بلداجی

مختصات: ۳۱°۵۶′۰۳″شمالی ۵۱°۰۳′۲۸″شرقی / ۳۱٫۹۳۴۲°شمالی ۵۱٫۰۵۷۸°شرقی / 31.9342; 51.0578
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بلداجی
کشور ایران
استانچهارمحال و بختیاری
شهرستانبروجن
بخشبلداجی
سال شهرشدن۱۳۶۲
مردم
جمعیت۱۱،۹۸۰ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۲۲۲۰ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۷۰۰
اطلاعات شهری
شهرداررسول خوش کام بروجنی
ره‌آوردگز
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۸
بلداجی بر ایران واقع شده‌است
بلداجی
روی نقشه ایران
۳۱°۵۶′۰۳″شمالی ۵۱°۰۳′۲۸″شرقی / ۳۱٫۹۳۴۲°شمالی ۵۱٫۰۵۷۸°شرقی / 31.9342; 51.0578

شهر بُلْداجی یکی از شهرهای شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری است.[۱]

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده‌است.[۲]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۹۰۱۱٬۷۲۸—    
۱۳۹۵۱۱٬۹۸۰۲٫۱٪+

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر بلداجی بر سر چهارراه ارتباطی مهم و کریدور شمال به جنوب کشور قرار گرفته‌است به‌طوری‌که از غرب به جاده شهرکرد منتهی به استان‌های لرستان، همدان و اراک، از جنوب غرب به جاده خوزستان منتهی به بنادر خلیج فارس، از شرق به جاده اصفهان و جاده یاسوج منتهی به استان فارس و بندرعباس متصل می‌باشد. سابقاً جاده تاریخی لینچ که جاده‌ای تجاری و بین‌المللی بود از ارتفاعات ارجنه بلداجی می‌گذشت و ارتباط دهنده فلات مرکزی ایران به خوزستان و شوشتر بود و کاروانهای تجاری انگلیس از طریق این جاده محمولات خود را به شوشتر و از طریق دریا به اروپا می‌بردند.
ارتفاع این شهر از سطح دریای آزاد ۲۲۷۰ متر می‌باشد و بام ایران شهرت دارد. شهر بلداجی از شمال به کوه گینی (برآفتاب) و ارجنه و از جنوب به کوه تیکمه داش و کوه کلار محدود است.

زبان و مردم[ویرایش]

عمده[۳] اهالی شهر بلداجی قشقایی هستند و به زبان ترکی قشقایی سخن می‌گویند.[۴][۵][۶][۷]

دومین مرکز ساخت گز ایران[ویرایش]

مهمترین سوغات و تولید این منطقه، گز است. گز بلداجی از سال ۱۳۵۲ در شهر بلداجی در استان چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود.[۸] شهر بلداجی دارای ۸۷ کارگاه گزسازی است، ۸۰۰ تن گز در ماه تولید می‌کند.[۹]

تولید گز بلداجی[ویرایش]

  1. گزانگبین کوهی، راز اصلی گز بلداجی است که این گیاه به وفور در کوهستان‌ کلار یافت می‌شود و اگرچه قیمت این ماده، بسیار گران قیمت شده است اما گزسازان چهارمحالی به خاطر نزدیکی به منبع رویش با قیمت کم این گیاه را تهیه می‌کنند و استفاده از انگبین طبیعی در گزسازی موجب تولید گز با کیفیت و مهمترین عامل رشد و توسعه گز سازی در این استان شده است.
  2. عسل کوهی که از گیاه گون کوهی تولید می‌شود هم راز دیگر تولیدکنندگان گز بلداجی است که از شکر استفاده نمی‌کنند.[۱۰]

ثبت جهانی گز بلداجی[ویرایش]

در سال ۱۳۹۷ بالاخره پس از ۴ سال پیگیری، گز بلداجی ثبت جهانی شد. با دریافت این نشان، تولید و صادرات این محصول افزایش یافت. ثبت برند، هزینه‌های بازاریابی کمتر و در مقابل کسب سود بیشتر را به همراه خواهد داشت همچنین در صنعت برای افزایش اعتبار و وجهه تولید بسیار حائز اهمیت است.[۱۱][۱۲]

از سوغات محلی این شهر می‌توان به کشک، قارا، پنیر گوسفندی، روغن حیوانی، کره محلی و همچنین سوغات محلی باغی مانند گردو، بادام، کشمش، شیره انگور و… اشاره نمود.

اماکن گردشگری[ویرایش]

از جاهای دیدنی این شهر می‌توان به امام زاده حمزه علی (مهمترین زیارتگاه استان)، تالاب بین الملی چغاخور، باغ تاریخی هفت چشمه، مجتمع تفریحی پارک بزیال، قلعه درگاه، قلعه سفید، دره بید، باغ ارجنه، باغ الله قولی، کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، آق چشمه، گریکی چشمه، یان بولاغی و چمن کلملگاه اشاره کرد.

اماکن تاریخی[ویرایش]

از نقاط تاریخی بلداجی می‌توان به تپه باستانی بالاشگرد مربوط به بلاش پادشاه اشکانی و پایتخت تابستانه اشکانیان٬حمام صفوی که مربوط به دوران صفوی می‌باشد و مسجد ابوذر غفاری و مسجد امام خمینی که مربوط به دوره صفوی می‌باشد. قبرستان ارامنه در جنوب شهر بلداجی مربوط به ۳۰۰ سال پیش می‌باشد. قدمت سکونت در بلداجی مربوط به ۹۰۰۰ هزار سال پیش می‌باشد که یکی از قدیمی‌ترین نقاط سکونت گاهی کشور می‌باشد.

نمایی از طبیعت حومهٔ بلداجی

امامزاده حمزه علی[ویرایش]

بر پایه کاوشهای باستان‌شناسی اخیر، سابقه سکونت مردم در این محل به بیش از سه هزار و پانصد سال می‌رسد. شهر بلداجی در کنار یکی از امامزادگان آرمیده برقله کوه، واقع شده‌است، امامزاده " حمزه علی " بلداجی در ارتفاعی مشرف به کوه کلار و سبزکوه مامن و زیارتگاه خیل مشتاقان است. این مکان به علت جاذبه مذهبی و موقعیت طبیعی و آب و هوا و دیگر جاذبه‌های پیرامون آن سالانه حدود ۳۰ هزار نفر را به خود جذب می‌کند و یکی از قطب‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود.[۱۳]

پانویس[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  2. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  3. اطلس زبان شناسی ایران
  4. مرجع شهرهای ایران:مردم بلداجي به زبان ترکي تکلم مي‌کنند، ترکان بلداجي اصالتاً از بازماندگان طايفه بولوردي ايل قشقايي هستند
  5. «تقسیمات شهرستان بروجن». استانداری چهارمحال و بختیاری. دریافت‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۹.
  6. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی[پیوند مرده]، بازدید: مارس ۲۰۱۰
  7. مرکز ترویج و خدمات بلداجی:[پیوند مرده]
  8. «گز بلداجی».
  9. «پایتخت گز ایران».
  10. «گز بلداجی».
  11. «ثبت جهانی گز بلداجی».
  12. «ثبت جهانی گز بلداجی».
  13. «آشنایی با بقعه امام‌زاده حمزه علی، همشهری آنلاین».

منابع[ویرایش]

  • آمارنامه استان چهارمحال و بختیاری-مرکز آمار ایران ۱۳۸۰–۱۳۷۰
  • مختصات و ارتفاع