سد کارون ۴

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کارون ۴
سد کارون ۴
اطلاعات کلی
نام رسمی: کارون ۴
کشور: ایران پرچم ایران
رودخانه: کارون
محل: جنوب شرق شهرستان اردل در منطقه میانکوه
کارون ۴ بر ایران واقع شده‌است
کارون ۴
نوع سد: بتنی دوقوسی
ارتفاع از پی: ۲۳۰ متر
طول تاج: ۴۴۰ متر
عرض تاج: ۸ متر
نوع سرریز: آزاد
ظرفیت تخلیه سرریزها: ۸۶۰۰ متر مکعب بر ثانیه
تاریخ آغاز ساخت: فروردین ۱۳۸۱
اطلاعات مخزن
حجم مخزن: ۲۲۷۹میلیون متر مکعب
طول دریاچه: ۴۱ کیلومتر
پانویس‌ها
بلندترین سد ایران[۱]

مختصات: ۳۱°۳۶′ شمالی ۵۰°۲۸′ شرقی / ۳۱.۶° شمالی ۵۰.۴۷° شرقی / 31.6; 50.47

سد کارون ۴ بر روی رودخانه کارون و در فاصلهٔ ۶۷۰ کیلومتری ریزشگاه رودخانه کارون به خلیج فارس[۲] احداث شده‌است. این سد بزرگترین سد بتنی دو قوسی ایران است.

این سد، در استان چهارمحال و بختیاری و ۱۸۰ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد قرار دارد.[۱] و در تیرماه سال ۱۳۹۰ با حضور محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهوری سابق افتتاح شد.

سازندگان[ویرایش]

سد کارون ۴ با کارفرمایی توسعه منابع آب و نیروی ایران، پیمانکاری شرکت جهاد توسعه منابع آب (شرکت زیر مجموعه مؤسسه جهاد توسعه (وزارت جهاد کشاورزی) و مشاوره مهاب قدس ساخته شده است. مطالعات نخستین طرح کارون ۴ در سال ۱۳۴۵ (۱۹۶۷ میلادی) در چارچوب طرح توسعه منابع آب و همچنین برنامه‌ریزی کلی منابع آب حوضه آبریز رودخانه کارون توسط شرکت مهندسین مشاور بین‌المللی «هارزا» انجام گرفت و پس از آن مطالعات مرحله نخست در سال ۱۳۷۴ و مطالعات مرحله دوم در سال ۱۳۷۶ توسط شرکت مهندسی مشاور «مهاب قدس» و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران انجام شد.[۳]

اهداف و منافع سد کارون ۴[ویرایش]

  • تولید انرژی برق‌آبی متوسط سالانه به میزان ۲۱۰۰ گیگاوات ساعت
  • کنترل آب‌های سطحی منطقه
  • پیوستن به گروه سدهای زنجیره‌ای کارون و تنظیم آب رودخانه به منظور تأمین آب مورد نیاز صنعت و کشاورزی در دشت‌های پایین‌دست
  • کنترل سیلاب‌های مخرب فصلی (وقوع سیلاب در زمان احداث سد دو مرتبه باعث تخریب سازه‌های وابسته به آن شد)[۱]

ویژگی‌های طرح[ویرایش]

  • تنظیم آب رودخانه کارون به میزان ۳/۷ میلیارد مترمکعب
  • بالادست‌ترین سد در رودخانه کارون.[۴]

سرمایه‌گذاری، هزینه‌ها و منافع[ویرایش]

طی برآورد اولیه هزینه‌های اجرای پروژه بالغ بر ۸۶۰۰ میلیارد ریال بوده که توسط منابع عمومی و داخلی همچون تسهیلات بانکی داخلی، اوراق مشارکت و نیز تسهیلات خارجی (فاینانس، وام) تأمین گردیده است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارت بوده از افزایش قیمت تمام شده طرح و همچنین عدم انتفاع از فروش برق تولید شده توسط نیروگاه آن. در نهایت منافع حاصل از تولید برق این سد بر اساس برآورد اولیه درآمد، سالانه برابر با ۱۳۵۳ میلیارد ریال تخمین زده شده است (بر حسب هرکیلووات ساعت ۶۴۲ ریال).[۱]

اطلاعات فنی نیروگاه[ویرایش]

مشخصات کلی نیروگاه
نوع نیروگاه سطحی
انرژی متوسط سالیانه ۲۱۰۷ گیگاوات ساعت
ظرفیت نیروگاه ۱۰۰۰ مگاوات
تعداد واحد ۴ واحد ۲۵۰ مگاواتی
حداقل تراز بهره‌برداری ۹۹۶+ متر از سطح دریا
ابعاد نیروگاه ۱۲۰ متر طول × ۲۲متر عرض × ۶۵ متر ارتفاع
حجم حفاری ۹۴۲۰۰۰ مترمکعب
حجم بتن‌ریزی ۱۸۰۰۰۰ مترمکعب
مشخصات توربین نیروگاه
نوع توربین فرانسیس با محور عمودی
سرعت چرخش توربین ۱۸۷/۵ دور در دقیقه
حداکثر راندمان توربین در هد نرمال ۹۵/۷٪
هد نرمال بهره‌برداری ۱۹۱ متر
قدرت تولید در هد نرمال ۲۵۵ مگاوات
دبی طراحی برای هر واحد ۱۷۱ مترمکعب در ثانیه
سطر رانر ۴/۸ متر
مشخصات ژنراتور نیروگاه
ولتاژ نامی ۱۵/۷۵ کیلوولت
قدرت خروجی نامی (هر واحد) MVA۲۶۳
قدرت خروجی حداکثر (هر واحد) MVA۳۰۰
فرکانس نامی ۵۰ هرتز
تعداد قطب‌ها ۳۲
مشخصات ترانسفورماتورهای اصلی
تعداد ۱۳ دستگاه (۱۲ دستگاه اصلی و یک دستگاه ذخیره)
نوع تک فاز
قدرت نامی ۱۰۰ مگاوات آمپر (تکفاز)
ولتاژ نامی اولیه KV ۱۵/۷۵
ولتاژ نامی ثانویه KV(410/√۳)±5%kv
سیستم خنککننده OFWF
مشخصات کلیدخانه
نوع پست GIS
ولتاژ نامی ۴۰۰ کیلوولت
آرایش باس‌بار دوبل
تعداد رآکتور یک رآکتور ۵۰ مگاوار
جرثقیل اصلی نیروگاه
نوع سقفی
تعداد ۲ دستگاه
ظرفیت کل باربری ۶۰۰ تن
دهانه عبور ۲۳/۷ متر
مشخصات تونل‌های آب بر نیروگاه
تعداد تونل ۴ رشته
مجموع طول پوشش فلزی در تونل‌های آب‌بر ۸۴۰ متر
طول کل تونل‌ها ۱۴۲۶ متر
تعداد کل استرک‌ها ۱۷۲ عدد
طول شفت‌های عمودی ۲۱۲ متر
قطر استرک ۶ متر
حجم کل حفاری ۱۸۷۶۰۰ مترمکعب
طول استرک ۵ متر
حجم کل بتن‌ریزی تونل‌ها ۳۶۰۰۰ مترمکعب
وزن هر استرک ۱۶ تا ۲۹ تن
حجم بتن‌ریزی پشت پوشش فلزی ۲۱۰۰۰ مترمکعب
پانویس[۴]

ترک خوردگی[ویرایش]

در آبان ۱۳۹۲ اعلام شد که این سد ترک خورده است. اما حسن رنجبران، مجری طرح سد و نیروگاه کارون ۴ اعلام کرد: "ترک خوردن سد طبیعی است، خاصیت بتن ترک خوردن است و تمام سدهای بتنی دنیا ترک می‌خورند."[۳][۵]

رسانه‌های ایران در زمان افتتاح این سد گزارش کرده بودند که ترک‌هایی در بدنه این سد عظیم وجود دارد که در آن زمان شرکت ملی حفاری ایران با استفاده از تکنولوژی تزریق سیمان به چاه نفت، ترک‌ها را ترمیم کرد.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ پایگاه اینترنتی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
  2. «معرفی پروژه نیروگاه کارون ۴». وب‌گاه رسمی شرکت مهندسی سپاسد. بازبینی‌شده در فروردین ۱۳۸۹. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ مجری سد کارون ۴: ترک خوردن سد طبیعی است بی‌بی‌سی فارسی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ کتابچه معرفی طرح‌های شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. تهران: روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، ۱۳۹۱. 
  5. پشت پرده شایعه ترک خوردن سد کارون 4

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]