زرادخانه

زَرّادخانه، به محل ساخت، تعمیر، ذخیره و نگهداری اسلحه و مهمات نظامی گفته می‌شود. از زرادخانه‌های مشهور می‌توان زرادخانهٔ کرملین را نام برد.

پیرامون واژه

در دوران قاجار، بیشتر واژهٔ ترکی قورخانه بدین منظور بکار می‌رفته‌است ولی، فرهنگستان زبان اول، این کلمه را بجای قورخانه پذیرفت؛ البته پیشتر هم در متون فارسی کم از این واژه استفاده نشده بود؛ برای نمونه:

زرادخانه تو بود هشتصد کلات

انبارخانه تو بود هشتصد حصار

از منوچهری دامغانی

تیغ در زرادخانه اولیاست

دیدن ایشان شما را کیمیاست

از مولوی

تاریخ بیهقی نیز در توصیف رفتن امیری به مکانی به نام چوگانی در نزدیکی ولوالج (کندوز امروزی) می‌نویسد: «و امیر بتعجیل‌تر برفت و بپروان یک روز مقام کرد، و از پژغوژک بگذشت چون بچوگانی رسید دو سه روز مقام بود تا بنه و زرادخانه و پیلان و لشکر دررسیدند.»

در زبانهای اروپایی اغلب از واژه arsenal که تغییر شکل یافتهٔ واژهٔ عربی (به عربی: «دارالصِّناعَة»)‏ است برای این مفهوم استفاده می‌کنند. زَرّاد به‌معنی زره‌گر، زره‌ساز است و واژه‌ای است عربی‌شده از ریشهٔ فارسی زره (یا زره‌گر). این واژه معنی کلی اسلحه ساز را هم می‌دهد.

جستارهای وابسته

• اسلحه‌خانه

منابع

• فرهنگ معین
• لغت‌نامه دهخدا

• Oxford Advanced Learner's Dictionary. ویرایش 4rd Edition. Oxford University Press، ۱۹۹۵. ISBN 0-19-431110-4. 
• Wikipedia contributors, "Arsenal," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Arsenal&oldid=273435571 (accessed February 27, 2009)