrieved 2017-04-11.
  8. پشت پرده شایعه ترک خوردن سد کارون 4

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]