عبدالخالق

شهید عَبدُالخالق هزاره

Abdul Khaliq عبدالخالق

ترورکننده محمد نادرشاه (پادشاهی: ۱۹۳۳-۱۹۲۹) که پادشاه افغانستان بود.

هويت

عبدالخالق فرزند مولاداد هزاره در حدود سال( ۱۲۹۷-۱۳۱۲) شمسی در کابل متولد گردید او از قوم هزاره بود.

ترور

عبدالخالق نوجوان محصل لیسه(دبیرستان) نجات بود او درکودکی ونوجوانی داستانهای دهشتناک در مورد تبعیض و نفرت افغان ها و فجایع عبدالرحمن را نسبت به شیعه ها و هزاره ها شنیده بود و به تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳ در محفلی که برای توزیع کارنامه فارغ التحصیلان با حضور شاه تشکیل شده بود. به ضرب ٢ گلوله يكى به بازو و ديگرى به دهان نادرشاه را در ميدان فوتبال تروركرد و در چادر سلطنتى (تجير) جان داد. ترور نادر شاه انتقام نابرابری و ظلم های دولت پشتون را تا حدی گرفت.

محاکمه

عبدالخالق پس از ترور در حالی که می خواست سایر مستبدان را هم ترور کند گرفتار گردید و در جلسه محاکمه به تاریخ ۲۴ قوس بعلاوه خودش ، محمود و برادرش علی اکبر خان ، محمدایوب خان معاون لیسه نجات، غلام رسول خان معلم ورزش (سپورت) مدرسه ،میرسیدقاسم خان معین وزارت معارف ، پدر عبدالخالق، مولا دادخان عمویش ، پسران غلام جیلانی خان چرخی، و تعدادی افراد بیگناه هزاره در ملا عام قربانی کینه توزی شده به دار زده شدند به استثنایی عبدالخالق که به شیوه فیجع و حیوانی شهید شد .

در ابتدا قرار بود همه ی آن‌ها با چوبه دار اعدام بشوند ولی در حین اعدام تعدادی از خوانین پکتیا که از نزدیکان نادر شاه بودند درخواست کردند عبدالخالق را به آنها بسپارند و آنها ابتدا انگشتانش را بریده چشمانش را از کاسه در آوردند و سپس سایر اعضایش را تکه تکه نموده و در آخر سربازان با برچه به جان جنازه افتاده و آن را کامل دریدند پس از قتل نادر شاه پسر ۱۹ ساله او بنام ظاهرشاه به قدرت رسید که دوران ۴۰ ساله سلطنت او مهر پایانی بر حکومت پادشاهی در افغانستان بود.

منابع

حاج کاظم یزدانی ، پژوهش در تاریخ هزارها ج ۱،ص،۱۷۱،۱۷۰ میرمحمدصدیق فرهنگ ،افقانستان در پنج قرن اخیر، ج۲ ، ۵۹۱

داده‌هایی از نشریه نی، شماره یازدهم سال پنجم قوی ۱۳۸۶ / نوامبر ۲۰۰۷

و کتاب افغانستان در قرن بیستم نوشته ظاهر طنین