دانشگاه علوم پزشکی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۵°۴۴′۵۱٫۷۷″ شمالی ۵۱°۲۲′۴۷٫۴۹″ شرقی / ۳۵٫۷۴۷۷۱۳۹°شمالی ۵۱٫۳۷۹۸۵۸۳°شرقی / 35.7477139; 51.3798583


دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران
IUMS.svg
تأسیس ۱۳۵۲
نوع دولتی
رئیس دکتر جلیل کوهپایه زاده اصفهانی (سرپرست)
معاون آموزشی دکتر علی مظاهری نژاد
معاون دانشجویی دکتر یوسف شفائی خانقاه
معاون پژوهشی دکتر سید کاظم ملکوتی
مکان تهران
وابسته به وزارت بهداشت
وب‌گاه وبگاه رسمی

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران یکی از بزرگ‌ترین و برترین دانشگاه‌های علوم پزشکی در ایران می‌باشد که در مرداد ۱۳۵۲ با عنوان مرکز پزشکی شاهنشاهی[۱] توسط عبدالحسین سمیعی بنیانگذاری شد. طبق رتبه بندی اثرگذاری تایمز(Times Impact Ranking) در سال ۲۰۱۹، این دانشگاه رتبه اول کشوری و ۴۱ جهان را به خود اختصاص داده است. [۱]

تاریخچه[ویرایش]

روزهای نخستین[ویرایش]

عبدالحسین سمیعی پایه‌گذار اولیه دانشگاه علوم پزشکی ایران، وی در سال‌های ۱۳۵۳–۱۳۵۵ وزیر علوم و آموزش عالی ایران بود.

دانشگاه علوم پزشکی ایران در مرداد سال ۱۳۵۲ توسط عبدالحسین سمیعی پایه‌گذاری شد.[۲] برنامه‌ریزی اولیه در مورد نحوهٔ کار مرکز از اواسط سال ۱۳۵۳ آغاز و اولین واحد مرکز پزشکی، کتابخانه مرکز بود که فعالیت خود را شروع و در مدت کمتر از دو سال با جمع‌آوری چندین هزار مجله علمی و کتابهای مختلف در شاخه‌های علوم پزشکی و ارتباط مستقیم از طریق ماهواره با مرکز اطلاعات پزشکی آمریکا در ردیف مراکز مهم اطلاعات پزشکی در سطح بین‌المللی قرار گرفت.

این مرکز بزودی توسط سازمان جهانی بهداشت به عنوان کتابخانه و مرکز اطلاعات منطقهٔ وسیع مدیترانه شرقی تعیین گردید. همچنین بر اساس تصمیمات کمیسیون منتخب یکصد و سومین نشست شورای گسترش آموزش عالی مورخ ۱۳۵۴/۵/۶، مرکز پزشکی شاهنشاهی مجاز به تأسیس دانشکده پزشکی و دانشکده علوم پزشکی در رشته‌های مختلف علوم پایه پزشکی و دانشکده پرستاری در علوم پیراپزشکی و مدیریت موسسات پزشکی و بهداشتی گردید.

در سال ۱۳۵۵ هم‌زمان با آغاز همکاری دانشگاه هاروارد، دانشگاه کلمبیا و دانشگاه کرنل، عملاً برنامه‌ریزی آموزشی و فعالیت‌های عمرانی، تعیین فضاها، تأمین تجهیزات و نیروهای انسانی لازم صورت گرفت.

طراحی و ساخت بناهای اولیهٔ این مؤسسه نیز در زمان محمدرضا پهلوی، و توسط ویلیام پریرا، معمار آمریکایی انجام گرفت.[۳][۴]

فاز اول این پروژه تکمیل شد، اما در پنجم اکتبر ۱۹۸۰، و پس از تصرف سفارت آمریکا در تهران و تیرگی روابط ایران و آمریکا، سپاه پاسداران اموال شرکت معماری William L. Pereira & Associates را توقیف و مصادره کردند. پریرا و شرکا از ایرانیان به دولت آمریکا شکایت بردند[۵] و ۲٫۷ میلیون دلار ادعای خسارت کردند.[۶] در نتیجه فاز دوم و سوم این پروژه نیمه کاره ماندند[۷]

پس از انقلاب

پس از پیروزی انقلاب سال ۱۳۵۷ و نیز انقلاب فرهنگی، فعالیت‌های مرکز پزشکی ایران در طول سال‌های ۱۳۶۳–۱۳۶۱ به‌طور محدود تداوم و نهایتاً با سپری شدن دوره کوتاه فترت و تصویب تأسیس دانشگاه‌های علوم پزشکی تحت پوشش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۶۵ از ادغام چند دانشکده و مؤسسه آموزش عالی در مرکز پزشکی رسماً تحت عنوان دانشگاه علوم پزشکی ایران فعالیت خود را ادامه داد.

توسعه ساختاری[ویرایش]

مرکز همایش‌های رازی[۸]

مرکز پزشکی شاهنشاهی در سال ۱۳۵۴ فعالیت‌های بالینی و درمانی را، با تنها بیمارستان وابسته به خود با نام کلینیک ایرانشهر (بیمارستان شهید دکتر رهنمون کنونی) آغاز و پس از تشکیل دانشکده‌های پرستاری و پیراپزشکی، برای تأسیس مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد پرستاری و نیز سه رشته بانک خون، رادیولوژی و آزمایشگاه در حد کارشناسی اقدام نمود. در سال ۱۳۵۶ دانشکده پزشکی تأسیس گردید.

هم اکنون نیز دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران جزو دانشگاه‌های علوم پزشکی برتر کشور محسوب می‌شود و رقابت قابل توجهی برای ورود به رشته‌های مختلف آن در کنکور سراسری وجود دارد.

ادغام با دانشگاه علوم پزشکی تهران و انتزاع از آن[ویرایش]

این دانشگاه در آبان ۱۳۸۹ در زمان وزارت مرضیه وحید دستجردی در دولت دوم محمود احمدی نژاد با دانشگاه علوم پزشکی تهران ادغام گردید.[۹] دانشگاه این زمان، چهارمین دانشگاه برتر علوم پزشکی کشور بود.[۱۰] خبر ادغام با اعتراضاتی از سوی دانشجویان و اساتید رو به رو شد.[۱۱] پس از گذشت دو سال و پنج ماه از این انحلال در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۹۲ با تصویب شورای عالی گسترش دانشگاه‌ها این دانشگاه دوباره احیا شد.[۱۲] در تاریخ ۱۳۹۲/۶/۲۶ در اولین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در دولت حسن روحانی رئیس‌جمهور، اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به انتزاع کامل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران از دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی رای قاطع دادند.[۱۳]

دانشگاه علوم پزشکی ایرانِ امروز

در اولین رتبه بندی تاثیرگذاری دانشگاه های تایمز(Times Impact Ranking) در سال ۲۰۱۹ میلادی، این دانشگاه رتبه اول کشوری و ۴۱جهان را به دست آورد؛ این درحالی بود که دومین دانشگاه کشور، دانشگاه الزهرا در دامنه ۲۰۱ تا ۳۰۰ قرار گرفت. رتبه بندی تاثیرگذاری اولین و تنها شاخص سنجش عملکرد دانشگاه ها بر اساس اهداف پایدار سازمان ملل متحد است.

برخی از اولین موفقیت های علمی کشور نظیر اولین جراحی موفق کاشت حلزون گوش، اولین جراحی تمام آندوسکوپیک شوانوم گوش ، اتوگرافت مجدد تخمدان پس از تکمیل دوره شیمی درمانی(با همکاری پژوهشگاه رویان)، اولین عمل جراحی تخلیه رحم و تخمدان در ترنس سکشوال ها، تاسیس اولین بخش طب تسکینی در بیمارستان فیروزگر و... در این دانشگاه صورت گرفته است.

این دانشگاه بخش مهمی از قطب های علمی وزارت بهداشت نظیر قلب و عروق و قلب اطفال، مدیریت و اقتصاد سلامت، لاپاروسکوپی(جراحی درون بین)، بیماریهای زنان و زایمان، روانپزشکی و روانشناسی بالینی(انستیتو روانپزشکی و بیمارستان مرکز روانپزشکی ایران)، توانبخشی و فیزیوتراپی، گوش-حلق-بینی(ENT) و فناوری اطلاعات سلامت(IT) را در اختیار دارد.

جمعیت تحت پوشش خدمات این دانشگاه حدود پنج میلیون و دویست هزار نفر میباشد که غالبا در مناطق غرب تهران بزرگ قرار میگیرند و از این لحاظ نیز این دانشگاه یکی از بزرگترین مراکز وزارت بهداشت تلقی میشود.

کتابخانه مرکزی این دانشگاه به عنوان برترین کتابخانه دانشگاهی وزارت بهداشت و کتابخانه ملی پزشکی ایران شناخته شده است. این کتابخانه به شکل برجی هشت طبقه در ضلع شرقی پردیس مرکزی دانشگاه(پردیس همت) قرار دارد. در پایین ترین طبقه این برج، مجموعه مطالعه همگروهی سلامت کارکنان ایران قرار دارد که از معدود مطالعات کوهورت ملی کشور است؛ این مطالعه با تاکید بر پایش شرایط سلامت ساکنین کلان شهرهای کشور پی ریزی شده است و جمعیت تحت بررسی آن، تمام کارکنان و اعضای دانشگاه هستند.

این دانشگاه تنها بانک مغز ایران و منطقه را تحت عنوان "بانک مغز ایران" تاسیس کرده است تا با جمع آوری نمونه های انسانی مغز، زیربنای مطالعات پیچیده تر را فراهم بیاورد. وجهه تاسیس این بانک در سطح ملی بوده است و تمام دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی کشور میتوانند از خدمات این مجموعه استفاده کنند.

از بین بیمارستانهای دانشگاه های پایتخت، ۵ بیمارستان به عنوان "بیمارستان درجه یک عالی" انتخاب شده اند که بیشترین سهم را این دانشگاه به واسطه دو بیمارستان قلب و عروق رجایی(Rajae Heart Center) و مرکز بیماریهای کلیوی هاشمی نژاد(Hasheminejad Kidney Center) دارد.

گروه آناتومی دانشکده پزشکی ایران جزو برترین مراکز کشور بوده و از قدیم، طلایه داران دانش تشریح و آناتومی در آن به تدریس مشغول بوده اند. مرکز پلاستینیشن این گروه در کشور کم نظیر است و جسدها و بافتها و ارگانهای پلاستینه شده این مرکز در سایر دانشگاه های تهران و سایر شهرها مورد استفاده قرار گرفته است.

کانون مجد(مشاورین جوان دانشگاه) از برترین تشکل های دانشجویی دانشگاه است که به دستور شخص رییس دانشگاه در سال ۹۷ تاسیس شد تا بازوی مشورتی ریاست دانشگاه در امور دانشجویان باشد.

این دانشگاه، اولین دانشگاه علوم پزشکی کشور است که مجوز تاسیس پارک علم و فناوری را اخذ کرده است.

خیریه دانشجویی التیام، از برترین خیریه های دانشجویی وزارت بهداشت به این دانشگاه تعلق دارد.

مجتمع آموزشی پژوهشی درمانی حضرت رسول اکرم(ص) که بزرگترین بیمارستان این دانشگاه است، در همکاری با دانشکده فنی تهران و صنعتی شریف و صنعتی امیرکبیر و به سفارش ستاد علوم شناختی ریاست جمهوری، "پروژه ملی DBS" را راه انداخته است که طی آن، فناوری و دانش و جراحی کاشت الکترودهای مغزی(Deep Brain Stimulation) و باتری های آنها بومی بشود. تیم جراحی مغز و اعصاب فانکشنال این بیمارستان، مهمترین مرکز جراحی های تحریک عمقی مغز برای پارکینسون، میوتونی و وسواس(OCD) در کشور است و تاکنون صدها عمل پارکینسون و وسواس در این مرکز انجام شده است.

مسابقه بزرگ هکتون ملی سلامت به نام HACK IUMS با حمایت وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی ایران از سال۱۳۹۶، هر زمستان در مرکز همایشهای بین المللی رازی این دانشگاه برگزار میشود.

"کلینیک مغز و شناخت" که در همکاری با پژوهشکده علوم شناختی و دانشگاه علوم پزشکی ایران تاسیس شده است، اولین و تخصصی ترین مرکز در نوع خود میباشد. این دانشگاه از پیشگامان همکاریها و مطالعات در حیطه علوم شناختی بوده است. همچنین ساختمان جدید بیمارستان مرکز روانپزشکی ایران نیز مجهز به آزمایشگاه های شناختی شده است.

مرکز ملی اطلاعات طب کار در ساختمان دانشکده پزشکی ایران قرار دارد. ایضا برخی رشته های تخصصی تازه ظهور از قبیل طب ورزشی و طب اورژانس برای اولین بار در این دانشگاه ایجاد شده اند.

مرکز جامع خدمات سرطان تهران که یکی از چهار مرکز کشوری و ماحصل تلاشهای وزارت دفاع و وزارت بهداشت بوده است، در مجتمع آموزشی پژوهشی درمانی حضرت رسول اکرم که وابسته به این دانشگاه است، قرار دارد.

مرکز تحقیقات گوش و حلق و بینی(ENT) و انستیتو روانپزشکی این دانشگاه از مشاوران سازمان جهانی بهداشت در امور ناشنوایی و سلامت روان میباشند.

اساتید مشهور

مرضیه مولوی نجومی/ گروه اپیدمیولوژی و پزشکی اجتماعی، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران

محمدتقی جغتایی / گروه آناتومی، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران

مازیار مرادی لاکه / گروه اپیدمیولوژی و پزشکی اجتماعی، عضو دانشمندان برتر یک درصد جهان

مریم رزاقی آذر / گروه غدد و متابولیسم کودکان

فریدون نوحی / گروه قلب و عروق، فلوشیپ اینترونشنال، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران


نور امیرمظفری / گروه میکروب شناسی

میرفرهاد قلعه بندی / گروه روانپزشکی

مسعود ناصری پور / گروه چشم پزشکی، فلوشیپ ویتره رتین، فوق تخصص آنکولوژی چشم

مهدی پرورش / گروه چشم پزشکی، عضو تالار مشاهیر چشم کشور

مهدی مدرس زاده / گروه چشم پزشکی، عضو تالار مشاهیر چشم کشور

عبدالرحیم حزینی / استاد طب تسکینی

منصور پرورش / گروه جراحی مغز و اعصاب، جراحی فانکشنال، پارکینسون و وسواس

مازیار آذر / گروه جراحی مغز و اعصاب

مهدی مهدی زاده / گروه آناتومی

ملیحه نوبخت / گروه بافت شناسی

ابوالفضل مهدی زاده / گروه بیماری های زنان

فرناد ایمانی / گروه بیهوشی

سیدحمیدرضا منوری / گروه ویروس شناسی

لامع اخلاقی / گروه انگل شناسی

بهنام الدین جامعی / گروه آناتومی، مصحح دوره ای از کتاب رفرنس Gray's Anatomy

حسن عشایری / گروه توانبخشی عصبی و علوم اعصاب

پروانه وثوق / گروه آنکولوژی اطفال، عضو موسسین بیمارستان آنکولوژی کودکان محک

عبدالرضا پازوکی / گروه جراحی، فلوشیپ لاپاروسکوپی(جراحی درون بین)

محسن بهمنی کشکولی / گروه چشم پزشکی، فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم و پلک

ابوالحسن امامی / گروه جراحی پلاستیک و ترمیمی

مریم رسولیان / گروه روانپزشکی

دانشکده‌ها[ویرایش]

دانشکده پزشکی ایران

بیمارستان‌ها[ویرایش]

دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران سال ۱۳۷۳ با انحلال سازمان‌های منطقه‌ای بهداشت و درمان استان‌ها و واگذاری مسئولیت اداره و فعالیت واحدهای مناطق به دانشگاه‌های علوم پزشکی، منطقه غرب استان تهران شامل شهرستان‌های کرج، اشتهارد، طالقان، هشتگرد، ساوجبلاغ، شهریار و رباط کریم تحت پوشش این دانشگاه با عنوان جدید و آرم تأیید شده دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ایران قرار گرفت. در سال ۱۳۸۹ و با تأسیس استان البرز بیمارستان‌هایی که در محدودهٔ این استان قرار داشتند به دانشگاه علوم پزشکی البرز انتقال یافتند.

بیمارستان‌های آموزشی درمانی[ویرایش]

بیمارستان‌های درمانی[ویرایش]

  • بیمارستان شهدای هفتم تیر(تروما)
  • بیمارستان لولاگر
  • بیمارستان شهدای یافت آباد
  • بیمارستان شهید فهمیده
  • بیمارستان امام سجاد شهریار
  • بیمارستان حضرت فاطمه رباط کریم

مراکز تحقیقاتی[ویرایش]

  • مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی
  • مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی
  • مؤسسه تحقیقات مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل
  • مرکز تحقیقات علوم دارویی رازی
  • مرکز تحقیقات گوش و حلق و بینی و سرو گردن
  • مرکز تحقیقات ایمونولوژی
  • مرکز تحقیقات چشم پزشکی
  • مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری
  • مرکز تحقیقات بهداشت روان
  • مرکز تحقیقات توانبخشی
  • مرکز تحقیقات آسیب‌شناسی و سرطان
  • مرکز تحقیقات طب کار
  • مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش و کبد ایران
  • مرکز تحقیقات سوختگی
  • مرکز تحقیقات فیزیولوژی
  • مرکز تحقیقات علوم آزمایشگاهی
  • مرکز تحقیقات بیماری‌های اطفال
  • مرکز تحقیقات بهداشت کار
  • مرکز تحقیقات مقاومت‌های میکروبی
  • مرکز تحقیقات جراحی‌های کم تهاجمی
  • مرکز تحقیقات غده درون‌ریز و متابولیسم
  • مرکز تحقیقات علوم مدیریت و اقتصاد سلامت
  • مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی
  • مرکز تحقیقات قلب و عروق شهید رجائی
  • مرکز تحقیقات اکوکاردیوگرافی قلب
  • مرکز تحقیقات بیماری‌های دریچهٔ قلب
  • مرکز تحقیقات الکتروفیزیولوژیک قلب
  • مرکز تحقیقات مداخلات قلب
  • مرکز تحقیقات علوم اعصاب

انستیتوها[ویرایش]

نشریات رسمی[ویرایش]

نشریات فارسی[ویرایش]

  • مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران
  • مجله پرستاری ایران
  • مجله سلامت کار ایران
  • مجله مدیریت سلامت
  • مجله علوم پزشکی رازی
  • فصلنامه بیهوشی و درد

نشریات انگلیسی[ویرایش]

  • Basic and Clinical Neuroscience
  • Medical Journal of the Islamic Republic of Iran
  • International Journal of Hospital Research
  • Journal of Minimally Invasive Surgical Sciences
  • Research in Cardiovascular Medicine
  • Iranian Journal of Pharmacology & Therapeutic

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «مرکز پزشکی شاهنشاهی سابق»
  2. http://www.hamshahrionline.ir/details/231375/Education/higher
  3. Imperial Medical Center, Tehran
  4. TripAtlas.com - About List_of_William_Pereira_buildings
  5. The International Law of Expropriation As Reflected in the Work of the Iran-U.S. Claims Tribunal. Allahyar Mouri. Martinus Nijhoff Publishers, 1994 ISBN 0-7923-2654-7 pp. 87
  6. Iran-U. S. Claims Tribunal Reports: Volume 5. J. C. Adlam. Contributor E. Lauterpacht, Cambridge University Press, 1985. ISBN 0-521-46439-0 pp.205
  7. Iran-U. S. Claims Tribunal Reports: Volume 5. J. C. Adlam. Contributor E. Lauterpacht, Cambridge University Press, 1985. ISBN 0-521-46439-0 pp.203
  8. الگو:عنوان= مرکز همایش رازی
  9. در اجرای تصمیم دولت، کلیه واحدهای آموزشی، پژوهشی و دانشجوئی دانشگاه علوم پزشکی ایران به دانشگاه علوم پزشکی تهران منتقل شد
  10. اعلام رتبه‌بندی پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور/دانشگاه علوم پزشکی تهران برای هشتمین سال پیاپی همچنان صدرنشین
  11. MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines
  12. http://www.mehrnews.com/detail/News/2027858 وزیر بهداشت دستور رئیس جمهور و مصوبه دستجردی را منتفی کرد/ بازگشت "ایرانی ها" به دانشگاه
  13. http://iums.ac.ir.servercms4.com/index.aspx?siteid=1&pageid=141&newsview=24
  • راهنمای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ایران – ۱۳۷۸

جستارهای وابسته[ویرایش]