شهرستان بیجار

شهرستان بیجار (به کردی : Bîcar) یکی از شهرستانهای استان کردستان است. مرکز این شهرستان شهر بیجار است. اکثریت مردم شهرستان بیجار به زبان کردی گروسی و کردی سورانی سخن می‌گویند. فقط بخش اندکی از کرانی (حسن آباد و روستاهای اطراف آن) ترک‌زبان می‌باشندکه در دوره حمله مغول ها در آنجا سکناگزیدند. اما به دلیل فضای غالب که زبان کردی است تعداد زیادی از این گویشوران ترک‌زبان منطقه قادر به تکلم کردی گروسی می‌باشند.

بیشینه مردم این شهرستان مسلمان هستند. (تقریبا ۶۰٪ شیعه و مابقی اهل تسنن هستند۰ )همچنین در سابق تعدادی یهودی در این شهرستان ساکن بودند که همگی مهاجرت کرده‌اند. جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۷٬۹۱۳ نفر بوده‌است.

تقسیمات کشوری

• بخش مرکزی شهرستان بیجار
  • دهستان حومه (بیجار)
  • دهستان خورخوره
  • دهستان سیلتان
  • دهستان نجف آباد
  • دهستان سیاه منصور

شهر: بیجار

• بخش چنگ الماس
  • دهستان بابارشانی
  • دهستان پیرتاج
  • دهستان خسروآباد

شهر: بابارشانی

• بخش کرانی
  • دهستان طغامین
  • دهستان کرانی
  • دهستان گرگین

شهر: یاسوکند

مردم

اکثریت مردم شهرستان بیجار به زبان کردی گروسی و سورانی سخن می‌گویند. در این ناحیه دو گویش کردی از شاخه‌های سورانی و گورانی نیز تشخیص داده شده‌است.

فقط بخش کرانی (حسن آباد و روستاهای اطراف آن) معمولا به زبان ترکی تکلم می‌کنند. اما به دلیل فضای غالب که زبان کردی است تعداد زیادی از این گویشوران ترک‌زبان منطقه قادر به فهم و حتی تکلم کردی گروسی می‌باشند.

بیشینه مردم این شهرستان مسلمان شیعه و سنی شافعی هستند. همچنین در سابق تعدادی یهودی در این شهرستان ساکن بودند که همگی مهاجرت کرده‌اند.

کوههای بیجار

کوههای حمزه عرب، نقاره کوب، بادامستان، زاغالی، نسار، چنگ الماس، پنجه علی، شاه نشین، سر قیصه، شاها، چهل تن، سنگ پا، زرنیخ هاچه و...در منطقه بیجار قرار دارند.

آثار تاریخی بیجار

قلعه بزرگ قم چقا، پل تاریخی صلوات آباد، بنای سنگی اوچ گنبد، مسجد تاریخی خسروآباد، تیمچه حاج شهباز خان، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه، زیارتگاه حمزه عرب، پنجه علی، آثار سد خاکی جعفر آباد، تپه نجف آباد، مقبره آ یت الله فاضل گروسی و قلعه‌های تاریخی بسیار و مقابر و امامزاده‌هایی چون سید مسیب سید شکر، مقبره صاحبه، گنبد پیر صالح، مقبره سید خضر از جمله اماکن و آثار تاریخی مو جود در شهرستان بیجار هستند و جمعا' حدود ۶۰ اثر باستانی و تاریخی در آ ن شناسایی شده‌اند.

رود قزل اوزن از شاخه اصلی سفید رود از این منطقه می‌گذرد.

در گذشته بیجار دارای گردشگاههایی مثل باغ صفا، سراب، تخت، چهار باغ، بادامستان، چم حاکمی، باغچه چال یارمجه، چشمه عزیز، شاهرخ آ باد، عباس آ باد و... بوده که اکثرا' تخریب شده و فعلا' محدوده شهر بازی (باغ صفا) و اطراف رود خانه بیانلو و صلوات آ باد، سراب و تخت جهت تفریح و گردش در تابستان استفاده می‌شود.

بازارهای بیجار قدیم شامل افتخار نظام، قیصریه سالار، قیصریه سید لشکر، بازار امیر تومان و بازار بزرگ بیجار بوده‌است.

گردشگری

• رودخانه قزل‌اوزن
• چشمه آب تلخ
• چشمه سراب بیجار
• چشمه خاورآباد
• چشمه قمچای
• کوه سپه سالار
• قلعه قمچقای
• منطقه حفاظت شدهٔ صلوات آباد
• مسجد جامع خسروآباد گروس
• قلعه سوخته در پیرتاج

منابع

• وب‌گاه کردکلهر (برداشت آزاد با ذکر منبع)