دولت خاتمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دولت خاتمی به دو دوره ریاست جمهوری سید محمد خاتمی اطلاق می‌شود که مشتمل بر دولت‌های هفتم و هشتم نظام جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. در این مدت جناح اصلاح طلب توانست قوه مجریه ایران را در اختیار کامل داشته باشد که از تاریخ ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ تا ۱۲ مرداد ۱۳۸۴ به درازا انجامید. دولت‌های خاتمی شعار اصلیشان را توسعه سیاسی و تقویت نهادهای مدنی عنوان کرده بودند.

آغاز کار دولت خاتمی با کاهش قیمت نفت و کاهش درآمدهای ارزی حاصل به ۹٫۹ میلیارد دلار همراه شد. استقراض از بانک مرکزی جهت رفع کسری بودجه به افزایش تورم به بیش از ۲۰ درصد در سال ۱۳۷۸ انجامید که به تدریج به حدود ۱۳ درصد کاهش یافت. دولت در این زمان سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز را به اجرا در آورد که با موفقیت همراه بود. رشد اقتصادی بیش از ۶ درصد به کاهش بدهی‌های خارجی کمک نمود.

اهم مسائل[ویرایش]

  1. ایجاد فضای بازتر سیاسی و مطبوعاتی در جامعه و دانشگاه‌ها
  2. تحول جدی در روابط خارجی به‌ویژه با کشورهای اروپایی
  3. قتل‌های زنجیره‌ای
  4. حوادث ۱۱ سپتامبر
  5. وقایع ۱۸ تیر ۱۳۷۸
  6. حمله آمریکا به افغانستان و حمله آمریکا به عراق
  7. برگزاری نخستین دوره شوراهای شهر و روستا پس از انقلاب.
  8. برگزاری نخستین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا
  9. ثبت رکورد بیشترین رشد اقتصادی در میان دولت‌های جمهوری اسلامی
  10. اجرای موفق پایین اوردن نرخ تورم و رساندن آن به رقم(۱۰%‏‏)
  11. اجرای موفق تک نرخ کردن ارز

کابینه[ویرایش]

کابینه اول[ویرایش]

نمایندگان پنجمین مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۲۹ مرداد ۱۳۷۶ به تمام اعضای کابینه پیشنهادی خاتمی رای اعتماد دادند.[۱] اما در ادامه دو نفر از وزیران به نامهای عبدالله نوری، وزیر کشور دولت هفتم و عطاءالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد دولت هفتم توسط مجلس استیضاح شدند که عبدالله نوری برکنار و عطاالله مهاجرانی ابقا شد.[۲] قربانعلی دری نجف‌آبادی، وزیر اطلاعات دولت هفتم نیز به اتهام مشارکت در قتل روشنفکران، برکنار شد.

جلسه رای اعتماد[ویرایش]

  • وزارت آموزش و پرورش: حسین مظفر، ۱۴۵ رای موافق
  • وزارت اطلاعات: قربانعلی دری نجف‌آبادی، ۲۳۸ رای موافق
  • وزارت امور اقتصادی و دارایی: حسین نمازی، ۲۴۹ رای موافق
  • وزارت امور خارجه: کمال خرازی، ۲۴۱ رای موافق
  • وزارت بازرگانی: محمد شریعتمداری، ۱۹۹ رای موافق
  • وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: محمد فرهادی، ۲۱۶ رای موافق
  • وزارت پست، تلگراف و تلفن: محمدرضا عارف، ۲۴۶ رای موافق
  • وزارت تعاون: مرتضی حاجی، ۱۸۲ رای موافق
  • وزارت جهاد سازندگی: محمد سعیدی‌کیا، ۲۵۶ رای موافق
  • وزارت دادگستری: اسماعیل شوشتری، ۲۵۵ رای موافق
  • وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح: علی شمخانی، ۲۵۱ رای موافق
  • وزارت راه و ترابری: محمود حجتی، ۱۵۶ رای موافق
  • وزارت صنایع: غلامرضا شافعی، ۲۴۴ رای موافق
  • وزارت فرهنگ و آموزش عالی: مصطفی معین، ۲۱۱ رای موافق
  • وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: عطاءالله مهاجرانی، ۱۴۴ رای موافق
  • وزارت کار و امور اجتماعی: حسین کمالی، ۲۲۲ رای موافق
  • وزارت کشاورزی: عیسی کلانتری، ۱۷۸ رای موافق
  • وزارت کشور: عبدالله نوری، ۱۵۳ رای موافق
  • وزارت مسکن و شهرسازی: علی عبدالعلی‌زاده، ۱۷۲ رای موافق
  • وزارت معادن و فلزات: اسحاق جهانگیری، ۱۸۲ رای موافق
  • وزارت نفت: بیژن نامدار زنگنه، ۲۱۳ رای موافق
  • وزارت نیرو: حبیب‌الله بیطرف، ۲۰۲ رای موافق
کابینهٔ نخست سیدمحمدخاتمی
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ مظفر آموزش‌وپرورش ۱۲ حجتی، دادمان راه وترابری
۲ عارف ارتباطات ۱۳ شافعی صنایع
۳ دری، یونسی اطلاعات وامنیت ۱۴ جهانگیری صنایع ومعادن
۴ نمازی اقتصاد ۱۵ معین علوم
۵ خرازی امورخارجه ۱۶ مهاجرانی، مسجدجامعی ارشاد
۶ شریعتمداری بازرگانی ۱۷ کمالی کار
۷ فرهادی بهداشت ۱۸ نوری، موسوی لاری کشور
۸ حاجی تعاون ۱۹ عبدالعلی‌زاده‌‏‎ مسکن
۹ سعیدی‌کیا جهادسازندگی ۲۰ جهانگیری معادن وفلزات
۱۰ شوشتری دادگستری ۲۱ نامدار زنگنه نفت
۱۱ شمخانی دفاع ۲۲ بیطرف نیرو
معاونان ریاست جمهوری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ حبیبی معاون اول ۵ هاشمی‌طبا تربیت بدنی
۲ ابطحی معاون پارلمانی ۶ ابتکار محیط زیست
۳ آقازاده انرژی اتمی ۷ بهشتی شیرازی میراث فرهنگی
۴ نجفی برنامه وبودجه

کابینه دوم[ویرایش]

نمایندگان مجلس ششم علی‌رغم اینکه در ابتدا با وزیر نفتی بیژن زنگنه مخالفت کرد، در نهایت هم به تمامی اعضای کابینه پیشنهادی سید محمد خاتمی رای اعتماد داد.[۲] این رای‌گیری در جلسه مورخ ۳۰ مرداد ۱۳۸۰ انجام شد.

جلسه رای اعتماد[ویرایش]

  • وزارت آموزش و پرورش: مرتضی حاجی، ۱۵۵ رای موافق
  • وزارت اطلاعات: علی یونسی، ۲۱۹ رای موافق
  • وزارت امور اقتصادی و دارایی: طهماسب مظاهری، ۱۹۳ رای موافق
  • وزارت امور خارجه: کمال خرازی، ۲۰۱ رای موافق
  • وزارت بازرگانی: محمد شریعتمداری، ۲۰۵ رای موافق
  • وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشک: مسعود پزشکیان، ۱۶۸ رای موافق
  • وزارت پست و تلگراف و تلفن: احمد معتمدی، ۱۷۵ رای موافق
  • وزارت تعاون: علی صوفی، ۱۴۸ رای موافق
  • وزارت جهاد کشاورزی: محمود حجتی، ۱۷۳ رای موافق
  • وزارت دادگستری: اسماعیل شوشتری، ۱۹۵ رای موافق
  • وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح: علی شمخانی، ۱۹۵ رای موافق
  • وزارت راه و ترابری: احمد خرم، ۱۸۶ رای موافق
  • وزارت صنایع و معادن: اسحاق جهانگیری، ۱۹۱ رای موافق
  • وزارت علوم، تحقیقات و فناوری: مصطفی معین، ۱۶۹ رای موافق
  • وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: احمد مسجدجامعی، ۱۸۴ رای موافق
  • وزارت کار و امور اجتماعی: صفدر حسینی، ۲۲۱ رای موافق
  • وزارت کشور: عبدالواحد موسوی لاری، ۲۰۳ رای موافق
  • وزارت مسکن و شهرسازی: علی عبدالعلی‌زاده، ۱۵۳ رای موافق
  • وزارت نفت: بیژن نامدار زنگنه، ۱۶۶ رای موافق
  • وزارت نیرو: حبیب الله بیطرف، ۱۹۰ رای موافق
کابینهٔ دوم سیدمحمدخاتمی
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ حاجی آموزش‌وپرورش ۱۲ خرم، رحمتی راه وترابری
۲ معتمدی ارتباطات ۱۳ شریف‌زادگان رفاه
۳ یونسی اطلاعات وامنیت ۱۴ جهانگیری‌‏‎ صنایع ومعادن
۴ مظاهری، حسینی اقتصاد ۱۵ معین،توفیقی علوم
۵ خرازی امورخارجه ۱۶ مسجدجامعی ارشاد
۶ شریعتمداری بازرگانی ۱۷ حسینی، خالقی کار
۷ پزشکیان بهداشت ۱۸ موسوی لاری کشور
۸ صوفی تعاون ۱۹ عبدالعلی‌زاده‌‏‎ مسکن
۹ حجتی جهادکشاورزی ۲۰ نامدار زنگنه نفت
۱۰ شوشتری دادگستری ۲۱ بیطرف نیرو
۱۱ شمخانی دفاع
معاونان ریاست جمهوری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ عارف معاون اول ۵ دهقان بنیاد شهید
۲ ابطحی، انصاری معاون پارلمانی ۶ مهرعلیزاده تربیت بدنی
۳ آقازاده انرژی اتمی ۷ ابتکار محیط زیست
۴ ستاری‌فر، برادرانشرکا برنامه وبودجه مرعشی میراث فرهنگی

عملکرد و سیاست ها[ویرایش]

  1. تشکیل حساب ذخیره ارزی، اصلاح سامانه مالیاتی، تثبیت نرخ ارز و تصویب و اجرای قانون سرمایه‌گذاری خارجی.
  2. ممنوعیت استقراض دولت از بانک مرکزی، کاهش تسهیلات تکلیفی، تاسیس بانک‌های خصوصی، گسترش بورس‌های منطقه‌ای و تاسیس بورس فلزات و کشاورزی از جمله برنامه‌هایی بوده که در جهت بهبود وضعیت اقتصادی و مالی به اجرا درآد.
  3. اجرای ناموفق برنامه خصوصی‌سازی و ادامه پرداخت یارانه‌ها و ناتوانی در حذف آن‌ها از بزرگ‌ترین نقاط ضعف این دولت بوده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]