باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان

سپاهان
نام کامل	فولاد مبارکه سپاهان اصفهان
لقب(ها)	طوفان زرد آسیا رگبار طلایی طلایی‌‎پوشان ایران زرد طلائی شیر زرد آسیا
بنیانگذاری	۱۳۳۲
ورزشگاه	ورزشگاه فولادشهر اصفهان
گنجایش	۱۵٬۰۰۰ نفر
مالک	مجتمع فولاد مبارکه
مدیرعامل	علیرضا رحیمی
سرمربی	زلاتکو کرانچار
لیگ	لیگ برتر ایران
فصل قبل	لیگ برتر ایران، قهرمان
لباس اول لباس دوم

باشگاه فوتبال فولاد مبارکه سپاهان اصفهان، یک باشگاه فوتبال ایرانی است که در شهر اصفهان پایه‌گذاری شده‌است. این باشگاه هم‌اکنون در لیگ برتر فوتبال ایران (جام خلیج فارس) بازی می‌کند. مالک این باشگاه، مجتمع فولاد مبارکه است.

سپاهان پر افتخارترین تیم تاریخ لیگ برتر ایران با سه مقام قهرمانی در دوره‌های دوم، نهم و دهم است و اولین تیم ایرانی است که به فینال لیگ قهرمانان آسیا و تنها تیمی است که به جام باشگاه‌های جهان در سال ۲۰۰۷ میلادی راه یافت. این تیم پرافتخارترین تیم دههٔ ۱۳۸۰ فوتبال ایران و اولین و تنها باشگاهی است که توانست در فصل ۹۰-۸۹ از عنوان قهرمانی خود در لیگ برتر دفاع کند و برای دومین سال متوالی قهرمان شود.

سپاهان در ایران به عنوان باشگاهی با مدیریت با ثبات، منظم و اصولی شناخته شده و با قهرمانی در فصل ۸۲−۸۱ به عنوان اولین قهرمان غیر تهرانی در تاریخ ایران به پرچمدار پایان دادن به سلطه‌ی بی‌چون و چرای دو تیم استقلال و پرسپولیس بر فوتبال ایران تبدیل شد. برپایه رده‌بندی فدراسیون جهانی تاریخ و آمار فوتبال در سال ۲۰۱۲ سپاهان با کسب رتبهٔ نود و نهم جهان تنها باشگاه ایرانی است که توانست جزء ۱۰۰ باشگاه برتر جهان قرار بگیرد.

تاریخچه

باشگاه شاهین اصفهان

دهه ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰

این تیم در سال ۱۳۳۲ توسط محمود حریری بازیکن اصفهانی تیم ملی فوتبال ایران و شاهین تهران تأسیس شد.

ابتدا نام باشگاه شاهین انتخاب شد چون شعبه‌ای از باشگاه فوتبال شاهین تهران بود و با الگوبرداری از این باشگاه بنیانگذاری شده بود. در سال ۱۳۴۲ به عنوان نماینده اصفهان جهت شرکت در مسابقات قهرمانی ایران به تهران آمد و بعد از تساوی ۱-۱ با تهران قهرمان شد. در سال ۱۳۴۶ باشگاه شاهین تهران منحل شد و شاهین اصفهان برای جلوگیری از انحلال مجبور به تغییر نام شد و نام سپاهان را که از نام‌های قدیمی شهر اصفهان بود برگزید.

بازیکنان سپاهان در بازی مقابل هما در جام تخت جمشید سال ۱۳۵۳

دهه ۱۳۵۰

این تیم تا سال ۱۳۵۰ چهارده بار قهرمان باشگاههای اصفهان شد و در سال ۱۳۵۰ به عنوان نماینده اصفهان در مسابقات انتخابی لیگ شرکت کرد. پس از غلبه بر استقلال اهواز در فینال توانست جواز صعود به جام منطقه‌ای ایران ۱۳۵۰ که بالاترین لیگ فوتبال ایران در سال ۱۳۵۰ بود را کسب کند و در میان هشت تیم این لیگ، پنجم شد. در سال ۱۳۵۰ عازم اولین سفر خارجی شد و در تورنمنت چلنج شیپ هند به مقام نایب قهرمانی رسید. برای شرکت در لیگ تخت جمشید، تیم ذوب آهن به دلیل برخورداری از امکانات بیشتر انتخاب شد و آنها مجبور به حضور در لیگ دو شدند و در نهایت قهرمان لیگ دو شدند و وارد مسابقات جام تخت جمشید شدند.

دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰

در دهه ۱۳۶۰ زیر سایه تیم تازه ظهور کرده تام اصفهان بودند و در این مدت مسعود تابش رهبری تیم را به عهده داشت. با شروع مسابقات لیگ آن‌ها یکی از تیم‌های همیشه حاضر در لیگ بودند.فعالیت های فرهنگی، ورزشی باشگاه تا اواخر سال ۱۳۷۱ ادامه داشت تا اینکه بدلیل شرایط اقتصادی بوجود آمده و با در نظر گرفتن مصالح باشگاه که در اصل بر حفظ نام سپاهان بود، از اوایل سال ۱۳۷۲ این باشگاه تحت حمایت و مدیریت کارخانه سیمان سپاهان قرار گرفت و با نام باشگاه فرهنگی ورزشی سیمان سپاهان به فعالیت خود ادامه داد. در این سال‌ها کارخانه سیمان سپاهان حمایت مالی از تیم را به عهده گرفت و تا سال ۱۳۷۹ این حمایت ادامه یافت. تغییر شرایط اقتصادی کشور و عرضه شدن سهام کارخانه سیمان سپاهان دیزیچه در بورس سهام و عدم تمایل سهامداران جدید این کارخانه به باشگاه‌داری سبب گردید تا امتیاز باشگاه به فولاد مبارکه واگذار گردد و نام باشگاه به فولاد مبارکه سپاهان تغییر کرد.

دهه ۱۳۸۰

این تیم در دومین دوره لیگ حرفه‌ای (۸۲-۸۱) با مربی‌گری فرهاد کاظمی در پنجاهمین سال تاسیس خود و به عنوان اولین تیم شهرستانی قهرمان لیگ برتر شد.

در سومین دوره لیگ (۸۳-۸۲) ششم، در چهارمین دوره (۸۴-۸۳) مقام دهم، در پنجمین دوره (۸۵-۸۴) مقام هفتم و در ششمین دوره (۸۶-۸۵) مقام پنجم را کسب کرد. تیم سپاهان در هفتمین دوره لیگ برتر (۸۷-۸۶) با پشت سر گذاشتن مشکلات عدیده‌ای از جمله کسر امتیاز و اجرای حکم ۲ ماه بازی‌های خارج از خانه و برگزاری فشرده بازی‌ها در خارج از خانه، تا آخرین ثانیه‌های اتمام لیگ، قهرمان هفتمین دوره این بازی‌ها بود که این عنوان را در دقیقه ۹۶ بازی با پرسپولیس تهران با نتیجه ۲-۱ واگذار و به عنوان نایب قهرمان لیگ هفتم شناخته شد و در هشتمین دوره لیگ برتر (۸۸-۸۷) مقام چهارمی را کسب کرد.

سپاهان در نهمین دورهٔ لیگ حرفه‌ای (۸۹-۸۸)، با هدایت امیر قلعه‌نویی با اقتدار و به طور زودهنگام به عنوان قهرمانی دست یافت. یک سال بعد و در دهمین دوره‌ی لیگ برتر (۹۰–۸۹) باز هم با مربی‌گری امیر قلعه‌نویی این بار هم تیم سپاهان بود که توانست قهرمانی زودهنگامی را بدست آورد و اولین تیمی باشد که توانسته است دو بار متوالی قهرمان لیگ برتر ایران شود. علاوه بر جام قهرمانی دهمین دوره لیگ برتر، جام قهرمانی دائمی مسابقات لیگ برتر به دلیل ثبت رکورد سه قهرمانی در این مسابقات به سپاهان اهدا شد.

این قهرمانی که سومین قهرمانی سپاهان در لیگ برتر بود، این تیم را پرافتخارترین تیم لیگ برتر فوتبال ایران کرد.

این تیم در سال‌های ۱۳۸۳، ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ با غلبه بر تیم‌های استقلال، پرسپولیس و صبا باطری در فینال توانست قهرمان جام حذفی شود که بدین ترتیب طی دهه اخیر٬ با ۶ قهرمانی پرافتخارترین تیم دهه ۸۰ فوتبال ایران به حساب می‌آید.

حضور در فینال لیگ قهرمانان آسیا

دو تیم سپاهان از ایران و اوراوا رد دایموندز از ژاپن با از پیش رو برداشتن حریفان به فینال مسابقات لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۷ رسیدند. تیم فوتبال اوراوا رد ژاپن، در تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۰۷ و در دور رفت مسابقه فینال لیگ قهرمانان آسیا، در ورزشگاه فولادشهر اصفهان به مقابل تیم فوتبال سپاهان رفت که این دیدار به تساوی ۱-۱ پایان یافت. مسابقهٔ برگشت دو تیم اوراوا رد ژاپن و سپاهان ایران در روز ۱۴ نوامبر ۲۰۰۷ به میزبانی تیم ژاپنی و در ورزشگاه سایتاما برگزار شد که تیم فوتبال اوراوا رد با ۲ گل به پیروزی رسید و با کسب نتیجه‌ی ۳-۱ در مجموع دو بازی رفت و برگشت به مقام قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۷ نایل آمد. بدین ترتیب تیم فوتبال سپاهان ایران با قبول این شکست، به مقام نایب قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۷ رضایت داد.

شرکت در جام باشگاه‌های جهان

تیم فوتبال فولاد مبارکه سپاهان پس از کسب مقام نایب قهرمانی در مسابقات جام باشگاه‌های آسیا در سال ۲۰۰۷ مجوز حضور در مسابقات جام باشگاه‌های جهان را دریافت کرد. این تیم به عنوان اولین تیم ایرانی در این مسابقات که در توکیو ژاپن برگزار می‌گردید شرکت کرد.

سپاهان در بازی اول خود در این رقابت‌ها در تاریخ ۸۶/۹/۱۶ به مصاف ویتاکر یونایتد نیوزلند رفت. در این مسابقه که از ساعت ۱۴:۱۵ به وقت تهران در ژاپن برگزار شد، سپاهان اصفهان با گلزنی بازیکنان عراقی خود حریف را شکست داد. عمادرضا در دقایق ۳ و ۴ و عبدالوهاب ابوالهیل در دقیقه ۴۸ گل‌های سپاهان را به ثمر رساندند و برای ویتاکر یونایتد، بیزلی در دقیقه ۷۵ گلزنی کرد.

سپاهان در دومین دیدار خود دوباره در مقابل تیم اوراوا ردز ژاپن که در فینال جام باشگاه‌های آسیا از این تیم شکست خورده بود قرار گرفت. سپاهان در پایان این دیدار ۳ بر یک مقابل این تیم شکست خورد تا از رویارویی با آث میلان ایتالیا محروم شود. ناگای (۳۲)، واشنگتن (۵۴) و هادی عقیلی (گل به خودی) در دقیقه ۷۰ گل‌های اوراوا ردز را به ثمر رساندند. تک گل سپاهان به وسیلهٔ محمود کریمی در دقیقه ۸۰ برای نمایندهٔ ایران رقم خورد.

در این مسابقات تیم آث میلان ایتالیا با برتری برابر بوکا جونیورز آرژانتین به مقام قهرمانی رسید و جایزه ۵ میلیون دلاری را دریافت کرد.

هماوردان

ذوب‌آهن اصفهان

نوشتار اصلی: شهرآورد اصفهان

شهرآورد فوتبال اصفهان که بین تیم‌های همشهری سپاهان و ذوب‌آهن انجام می‌شود٬ از حساسیت بالایی برخوردار است و همواره یکی از مهم‌ترین شهرآوردهای فوتبال ایران به شمار می‌آید.آغاز این شهرآورد به دههٔ ۱۳۵۰ برمی‌گردد.

استقلال تهران

نوشتار اصلی: هماوردی استقلال و سپاهان

از سال ۱۳۵۰ دو باشگاه استقلال و سپاهان دیدارهای متعددی در قالب مسابقات لیگ٬ حذفی و دوستانه با یک‌دیگر برگزار کرده‌اند.رقابت این دو تیم از دیرباز جذاب و دیدنی بوده و در حال حاضر این دیدار در لیگ برتر برای هر دوتیم و هواداران آن‌ها از جذابیتی خاص و حساسیت بالایی برخوردار است که این دیدار از مسابقات مهم هر فصل این دو تیم به شمار می‌رود.

پرسپولیس تهران

نوشتار اصلی: هماوردی پرسپولیس و سپاهان

با این که پرسپولیس و سپاهان هر دو ریشه در باشگاه فوتبال شاهین دارند، در گذشته بازی این دو باشگاه هماوردی به شمار نمی‌رفت. با آغاز جام خلیج فارس و قهرمانی باشگاه‌های اصفهانی در جام‌های فوتبال ایران، به اهمیت بازی‌های رودرروی باشگاه‌های اصفهان و تهران افزوده شد. پس از نبرد قهرمانی پرسپولیس و سپاهان در جام حذفی ۸۵-۱۳۸۴ و لیگ برتر ۸۷-۱۳۸۶، این حساسیت و اهمیت دوچندان شد، به گونه‌ای که هم‌اکنون این هماوردی از مهمترین بازی‌های دو باشگاه در هر فصل است.

آمار و عملکرد

نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال سپاهان

فصل‌های اخیر

جدول زیر عملکرد کلی سپاهان در سال‌های اخیر را نشان می‌دهد.

فصل	رتبه در لیگ برتر	جام حذفی	لیگ قهرمانان آسیا
۸۰-۸۱	۹ام	نیمه نهایی	راه نیافت
۸۱-۸۲	۱ام
۸۲-۸۳	۶ام	قهرمان	مرحله گروهی
۸۳-۸۴	۱۰ام	۱/۸ نهایی
۸۴-۸۵	۷ام	قهرمان	راه نیافت
۸۵-۸۶	۵ام	قهرمان	نایب قهرمان
۸۶-۸۷	۲وم	۱/۴ نهایی	مرحله گروهی
۸۷-۸۸	۴ام	۱/۸ نهایی
۸۸-۸۹	۱ام	۱/۸ نهایی
۸۹-۹۰	۱ام	۱/۴ نهایی	۱/۴ نهایی

تیم دوم

نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال فولاد سپاهان نوین

سپاهان نوین به عنوان تیم دوم سپاهان اصفهان شناخته می‌شود.این تیم در سال ۱۳۸۳ بنیانگذاری شده است.در سال ۱۳۸۷ سپاهان نوین با برد در مرحله‌ی پلی‌آف لیگ آزادگان به لیگ برتر صعود کرد اما بر اساس قانون سازمان تربیت بدنی مبنی بر عدم تمرکز تیم‌ها در استان‌ها و اینکه تیم‌های بدون تیم لیگ برتری را صاحب تیم کند مانع حضور سپاهان نوین در لیگ برتر شد.

بازیکنان

فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان در فصل ۹۱-۱۳۹۰ به شرح زیر است.

بازیکنان کنونی

شماره نقش بازیکن ۱ دروازه‌بان رحمان احمدی ۲ مدافع حسن اشجاری ۴ میانی محرم نویدکیا ۶ مدافع سید جلال حسینی ۷ مهاجم عماد رضا ۸ مدافع محسن بنگر ۹ میانی مهدی جعفرپور ۱۰ مهاجم حسین پاپی ۱۱ میانی مهدی کریمیان ۱۴ مهاجم ژواهیر سوکای ۱۵ میانی امید ابراهیمی ۱۶ مدافع هاشم بیک‌زاده

شماره نقش بازیکن ۱۷ مدافع ابوالحسن جعفری ۱۸ میانی رضا ناصحی ۱۹ مهاجم برونو سزار کورئا ۲۰ میانی احمد جمشیدیان ۲۱ مدافع مهدی نصیری ۲۲ دروازه‌بان رضا محمدی ۲۳ مهاجم سید مهدی سیدصالحی ۲۴ مدافع اکبر ایمانی ۲۷ دروازه‌بان هادی ریش اصفهانی ۳۱ مهاجم سردار آزمون ۳۳ مدافع هادی تامینی ۳۷ میانی فابیو جانوآریو

بازیکنان پیشین

برای دیدن نام بازیکنان پیشین باشگاه، بازیکنان باشگاه سپاهان را ببینید.

بازیکنان برجسته

احمدرضا عابدزاده محرم نویدکیا علی شجاعی محمود کریمی محسن بنگر هادی عقیلی رسول خطیبی سید جلال حسینی احسان حاج‌صفی سید مهدی سیدصالحی سیدمهدی رحمتی

محمود یاوری بهرام مودت مجید بصیرت عبدالله ویسی ادموند بزیک جلال اکبری ابراهیم توره عماد محمد رضا عبدالوهاب ابوالهیل آرمناک پطروسیان لئون استپانیان

بازیکنان جام جهانی

جام جهانی ۱۹۷۸ علی شجاعی بهرام مودت

جام جهانی ۲۰۰۶ محرم نویدکیا رسول خطیبی

مربیان

کادر فنی کنونی

سمت	نام
سرمربی	زلاتکو کرانچار
دستیار اول	علیرضا مرزبان
مربی	محمود کریمی
آنالیزور	مسعود پالیزدار
سرپرست	رسول خوروش
مشاور فنی	مجید بصیرت
مربی دروازه‌بان‌ها	تونچی مردولیاس
مربی بدنسازی	احمدرضا رسولی
پزشک	محمدجعفر رشادی

مربیان برجسته

نام	دوران	جام‌ها
		کشوری			آسیایی	جمع
		لیگ برتر	جام حذفی	دیگر جام‌ها	لیگ قهرمانان
فرهاد کاظمی	۱۳۸۱-۱۳۸۴ ۱۳۸۷-۱۳۸۸	۱	۱	۰	۰	۲
لوکا بوناچیچ	۱۳۸۵-۱۳۸۶	۰	۲	۰	نایب قهرمان	۳
امیر قلعه‌نویی	۱۳۸۸-۱۳۹۰	۲	۰	۰	۰	۲

ورزشگاه و زمین تمرین

ورزشگاه خانگی

سپاهان ورزشگاه اختصاصی ندارد. این تیم در گذشته بازی‌های خود را در ورزشگاه ۲۲ بهمن اصفهان و ورزشگاه تختی اصفهان برگزار می‌کرد تا اینکه فاز اول ورزشگاه نقش جهان در سال ۱۳۸۱ به بهره برداری رسید و سپاهان در این ورزشگاه قهرمان لیگ برتر ۸۱-۸۲ شد. در سال ۱۳۸۵ ورزشگاه نقش جهان جهت ساخت فاز دوم مجددا تعطیل شد و از آن زمان سپاهان در ورزشگاه فولادشهر که زمین اختصاصی تیم باشگاه فوتبال ذوب‌آهن اصفهان می‌باشد بازی هایش را برگزار می‌کند.

زمین تمرین

در گذشته سپاهان معمولاً در مجموعه اختصاصی صفائیه مبارکه یا آرارات اصفهان تمرین می‌کرد. در سال ۱۳۸۸ فولاد مبارکه مجموعه ورزشی- تفریحی فردوس را از پلی اکریل خریداری کرد و در دست نوسازی و توسعه قرار داد. این مجموعه هم اکنون جهت تمرینات تیم سپاهان مورد استفاده قرار می‌گیرد و امکانات بالایی دارد.

افتخارات

کشوری

• لیگ برتر
  • قهرمانی (۳): ۸۲-۸۱، ۸۹-۸۸، ۹۰-۸۹
  • نایب قهرمانی (۱): ۸۷-۸۶
• جام حذفی
  • قهرمانی (۳): ۸۶-۱۳۸۵، ۸۵-۱۳۸۴، ۸۳-۱۳۸۲

آسیایی

• لیگ قهرمانان آسیا
  • نایب قهرمانی (۱): ۲۰۰۷

غیررسمی

• جام نقش جهان
  • قهرمانی: ۱۳۷۴

باشگاه‌های خواهرخوانده

سپاهان با باشگاه‏‎های زیر خواهرخوانده است:

اینتر میلان اسپانیول کروزیرو فنرباغچه کایسری بنیادکار پاختاکور

کاوازاکی العربی الشارجه العهد المینا جوناک

منابع

• «تاریخچه باشگاه» ‎(فارسی)‎. وبگاه رسمی باشگاه سپاهان. بازبینی‌شده در ۲۰ نوامبر ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون

رسمی

• وبگاه رسمی باشگاه فرهنگی ورزشی فولاد مبارکه سپاهان
• فولاد مبارکه سپاهان در وبگاه رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا
• باشگاه فولاد مبارکه سپاهان در وب‌گاه رسمی اتحادیه باشگاه‌های فوتبال ایران

هواداران

• جامعه مجازی هواداران سپاهان
• هواداران سپاهان اصفهان
• انجمن هواداران سپاهان

پیشین: پرسپولیس	لیگ برتر ۸۱-۸۲ نخستین قهرمانی	پسین: پاس تهران
پیشین: ذوب‌آهن	جام حذفی ۱۳۸۲-۸۳ نخستین قهرمانی	پسین: صباباتری
پیشین: صباباتری	جام حذفی ۱۳۸۴-۸۵ ۱۳۸۵-۸۶ دومین و سومین قهرمانی	پسین: استقلال
پیشین: استقلال	لیگ برتر ۸۸-۸۹ ۹۰–۸۹ دومین و سومین قهرمانی	پسین: سال آینده