شبه‌جزیره آب‌شوران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
تصویر ماهواره‌ای از شبه‌جزیره آبشوران در سال ۲۰۱۰ میلادی

شبه‌جزیره آب‌شوران شبه‌جزیره‌ای در کشور جمهوری آذربایجان است. باکو پرجمعیت‌ترین شهر این کشور و همچنین ناحیه کلانشهری باکو با شهرهای اقماری سومقاییت و خردلان در این شبه‌جزیره واقع شده‌اند. نامهای باستانی شهر بود ([۳] , به فارسی: باراکا (Baraca), به ارمنی: پاکووان (Pakovan). شبه‌جزیره آبشوران سه شهرستان را دربر می‌گیرد که دو تا از آنها مناطق شهری (باکو و سومقاییت) و یکی از آنها از مناطق حومه‌ای تشکیل شده‌است. مورد سوم شهرستان آب‌شوران نام دارد. نام آب‌شوران فارسی و به معنی محل آب شور است. مردم بومی این شبه‌جزیره از قدیم تات (فارسی‌زبانان بومی قفقاز) بوده‌اند.[۱][۲]

شبه‌جزیره آب‌شوران ۶۰ کیلومتر به سمت شرق در درون دریای خزر امتداد دارد و حداکثر پهنای آن به ۳۰ کیلومتر می‌رسد. اگرچه این شبه‌جزیره را می‌توان عملاً شرقی‌ترین امتداد رشته‌کوه قفقاز به‌شمار آورد، اما سطح آن تنها تپه‌ماهورهای کم‌ارتفاع دارد. سطح شبه‌جزیره به صورت یک دشت با فراز و نشیب‌های ملایم است که به زبانه‌ای طویل از تپه‌های ماسه‌ای ختم می‌شود. به این زبانه ماسه‌ای «شاه‌دِلی» گفته می‌شود و این محل اکنون پارک ملی آب‌شوران نام گرفته‌است. در این بخش، چند رودخانه شبه‌جزیره را قطع می‌کنند و چندین دریاچه نمکی نیز در آن جای گرفته‌است.

از دیدنی‌های این شبه‌جزیره می‌توان آتشگاه باکو، کوه همیشه‌شعله‌ور یانارداغ را نام برد.[۳] مناطق دیگر تاریخی آن عبارتند از قلعه نارداران (سده چهاردهم میلادی)، قلعه چهارگوش مردکان و دژ سده چهاردهمی در روستای رامانا.[۴] روستای نارداران در آب‌شوران از دیرباز محل آموزش طلبه‌های دینی شیعه بوده‌است.

آب‌وهوا[ویرایش]

شبه‌جزیره آب‌شوران دارای آب و هوای معتدل نیمه‌خشک با تابستان‌های گرم و خشک، زمستان‌های خنک و گهگاه مرطوب و وزش باد شدید در تمام طول سال است. این شبه‌جزیره خشک‌ترین قسمت آذربایجان است و میزان بارش در آن تنها حدود ۲۰۰ میلی‌متر در سال می‌باشد. اکثر بارش سالانه کم‌حجم در اینجا در فصول غیر از تابستان رخ می‌دهد، اما هیچ‌یک از این فصول چندان پرباران و مرطوب نیستند. پوشش گیاهی طبیعی شبه جزیره آب‌شوران استپی خشک و نیمه‌بیابانی است. به دلیل آب و هوای نیمه‌خشک آن، کشاورزی محلی به آبیاری نیاز دارد.

اقتصاد[ویرایش]

از آغاز دهه ۱۸۷۰ یک از نخستین تولیدات نفت در جهان در شبه‌جزیره آب‌شوران انجام شد. بخش اعظم منظره این شبه‌جزیره همچنان با دکل‌های زنگ‌زده قدیمی پوشیده شده‌است. با وجود آسیب‌های جدی زیست‌محیطی و آلودگی شدید آب‌شوران، این منطقه همچنان با باغ‌های گل و توت و انجیر خود معروف است. ساحل شمالی شبه‌جزیره وسیع‌تر است و از جاذبه‌های گردشگری محلی به‌شمار می‌آید.

منابع طبیعی[ویرایش]

منابع طبیعی مانند نفت، آهک، شن و نمک در شبه‌جزیره وجود دارد. این شبه جزیره دارای چندین دریاچه است همچون مسازیر، خواجه‌حسن و بویوک‌شور. چندین چاه نفت قدیمی جهان در شبه‌جزیره آب‌شوران واقع شده‌است. جمهوری آذربایجان به خاطر گِل‌فشان‌های موجود در آب‌شوران در درجه اول در جهان از این نظر قرار دارد. ۴۰۰ از ۸۰۰ گل‌فشان جهان در این ناحیه واقع شده‌است.


منابع[ویرایش]

  1. نقشه اقوام قفقاز متعلق به سال ۱۸۷۷ میلادی، در این نقشه از مردم منطقه محدود به باکو، شماخی و قبه با عنوان Persans (ایرانیان) Hadjemis (عجم‌ها) و Tats (تات‌ها) یاد شده‌است.
  2. نقشه تات‌های جمهوری آذربایجان.
  3. "Absheron Peninsula - Another Side Of Baku | Baku, Azerbaijan". 2019. Lonelyplanet.Com. Accessed October 28 2019. [۱].
  4. "Baku And The Absheron | Azerbaijan.Travel". 2019. Azerbaijan.Travel. Accessed October 28 2019. [۲].

مدخل Absheron peninsula در ویکی‌پدیای انگلیسی به تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۹۳ ساعت ۲۰:۱۵

Abşeron Yarımadası
Baku, Azerbaijan, satellite image, LandSat-5, 2010-09-06.jpg
Motto(s): 
Qara qızıl diyarı (The land of the black gold)
SeatBaku city
Subdivisions
Area
 • Total2,110 km2 (810 sq mi)
Population
 (December 2008)
 • Total3.4 million
 • Rank1st
 • Density3,070/km2 (8,000/sq mi)
Ethnicity
 • Azerbaijani96%
 • Other4%
ISO 3166 codeAZ-AB

The Absheron Peninsula (Azerbaijani: Abşeron yarımadası) is a peninsula in Azerbaijan. It is the location of Baku, the biggest and the most populous city of the country, and also the Baku metropolitan area, with its satellite cities Sumqayit and Khyrdalan.

There are three districts, of which two are urban (Baku and Sumqayit), and one, (Absheron Rayon), is suburban district in Absheron region.

It extends 60 km (37 mi) eastward into the Caspian Sea, and reaches a maximum width of 30 km (19 mi). Though technically the easternmost extension of the Caucasus Mountains, the landscape is only mildly hilly, a gently undulating plain that ends in a long spit of sand dunes known as Shah Dili, and now declared the Absheron National Park. In this part the peninsula is dissected by ravines and characterized by frequent salt lakes.

Etymology

The name "Absheron" comes from Persian āb šuran (salty waters). This also gave its name to the city of Apsheronsk in Russia.

According to Conrad Malte-Brun in 1810, an alternative name for the peninsula was Okoressa.[1]

Geography

Absheron peninsula with its municipalities are shown

The Absheron Peninsula is nearly the metropolitan area of Baku because the Baku metropolitan area consists of Baku city, Sumgayit and Khyrdalan whereas the Absheron Peninsula consists of Baku city, Sumgayit and Absheron rayon whose center is Khyrdalan.

Climate

The Absheron Peninsula has a temperate semi-arid climate (Köppen climate classification: BSk) with warm and dry summers, cool and occasionally wet winters, and strong winds all year long. The peninsula is the most arid part of Azerbaijan (precipitation here is around or less than 200 mm (8 in) a year). The majority of the light annual precipitation occurs in seasons other than summer, but none of these seasons are particularly wet. The natural vegetation of the Absheron Peninsula is dry steppe and semi-desert. Due to the semi-arid climate, local agriculture requires irrigation.

Economy

Beginning in the 1870s, the Absheron Peninsula was the site of some of the world's earliest petroleum production. Much of the landscape remains scarred with rusting oil derricks. Despite serious problems with environmental damage and pollution, the Absheron is known for its flowers, horticulture, mulberries and figs. The northern coast has wide though less-than-pristine beaches which are popular local tourist attractions.

Wealthy people have settled in the Absheron Peninsula, including Robert Nobel and Zeynalabdin Taghiyev.

Natural resources

There are natural resources such as oil, lime, sand and salt in the peninsula. The peninsula has famous lakes like Masazir, Khojahasan and Boyuk Shor. Several ancient oil wells of the world are located in the Absheron Peninsula. Azerbaijan is in the first place for the variety of mud volcanoes in Absheron. 400 out of 800 mud volcanoes in the world are located within the Southern Caspian oil-gas basin as well as in the dry areas of Azerbaaijan and other islands in the water area of the Caspian Sea.

Main roads

The main highways of the country are in Baku and the Absheron Peninsula. These are the highways of Heydar Aliyev International Airport, Sea port, Baku Railway Station and others which connect the capital to other regions of the country. Major oil and gas pipelines go through here. Baku TRACECA (Transport Corridor Europe–the Caucasus–Asia) is the major point of the international traffic corridor. Within this project, Azerbaijan participates in the re-establishment of the historic Silk Road.

References

External links

Coordinates: 40°27′49.20″N 49°57′27.29″E / 40.4636667°N 49.9575806°E / 40.4636667; 49.9575806