پادکست
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
پادکست (به انگلیسی: Podcast) یا پادپخش انتشار مجموعه ای از پرونده های رسانه دیجیتال است که توزیع آن در اینترنت با استفاده از فید صورت میگیرد، و توسط کاربران معمولاً بر روی یک پخشکنندهٔ موسیقی دیجیتال قابل دریافت و پخش است. این روش ارائهٔ محتوا در سال ۲۰۰۴ محبوبیت و گسترش یافت.
برای دریافت آن، معمولاً از برنامههای خبر خوان که از خدمات وب استفاده میکنند استفاده میشود و بر روی رایانههای خانگی و یا پخشکنندههای موسیقی دیجیتال قابل پیاده سازی است. قابل ذکر است که عمل دریافت پادکست را پادکچ (به انگلیسی: Podcatch) میگویند.
فهرست مندرجات |
واژه پادکست
واژهٔ پادکست از همآمیزی واژههای iPod (آیپاد) و broadcasting (پخش) پدید آمده است. هر چند عده ای نیز پادکست را سرواژه کلمات (Personal On-Demand Narrowcasting)می دانند که واژه NarrowCasting به معنی ارسال محدود در مقابل broadcasting به معنی ارسال به صورت کلان به کار رفته است. واژهنامهٔ جديد آمريکايی آکسفورد واژهٔ پادکست را برترين واژهٔ سال ناميده است. این لغتنامه تعریف لغوی این واژه را نیز بدین شکل آورده :
«برنامهای راديويی يا مشابه که ديجيتالی ضبط شده و جهت دانلود کردن برای دستگاههای شخصی پخش صدا در اينترنت گذاشته میشود.»
تاریخچه
این روش با افزایش محبوبیت دستگاه پخش موسیقی دیجیتالی آیپاد به عنوان روشی آسان برای به اشتراک گذاشتن محتویات صوتی از طریق اینترنت، بوجود آمد.
اولین بار مفهوم <enclosure> در خوراکهای آراساس در اکتبر سال ۲۰۰۰ توسط تریستان لوئیس به صورت اولیه مطرح شد. بعد به صورتی متفاوت توسط دیو واینر یکی از نویسندههای فرمت آراساس اجرا شد. و در بحث با آدام کوری منجر به عامل enclosure یا ضمیمه شد. این عامل جدید در آراساس ۰٫۹۲ این امکان را میداد که نشانی پروندههای صوتی تصویری منتقل شود و گیرنده آن را درجا باز کند. مشتری این امکان جدید وبلاگهای صوتی بودند. ولی این امکان جدید به سرعت رواج پیدا نکرد. تا اینکه در سال ۲۰۰۱ این امکان در نرمافزار وبلاگنویسی Radio Userland به عنوان یک موئلفه ارسال و دریافت فایلها اضافه شد و تنها چیزی که برای رسیدن به یک پادکست کم داشت خودکار کردن این عمل بود.
این روش وبلاگ نویسی تا سال ۲۰۰۳ پیشرفت کرد و وبلاگ نویسی را به سمت جدیدی برد. نمونهای تاثیرگذار استفاده از این فناوری در وبلاگ کریستوفر لیدون نویسنده سابق نیویورک تایمز بود. در اکتبر سال ۲۰۰۳ بود که اولین بار از iTunes برای انتقال محتوای آراساس به آیپاد استفاده شد. آدام کوری برنامهای برای انتقال از آراساس به آیپاد ارائه کرد که iPodder نام داشت.
در فوریه ۲۰۰۴ بن همرسلی در روزنامه گاردین مقالهای نوشت که در آن به کار لیدون اشاره میکرد برای شرح این کار کلمات مختلفی بکار برد که در بین آن پادکست هم به چشم میخورد. به این ترتیب اولین استفاده از این کلمه توسط بن همرسلی بود. کمکم تولید کدهایی مانند iPodder در بین برنامه نویسان با مجوزهای آزاد جیپیال گسترش یافت. یافتههای موتورهای جستجوگر از عبارت Podcast در سال ۲۰۰۴ به سرعت زیاد شد. بعد از این وبسایتها و ابزارهای مختلف با موضوع پادکست گسترش پیدا کرد.
بنگاههای خبری مثل BBC برنامههای رادیویی با کمک پادکست راهاندازی کردند. و شرکت اپل امکان دریافت پادکست را به نرمافزار iTunes افزود و در سال ۲۰۰۵ نسل جدیدی از آیپادها با قابلیت پخش فیلم به بازار ارائه شد. در اواخر سال ۲۰۰۵ دستگاههای بازی قابل حمل شرکت سونی هم از آراساس ۲٫۰ پشتیبانی میکرد.
گسترش و محبوبیت
در سال ۲۰۰۴ گسترش و محبوبیت این پدیده به حدی بوده است که حتی کاخ سفید هم تعدادی از سخنرانیهای جرج بوش را به صورت پادکست آماده کرده و بر روی وبگاه رئیس جمهور امریکا قرار دادهاست.
از سوی دیگر با انتشار یک پروندهٔ آوایی بر روی وبگاه ناسا که در آن یکی از متخصصین - استیو رابینسون - حاضر در فضاپیمای دیسکاوری راجع به ماموریت این سفینه توضیح میداد[۱]، رسانهها با هیجان بسیار از «اولین پادکست ارسال شده از خارج از زمین» و «راهیابی پادپخشگری به منظومهٔ شمسی» نوشتند.
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
ویژگیها
پادکستینگ نیز مانند روشهای دیگر ارائهٔ محتویات رسانهای بر روی اینترنت (بهعنوان مثال پخش رادیویی و Online Audio/Video streaming) از ارسال پرونده استفاده میکند. اما پادکستینگ دارای چند تفاوت عمده با این روشهاست :
- پادکستینگ بر خلاف سایر روشهای ارائه محتوای صوتی که به روش Push Technology کار میکنند، بر اساس روش Pull Technology است. یعنی، در این روش، مصرف کننده بر اساس تقاضای مشخص خود، به محتوای وب دسترسی دارد و مانند رادیو، مطالب به او تحویل داده نمیشود بلکه او آنها را بر اساس نیاز خود تحویل میگیرد.
- در این روش، مصرف کننده محتوای مورد نظر را توسط دستگاههای پخش غیر از رایانه نیز استفاده میکند و در زمان استفاده، لزوماً نیازی به دسترسی به کامپیوتر نیست. معمولاً دستگاههایی که میتوان پادپخشها را روی آنها شنید، همان دستگاههای پخش موسیقی دیجیتال هستند که عموماً بسیار کوچک و قابل حملاند. در نتیجه کاربر در هر زمان و مکانی قادر به استفاده از محتوای صوتی خواهد بود.
- محتوا پس از دریافت از اینترنت، بدون نیاز به ارتباط با اینترنت، قابل استفاده خواهد بود در حالی که در سایر روشها، نیاز به حفظ ارتباط اینترنتی برای استفاده از محتوا وجود دارد.
- در این روش، امکان شنیدن هر بخش از محتوا، جلو و عقب بردن آن، شنیدن محدودهٔ خاص از محتوا و سایر کنترلها از طرف کاربر ممکن است. کاربر به هر تعداد بار که بخواهد میتواند محتوا را گوش دهد در حالی که در رادیو اینترنتی، چنین امکانی به خودی خود وجود ندارد.
- در این روش، نیازی به مراجعه به وبگاههای مختلف برای دسترسی به انواع محتویات نیست و با تنظیم نرمافزار و افزودن نشانی پادپخش موردنظر به فهرست، کپی محتوا به رایانه و در نهایت به دستگاه پخش آن بطور اتوماتیک انجام شده و کاربر همیشه آخرین و جدیدترین اطلاعات را در دستگاه پخش مختوای صوتی خود خواهد داشت.
منابع
- بیبیسی فارسی
- ویکیپدیای انگلیسی
پیوند به بیرون
وبگاههای ایرانی
- وبگاه ارائهٔ خدمات پادکست
- پادکست رادیو بی بی سی فارسی
- مجله الکترونیکی حاوی مطالب جدید خبری و اطلاعاتی
وبگاههای غیرایرانی
- پادپخشگری با آیتیونز و آیپاد (صفحه آموزش و صفحه زمینه رایانه اَپـِل)
- آیپادر (تاریخ و فهرست راهنمای پادپخش نوشته ادام کوری)
- گزارش زنجیره ارزشی پادپخش نگاهی کلی به بازار روبه گسترش پادپخشها (پرونده قالب: PDF)
- پادپخشگری توسط رادیوی WNYC از نیویورک چکیدهای از مقالات کمکی پادپخشگری و بارگذاری (دانلود)
- AudioFeeds.org آموزش پادپخش و منابع مستقل کار با موزیک.
- ویکی آموزش ابزار درست کردن سرفصل چگونگی افزودن فصل و سرفصل، نگاره و پیوند به پادپخشها
- اطلاعات پادپخشگری دروس پادپخشگری
- پرسشهای معمول پادپخشگری
- اینکه تو جیبته پادپخشه؟ کندوکاو جان گروبر در زمینه اینکه چرا اپل به این سرعت پشتیبانی پادپخش را به آیتیونز افزود.
- Steve Robinson: First Podcaster From Space , وبگاه ناسا.
