باشگاه فوتبال شاهین تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شاهین
ShahinClub logo.png
نام کامل باشگاه باشگاه فرهنگی ورزشی شاهین
تاریخ تأسیس

۲۱ تیر ۱۳۲۱[۱]

تاریخ ثبت= ۸ مهر ۱۳۶۸[۲]
تاریخ انحلال ۱۸ تیر ۱۳۴۶
نام ورزشگاه ورزشگاه امجدیه
تهران
(گنجایش: ۳۰٬۰۰۰ نفر)
Kit left arm uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Kit body uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Kit right arm uhlsport mythos whitelines.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس اول
عباس اکرامی با لباس شخصی در کنار بازیکنان تیم شاهین

باشگاه فرهنگی ورزشی شاهین یک باشگاه فوتبال ایرانی است. این باشگاه در سال ۱۳۲۱ راه‌اندازی شد و تا هنگام فروپاشی در سال ۱۳۴۶ یکی از قوی‌ترین و مهم‌ترین باشگاه‌های فوتبال ایران بود. پس از انقلاب، باشگاه دوباره بازگشایی شد و در دهه شصت یکی تیم‌های خوب فوتبال تهران بود.


تاریخچه[ویرایش]

بازیکنان تیم شاهین در میانه‌های دهه چهل خورشیدی.
بسیاری از این بازیکنان پس از فروپاشی شاهین به پرسپولیس پیوستند.

سرآغاز[ویرایش]

در خرداد ۱۳۲۱، عباس اکرامی، بنیانگذار باشگاه شاهین دیوان حافظ را باز کرد و این شعر را دید:[۳][نیازمند منبع]

در هوا چند معلق زنی و جلوه کنی ای کبوتر نگران باش که شاهین آمد

از این رو باشگاهی را که با کمک جوانان دانشجو بنیاد گذاشته بود، شاهین نام نهاد. او که یک آموزگار بود و باشگاه را با یاری شماری جوانان دانشجو با شعار

اول اخلاق، دوم درس، سوم ورزش

بر پا ساخته بود.[۴] باشگاه شاهین توانست بازیکنان بزرگی مانند پرویز دهداری، امیرمسعود برومند، همایون بهزادی، حمید شیرزادگان، حسین کلانی و بسیاری دیگر را که در تیم ملی بازی کردند، به فوتبال ایران بشناساند.

رشد و گسترش[ویرایش]

باشگاه شاهین در دهه‌های سی و چهل خورشیدی یکی از نیرومندترین و مهم‌ترین تیم‌های فوتبال ایران بود. تیم‌های فوتبال این باشگاه پس از چندی به سه تیم شاهین، عقاب و شهباز افزایش یافت. بازیکنان این تیم‌ها را دانش‌آموزان دبیرستان‌ها تشکیل می‌دادند.[۲] در آن دوران از سال‌ ۱۳۲۵ تا هنگام فروپاشی، شاهین در کنار تیم‌های تاج، سرباز و دارایی رقابت اصلی فوتبال ایران را شکل می‌داند.[۵]

فروپاشی شاهین[ویرایش]

استادیوم امجدیه، ورزشگاه خانگی تیم فوتبال شاهین

شاهین در دهه ۱۳۴۰ به اوج محبوبیت در میان هواداران رسید، اما برخی رخدادها فدراسیون فوتبال ایران و سازمان تربیت بدنی را رویاروی آنها قرار داد.[۶] سرانجام ناسازی و اختلاف میان آن‌ها بالا گرفت و بیشتر شد و دستاویزی شد تا در روز ۱۸ تیر ۱۳۴۶، دو روز پس از برد ۳-۰ شاهین برابر باشگاه تهرانجوان، سازمان ورزش و تفریحات ایران انحلال باشگاه شاهین را اعلام کند.[۶]

درباره دلیل انحلال باشگاه شاهین سخنان بسیاری گفته می‌شود. اگرچه سازمان ورزش دلیل انحلال این باشگاه را در ابلاغیه رسمی "منافات فعالیت‌ها با روح عالیه ورزش" نام برده است،[۶] اما برخی کارشناسان، دلایل پشت پرده سیاسی را کارساز می‌دانند.[۷] بر پایه ادعای یکی از بازیکنان شاهین ردپای تحریک‌های پرویز خسروانی، مدیر عامل وقت باشگاه تاج نیز در این دستور انحلال دیده می‌شود.[۷]

پس از انحلال شاهین هواداران این باشگاه با دنباله مسابقات را پیگیری نکردند. هنگامی که شاهین فرو پاشید، چند باشگاه مانند پاس، راه‌آهن و عقاب در پی بکارگیری بازیکنان شاهین برآمدند و این به معنای از هم پاشیدن این تیم بود.[۴] اما با رایزنی علی عبده با پرویز دهداری و مسعود برومند، بازیکنان باشگاه شاهین به تیم پرسپولیس پیوستند.[۸] اما باشگاه شاهین از نظر حقوقی ثابت و پابرجا باقی‌ماند و پس از چندی تیم شهباز باشگاه شاهین در مسابقات تهران شرکت کرد.[۲]

دوران شهباز[ویرایش]

در دهه پنجاه این باشگاه با نام "شهباز" دوباره بازگشایی شد و به سطح نخست فوتبال ایران بازگشت که دستاورد آن یک مقام سومی در دوره چهارم جام تخت جمشید در سال ۱۳۵۵ و صدرنشینی جام تخت جمشید در سال ۱۳۵۷ بود که به دلیل رخدادهای انقلاب نیمه‌کاره باقی ماند.

بازگشت دوباره[ویرایش]

این باشگاه پس از انقلاب دوباره به نام پیشین خود "شاهین" بازگشت. در دهه شصت خورشیدی هماورد نیرومندی برای تیم‌های پرسپولیس و استقلال به شمار می‌رفت، به گونه‌ای که در سال ۱۳۶۴، استقلال را ۳-۱ و در سال ۱۳۶۶، پرسپولیس را ۲-۰ شکست داد. اما با وجود تلاش فراوان بازیکنان این تیم در فینال باشگاه‌های تهران در سال ۱۳۶۴ با درخشش ناصر حجازی در ضربات پنالتی به استقلال باخت و فینال سال ۱۳۶۵ را نیز با ضربه آزادناصر محمدخانی ۱-۰ به پرسپولیس واگذار کرد. سپس با پیدایش دوباره تیم دارایی و قدرت گرفتن پاس، از سال ۱۳۶۷ این تیم کم‌کم افت کرد و با کوچ بازیکنان ارزشمند خود مانند کریم باوی، مجتبی محرمی، فرشاد پیوس، مرتضی فنونی زاده و رحیم یوسفی به پرسپولیس و امیر قلعه نوعی، مرتضی یکه، محمدرضا شکورزاده، مرتضی اردستانی به استقلال، تیم شاهین دهه شصت توان و قدرت خود را از دست داد.

پس از انقلاب و برای جلوگیری از هر گونه پیشامدی هموندان باشگاه بر آن شدند که شالوده باشگاه شاهین که دارای ورزشگاه و امکانات خود بود را از نظر حقوقی محافظت نمایند، بنابراین اساسنامه باشگاه شامل ۲۵ ماده آماده و به شماره ۳۶۵۷ در تاریخ ۸ مهر ۱۳۶۸ در اداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری به ثبت رسید.[۲]

این تیم در سال ۱۳۸۹ در لیگ دسته سوم ایران (با در نظر گرفتن لیگ برتر چهارمین لیگ ایران) بازی می‌کرد.

شاهین و سیاست[ویرایش]

در آن دوران سه باشگاه تاج، دارایی و شاهین که بیشتر مردم هوادار یکی از این سه تیم بودند،[۹] شخصیت‌های نظامی و سیاسی را بر راس خود می‌دیدند که رویدادهای ورزشی را تحت تاثیر روابط آنان قرار می‎داد.[۱۰] عباس اکرامی، بنیادگذار مکتب شاهین که پیشتر سمت‌های دولتی داشته، پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و در اوج گرایش‌های ضدانگلیسی ایرانیان، به رویارویی با حکومت پهلوی مشهور بود.[۱۰] مردم کوچه و خیابان، شاهین را مرکز جریان ضدشاهنشاهی می‌دانستند[۱۰] و اکثر هواداران شاهین از مخالفان بودند.[۹] با این وجود تعابیر سیاسی در میان بازیکنان تیم چندان مصداقی نداشت[۹] و سکوهای شاهین به صورت خودجوش حرکت می‌کردند.[۹]

در مراسم بازگشایی مسابقات قهرمانی کشور سال ۱۳۴۲ که پیش از بازی دارایی – شاهین در حضور محمدرضا شاه در ورزشگاه امجدیه برگزار شد، گروهی از هواداران شاهین فریاد می‌زدند «شا» و گروهی دیگر در پاسخ فریاد می‌زدند «هین». در ادامه فشار سکوها به اندازه‌ای افزایش یافت که شاه ورزشگاه را ترک کرد و بازی نیمه کاره ماند.[۱۰]

شعبه‎ها[ویرایش]

بازیکنان[ویرایش]

برای دیدن نام بازیکنان باشگاه شاهین، رده:بازیکنان باشگاه شاهین تهران را ببینید.


بازیکنان نامدار[ویرایش]


بازیکنان جام‌جهانی و المپیک[ویرایش]

مربیان[ویرایش]

نصرالله عبداللهی سرمربی باشگاه شاهین در دهه شصت

افتخارات[ویرایش]

امیرمسعود برومند از نخستین بازیکنان باشگاه شاهین و تیم ملی ایران

باشگاه فرهنگی ورزشی شاهین در تاریخ خود در ۱۲ جام به قهرمانی دست یافت. شاهین هرگز موفق به قهرمانی در لیگ ایران نشده‌است، چرا که در دو دورهٔ حضور این تیم در سطح نخست فوتبال ایران لیگ سراسری ملی برگزار نمی‌شد. تیم دوم این باشگاه (شهباز) در واپسین دوره جام تخت جمشید که در پی رخ دادن انقلاب نیمه‌کاره ماند نیز صدرنشین بود. همین تیم (شهباز) در دوره‌ چهارم جام تخت جمشید بالاتر از تیم‌های تاج و دارایی و ملوان به مقام سوم دست یافته بود. شاهین با بازیابی نام پیشین خود پس از انقلاب اسلامی ایران، علاوه بر قهرمانی در جام باشگاه‌های تهران و جام حذفی، مقام سومی جام شهید اسپندی نیز در کارنامه دارد.

  • جام باشگاه‌های تهران
    • قهرمانی (۷): ۱۳۵۴، ۱۳۴۴، ۱۳۴۳، ۱۳۳۸، ۱۳۳۷، ۱۳۳۶، ۱۳۳۰
    • نایب قهرمانی (۶): ۱۳۶۵، ۱۳۶۴، ۱۳۴۲، ۱۳۴۰، ۱۳۲۸، ۱۳۲۶
  • جام حذفی تهران
    • قهرمانی (۵): ۱۳۶۰، ۱۳۴۲، ۱۳۲۹، ۱۳۲۸، ۱۳۲۷
    • نایب قهرمانی (۳): ۱۳۳۸، ۱۳۳۶، ۱۳۳۲


جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. زارعی، اصغر. «Iran - List of Foundation Dates»(انگلیسی)‎. RSSSF. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «سابقه باشگاه فرهنگی و ورزشی شاهین». وبگاه باشگاه شاهین. بازبینی‌شده در ۳۱ خرداد ۱۳۸۸. 
  3. علی عالی. فوتبالیست‌های تحصیلکرده پرخاشگر. روزنامه دنیای فوتبال. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «تاریخچه باشگاه از شاهین». وبگاه قرمزته، ۱۸ شهریور ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷. 
  5. «تاریخچه و معرفی باشگاه استقلال (تاج)، از تاسیس تیم دوچرخه‌سواران تا ۲ ﺑﺎر قهرمانی در باشگاه‌های آسیا». روزنامه اطلاعات، ۲۲ مهر ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۸ دی ۱۳۹۲. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «۴۰ سال بعد از انحلال تاریخی شاهین». روزنامه اعتماد، ۱۴ تیر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۱۸ دی ۱۳۹۲. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «ظهور آبی و قرمز در تاریکخانه سیاست». روزنامه اعتماد، ۲۲ آذر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۱۷ تیر ۱۳۸۷. 
  8. «آشنایی با باشگاه پرسپولیس». تارنمای روزنامه همشهری، ۲۲ مرداد ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ لارودی، اردشیر؛ امیرپور، مهدی. تنها فوتبالیست سیاسی، پرویز دهداری بود؛ خاطرات اردشیر لارودی از شکل گیری باشگاه‌های فوتبال در ایران. . شهروند امروز، ضمیمه ماهانه تاریخ شفاهی، ش. شماره ۲ (آبان ۱۳۸۷): صفحه ۲۲. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ناصری، امیرحسین. ظهور آبی و قرمز در تاریکخانه سیاست. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۵۱۳ (۲۲ آذر ۱۳۸۶). 


پیوند به بیرون[ویرایش]