نیروی هوایی عراق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نماد رسمی نیروی هوایی عراق.
نشان رسمی بر روی هواگردهای نیروی هوایی عراق.

نیروی هوایی عراق (به عربی: القوة الجویة العراقیة) در سال ۱۹۳۱ تاسیس شد[۱] و یکی از سه شاخه اصلی ارتش عراق می‌باشد. نیروی هوایی ارتش عراق زیر نظر ستاد کل ارتش عراق فعالیت می‌کند.

در طول تاریخ فعالیت این نیرو حداقل ۲۵۰ هواپیمای ترابری و جنگنده این نیرو به ایران پناهنده شده‌اند. [۲]

در سال ۱۹۹۸ و در پی ملاقاتهای نمایندگان ایران و عراق برای پایان دادن به خصومتها، عراق مسئله بازگرداندن هواپیماهای فراری را مطرح کرد که این موضوع با مخالفت ایران روبرو شد. اطلاعاتی نیز مبنی بر فروش تعدادی از این هواپیماها از جانب ایران به چین موجود است.[۲]

پیدایش[ویرایش]

نیروی هوایی عراق در سال ۱۹۲۷، یعنی ۶ سال بعد از تشکیل ارتش عراق توسط بریتانیا و زیر نظر نیروی هوایی پادشاهی تاسیس شد. در آن زمان عراق تحت قیمومیت بریتانیا قرار داشته و بریتانیا بعد از پایان جنگ جهانی اول با تاسیس این نیرو سعی در کنترل نیروی هوایی عثمانی داشت. اولین خلبانان این نیرو را خلبانان عثمانی تشکیل می‌دادند که توسط بریتانیا گماشته شده بودند. این نیرو همزمان با ارتش عراق در سال ۱۹۳۶ مستقل شدند. اما مجدداً با آغاز جنگ جهانی دوم بریتانیا کنترل این نیرو را بدست گرفت و از توان رزمی آن برای منافع خود استفاده می‌کرد.[۳]

جنگ با اسرائیل[ویرایش]

جنگ ۱۹۴۸[ویرایش]

جنگ شش روزه[ویرایش]

جنگ یوم کیپور[ویرایش]

جنگ با ایران[ویرایش]

پیش از انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، نیروی هوایی شاهنشاهی ایران دارای برتری کامل هوایی نسبت به نیروی هوایی عراق بود. اما پس از انقلاب ایران، دولت عراق به رهبری صدام حسین، نیروی هوایی این کشور را به شدت تقویت کرد، به طوری که در سال اول آغاز جنگ ایران و عراق، نیروی هوایی عراق دارای ۳۳۲ فروند جنگنده بود، اما در سال پایانی جنگ ایران و عراق، تعداد جنگنده‌های عراق به بیش از پانصد رسیده بود.[۴]

پس از انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

جنگ ایران و عراق[ویرایش]

نیروی هوایی عراق اولین نیرو از میان نیروهای رزمی عراق بود که اقدام به حمله به ایران و شروع جنگ ایران و عراق کرد. اولین استراتژیک رسمی این نیرو برای ضربه زدن به ایران، بمباران شهرهای ایران بود.[۲] در طول ۸ سال جنگ مداوم با ایران، این نیرو هیچگاه نتوانست قدرت رزمی نیروی هوایی ایران را حتی برای یک روز مختل سازد.[۳]

عملیات کمان ۹۹[ویرایش]
نوشتار اصلی: عملیات کمان ۹۹

عملیات کمان ۹۹ اولین عملیات هوایی بود که توسط نیروی هوایی ارتش ایران پس از آغاز تهاجم عراق به ایران انجام گرفت. این عملیات در تاریخ ۱ مهر ۱۳۵۹ انجام شد.[۵] در این عملیات ۱۴۰ جنگنده ایرانی شرکت داشتند که خلبانان ایرانی اهداف نظامی ارتش عراق از جمله فرودگاه‌ها و آشیانه‌های نظامی ارتش عراق در مناطق کرکوک، موصل، رشید، حبانیه، ناصریه، شعیبیه، کوت و المثنی را مورد هدف قرار دادند. در این عملیات هواپیماهای اف-۵، اف-۴ و اف-۱۴ و تانکرهای سوخت‌رسان شرکت داشتند.

کمان ۹۹ بزرگ‌ترین عملیات تاریخ نیروی هوایی ایران و باعث برتری هوایی ارتش ایران در ماه‌های آغازین جنگ ۸ ساله شد.

عملیات اچ-۳[ویرایش]
نوشتار اصلی: عملیات اچ-۳


جنگ با آمریکا[ویرایش]

جنگ اول خلیج فارس[ویرایش]

نوشتار اصلی: جنگ اول خلیج فارس

در طول جنگ خلیج فارس حداقل ۱۱۵ هواپیمای عراقی که اکثراً از مدلهای ساخت کشور روسیه و فرانسه بوده‌اند به ایران پناهنده شدند.[۲] برخی کارشناسان نظامی این حرکت را سازماندهی شده توسط حکومت وقت عراق در جهت اقتاع ایران به عدم پیگیری مسئله دریافت خسارت جنگ ایران و عراق از حکومت عراق دانسته‌اند.[۶] در سال ۱۳۸۳ و طی سفر حازم الشعلان، وزیر دفاع عراق، موضوع بازگرداندن این هواپیماها به طور رسمی مطرح شد.[۷] ایران از تصاحب این هواپیماها، کسب بخشی از غرامت جنگی جنگ ۸ ساله را منظور دارد.[۱]

جنگ عراق (۲۰۰۳ میلادی)[ویرایش]

یک فروند میگ-۲۵ نیروی هوایی عراق که برای درامان ماندن از حملات نیروهای ائتلاف در شن‌های صحرایی در غرب بغداد مدفون شده بود.

در طول جنگ عراق که از ۱ مه ۲۰۰۳ میلادی آغاز شد و در پی پیروزی‌های گسترده و سریع‌السیر نیروهای ائتلاف در سرنگون کردن رژیم بعث عراق [۸] نیروی هوایی عراق عملاً ناکام ماند و حتی نتوانست یک هواپیمای خود را برای مقابله با نیروهای ائتلاف به پرواز درآورد.

پس از اشغال عراق، تعدادی از جنگنده‌های نیروی هوایی عراق از جمله میگ-۲۳، میگ-۲۵ و سوخو سو-۲۵ توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و ارتش استرالیا کشف شدند. این جنگنده‌ها برای در امان ماندن از حملات نیروهای ائتلاف، در شن‌های صحرایی در اطراف پایگاه‌های هوایی عراق کشف شدند.[۹] بیشتر جنگنده‌های نیروی هوایی عراق در طول و سپس پس از اشغال عراق نابود شدند.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ غسان عاشور. «سپاه صدام؛ ساختار ارتشی که به ایران حمله کرد». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۰. ایران. بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۱۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Global Security
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ KENNETH M.POLLACK. «Iraq». در Arabs At War. چاپ اول. لینکلن: دانشگاه نبراسکا، ۲۰۰۲. ISBN 2-3733-8032-0. 
  4. اکونومیست: ۱۹-۲۵ September ۱۹۸۷
  5. یادواره بزرگ ترین عملیات هوایی (آفتاب)
  6. سرگردانی پرونده خسارت ایران از جنگ تحمیلی
  7. وزیر دفاع عراق:خواهان استرداد هواپیماهای خود از ایران هستیم خبرگزاری مهر
  8. نمایه کشورها: عراق (بی‌بی‌سی فارسی)
  9. Scramble on the Web - Iraqi Air Force. . Scramble.  Retrieved on 2008-09-16.

پیوند به بیرون[ویرایش]