کیوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کیوی
Espinas.jpg
درخت کیوی-شمال ایران چوبر
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: خلنگ‌سانان
تیره: کیویان
سرده: Actinidia
Lindl.
Species

See text

کیوی گیاهی است از گروه گیاهان گلدار دولپه‌ای در راسته خلنگ‌سانان و رده کیویان. این گیاه بومی جنوب چین و میوه ملی جمهوری خلق چین است. میوه آن تخم مرغی شکل به اندازه یک تخم مرغ بزرگ (به طول ۵–۸ سانتیمتر و عرض ۴٫۵–۵٫۵ سانتیمتر) است و پوست آن قهوه‌ای رنگ و گوشت آن سبز کمرنگ است و بهترین محل و حاصل خیزترین محل برای کشت آن شهر چوبر تالش در شمال ایران است

تاریخچه[ویرایش]

این گیاه در ابتدا گیاهی بومی در جنوب چین بوده است و سپس در ابتدای قرن بیستم به نیوزیلند برده شده و در آنجا صورت تجاری کشت شده است. اما نام آن از نام گونه‌ای پرنده زیبا که در نیوزیلند پرنده ملی بوده در دهه شصت میلادیش به این میوه داده شده رایج گردیده‌است (پرنده کیوی).[۱]

پیوند این میوه بعد از رشد حدود یک هفته‌ای تبدیل به نهال و قابل قلمه زدن است. این روش از متداول‌ترین روشهای کاشت نهال کیوی در دنیا به خصوص کشور چین می‌باشد. کشور چین یکی از بزرگ‌ترین کشورهای صادر کننده نهال پیوندی این میوه می‌باشد.[نیازمند منبع]

ارزش غذایی[ویرایش]

میوه کیوی

کیوی منبعی غنی و سرشار از ویتامین C است و مقدار ویتامین C آن از پرتقال نیز بیشتر است. ویتامین ث موجود در کیوی ۲ برابر پرتقال، ۶ برابر لیمو ترش و میزان مواد مغذی آن ۸ برابر سیب است. همچنین دانه‌های سیاه آن حاوی ویتامین D است. کیوی همچنین دارای ویتامین A ویتامین‌های B1, B2, B۳ و سایر ویتامین‌های گروه ب می‌باشد. کیوی از میوه‌های بسیار کم کالری است. در ۱۰۰ گرم کیوی ۴۷ کالری وجود دارد؛ و از جهت میزان کالری همردیف زردآلو و نارنگی است. مقدار پتاسیم آن از موز بیشتر است. از میزان منیزیم بسیار بالایی نیز برخوردار است و به همین خاطر نیز امکان مبتلا شدن به بعضی از سرطان‌ها و بیمارهای قلبی را کاهش می‌دهد. همچنین دارای مس، آهن و فسفر است. کیوی میوه‌ای است که مواد غذایی بالا و در صد کالری بسیار پایینی دارد، از این‌رو می‌توان آن را در رده میوه‌های بسیار مفید قرار داد.[۲]

میزان تولید در ایران[ویرایش]

نمایی از یک باغ کیوی در تالش

این میوه در ایران از سال ۱۳۴۷ مورد توجه قرار گرفته و بعد از انجام تحقیقات مقدماتی توسط ایستگاه تحقیقات کشاورزی رامسر، به دلیل داشتن مقاومت بیشتر به سرما نسبت به مرکبات در شمال ایران بعنوان جایگزینی برای مرکبات تأیید گردیده و بعد از ورود ارقام انتخاب شده و مناسب از کشورهای ایتالیا و فرانسه بنامهای هایوارد، برونو، آبوت، مانتی و ارقام نر توموری و ماتوا درسال ۱۳۶۳ عملاً بصورت تجارتی مورد توجه قرار گرفت. درحال حاضر این میوه درسه استان مازندران، گلستان و گیلان در حاشیه دریای خزر و اراضی مناسب کشت شده و هرساله بر سطح آن افزوده می‌شود. سالانه حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن کیوی در جهان تولید می‌شود که ایتالیا با تولید سالانه ۵۰۰ هزار تن اولین تولیدکننده و پس از آن نیوزیلند و شیلی به ترتیب دومین و سومین تولیدکننده این میوه بوده و ایران نیز با تولید سالانه ۲۲۱ هزار تن چهارمین تولیدکننده کیوی در جهان به شمار می‌رود. به گزارش خبرنگار کشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در سال ۱۳۹۱، استان مازندران (تنکابن و حومه) با تولید سالانه بیش از ۱۱۰ هزار تن کیوی قطب تولید این میوه در کشور محسوب می‌شود و پس از آن استان گیلان (طالش و حومه) سالانه بیش از ۷۰ هزار تن کیوی تولید می‌کند که دومین استان تولیدکننده این محصول است. به گزارش جهاد کشاورزی شهرستان طوالش در سال ۱۳۹۴ از دو هزار دویست پنجاه هزار هکتار باغ زیر کشت ۶۳ هزار تن محصول کیوی هایوارد طلایی با ارزش اقتصادی ۷۵۶ میلیارد ریال برداشت شد.

شکوفه کیوی در رودسر

میزان تولید در جهان[ویرایش]

تولید کیوی در جهان

کشورهای برتر تولیدکننده کیوی در سال ۲۰۰۷ (هزار تن)
 ایتالیا ۴۱۰
 نیوزیلند ۳۶۰
 شیلی ۱۷۰
 فرانسه ۸۰
 یونان ۴۰
 ژاپن ۴۰
 ایران ۲۰
 ایالات متحده آمریکا ۲۰
 کانادا ۱۰
 کامبوج ۱۰
سراسر جهان ۱٬۱۴۰
منبع:
فائو (سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد)
[۳]

ارزش غذایی[ویرایش]

Kiwifruit, gold, raw
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۲۵۱ کیلوژول (۶۰ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۱۴٫۲۳ g
قندها ۱۰٫۹۸ g
فیبر ۲ g
چربی ۰٫۵۶ g
پروتئین ۱٫۲۳ g
- لوتئین و زآکسانتین ۱۱۴ μg
تیامین (ویتامین ب۱) ۰٫۰۲۴ میلی‌گرم (۲٪)
ریبوفلاوین (ویتامین ب۲) ۰٫۰۴۶ میلی‌گرم (۳٪)
نیاسین (ویتامین ب۳) ۰٫۲۸ میلی‌گرم (۲٪)
پانتوتنیک اسید (ویتامین ب۵) ۰٫۵ میلی‌گرم (۱۰٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۰۵۷ میلی‌گرم (۴٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹) ۳۴ میکروگرم (۹٪)
ویتامین C ۱۰۵٫۴ میلی‌گرم (۱۷۶٪)
ویتامین E ۱٫۴۹ میلی‌گرم (۱۰٪)
ویتامین K ۵٫۵ میکروگرم (۵٪)
کلسیم ۲۰ میلی‌گرم (۲٪)
آهن ۰٫۲۹ میلی‌گرم (۲٪)
منیزیم ۱۴ میلی‌گرم (۴٪)
منگنز ۰٫۰۵۸ میلی‌گرم (۳٪)
فسفر ۲۹ میلی‌گرم (۴٪)
پتاسیم ۳۱۶ میلی‌گرم (۷٪)
سدیم ۳ میلی‌گرم (۰٪)
روی ۰٫۱۰ میلی‌گرم (۱٪)
link to USDA Database entry
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

جستارهای وابسته[ویرایش]

یونس ابراهیمی

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]