زمین‌شناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ژئولوژی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لایه‌های زمین(۱)هسته درونی (۲) هسته بیرونی (۳) گوشته درونی (۴) گوشته بیرونی (۵) سنگ‌کره (۶) پوسته

زمین‌شناسی یا ژئولوژی‌ (به فرانسوی: géologie، ژئولوژی)(به انگلیسی: Geology، جیالوجی): علم مطالعه زمین، مواد سازنده آن، ساختار مواد آن و فرایند هایی را که بر روی آن عمل میکنند است. بخش مهمی از زمین شناسی مطالعه چگونگی تغییر مواد ، ساختارها ، فرآیندها و ارگانیسم های زمین با گذشت زمان است.

زمین شناسان فرآیندهای زمین را مورد مطالعه قرار می دهند:

بسیاری از فرآیندهای مانند لغزش زمین ، زمین لرزه ، سیل و فوران آتشفشانی می تواند برای انسان خطرناک باشد. زمین شناسان تلاش می کنند تا این فرآیندها را به خوبی درک کنند تا از ساختن سازه های مهم در جایی که ممکن است آسیب ببینند جلوگیری کنند. زمین شناسان می توانند نقشه مناطقی را که در گذشته طغیان کرده اند تهیه کنند، همچنین می توانند نقشه مناطقی را که ممکن است در آینده تحت تاثیر سیل قرار بگیرند را آماده کنند. این نقشه ها می توانند برای هدایت توسعه جوامع و تعیین محل حفاظت سیل یا بیمه سیل مورد استفاده قرار گیرند.

زمین شناسان مواد زمین را مطالعه می کنند:

مردم هر روز از مواد زمین استفاده می کنند. آنها از نفتی استفاده می کنند که از چاهها ، فلزاتی که از معادن استخراج و از آبهایی که از نهرها یا از زیر زمین تهیه میشوند، استفاده میکنند. زمین شناسان مطالعاتی را انجام می دهند که سنگ های حاوی فلزات مهم را تعیین و معادنی را که آنها را تولید می کند شناسایی و روش های مورد استفاده برای خارج کردن فلزات از سنگ ها را برنامه ریزی می کنند. آنها کارهای مشابهی را برای یافتن و تولید نفت ، گاز طبیعی و آب های زیرزمینی انجام می دهند. .[۱]

زمین شناسان، افرادی هستند که چگونگی تشکیل زمین، ویژگی‌ها، رویدادهایی که از زمان پیدایش زمین بر آن گذشته‌است ساختار، ترکیب سنگ‌ها و کانی‌ها و تاریخچه را، مطالعه می‌کند.[۲]

شاخه‌های زمین‌شناسی[ویرایش]

زمین‌شناسی به شاخه‌های زیر تقسیم می‌شود:

  • سنگ‌شناسی: که به مطالعهٔ سنگ‌ها و منشأ آن‌ها می‌پردازد
  • چینه‌شناسی: مطالعهٔ تاریخ کرهٔ زمین
  • دیرینه‌شناسی: مطالعهٔ زندگی گذشته
  • کانی‌شناسی: مطالعهٔ کانی‌ها و منشأ آنها
  • زمین‌شناسی فیزیکی: که فرایندهای بیرونی و درونیِ زمین و اثرات آن‌ها در ایجاد شکل‌ها و ساختمان‌های زمین را مطالعه می‌کند
  • زمین پزشکی: زمین‌شناسی پزشکی” علمی است که به بررسی ارتباط بین عوامل زمین‌شناسی با سلامت انسان‌ها و جانوران و تأثیر عوامل زیست‌محیطی بر پراکندگی جغرافیایی بیماری‌های مرتبط می‌پردازد.
  • ژئوشیمی یا زمین شیمی: علم تعیین فراوانی نسبی عناصر و انواع اتمی آن‌ها در زمین.و مطالعه توزیع و مهاجرت هریک از عناصر در بخش‌های مختلف زمین(اتمسفر،هیدروسفر،پوسته و...) و همچنین در کانی‌ها و سنگ‌ها به منظور کشف اصول اداره‌کننده این توزیع و مهاجرت
  • زمین‌شناسی اقتصادی: که منابع معدنی زمین را مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهد
  • زمین‌شناسی ژئوفیزیکی: مطالعهٔ زمین‌لرزه‌ها و منشأ و چگونگی پیدایش و رفتار آنها
  • زمین‌شناسی زیست‌محیطی و زمین‌پزشکی: مطالعهٔ محیط زیست و تأثیرات انواع آلودگی زمین‌زاد و انسان‌زاد بر آن. این شاخه‌ها خود نیز به زیرشاخه‌هایی تقسیم می‌شود
  • زمین‌شناسی نفت: به بررسی تولید و چگونگی تشکیل هیدرات‌های کربن (نفت و گاز) می‌پردازد و همچنین نحوهٔ بهینه و اقتصادی استخراج آن‌ها از اعماق لایه‌های زمین با استفاده از دستگاه‌های حفاری.
  • زمین‌شناسی ساختمانی: بخشی از زمین‌شناسی است که در مورد توزیع سه‌بعدی سنگ‌های تشکیل دهنده پوسته زمین و تاریخچه تغییرشکل آن‌ها بحث می‌کند. این علم همچنین در رابطه با تغییر و دگرریختی سنگ‌ها طی فرایندهای فشارشی و کششی بحث می‌کند. زمین‌شناسی ساختاری عمدتاً دربارهٔ شکل هندسی و مشخصات ظاهری ساختمان‌های مختلف زمین (گسل، چین خوردگی و …) صحبت می‌کند.
  • زمین‌شناسی مهندسی: این علم با بکارگیری اصول زمین‌شناسی مانند مطالعه ترکیب کانی‌شناسی، بافت و وضعیت هوازدگی سنگ و خاک، شناخت تاریخچه زمین‌شناسی محیط تشکیل آن‌ها و با درک فرایندها و ساختارهای تکتونیکی و شناخت خطرات زمین‌شناسی به همراه اندازه‌گیری خصوصیات فیزیکی و مکانیکی خاک و سنگ و تجزیه و تحلیل آن‌ها بخشی از نیاز طراحان را برطرف می‌نماید.

نرم افزار‌های کاربردی و مرتبط با زمین‌شناسی[ویرایش]

نام نرم افزار توضیحات
BasinVis [۳] یک برنامه مبتنی بر MATLAB® برای تجزیه و تحلیل و تجسم حوضه فرونشست رسوبی
Noddy [۴] نرم افزاری برای مدلسازى زمین شناسى ساختمانى با هدف مدلسازى سه بعدی رویدادهاى پیچیده زمین شناسى و شبیه سازى ژئوفیزیکى مغناطیسى و ثقلى
PuffinPlot [۵] برنامه‌ای برای تجزیه و تحلیل مغناطیس دیرینه
OpenStereo [۶] نرم افزاری متن باز و رایگان برای تحلیل زمین‌شناسی ساختاری
GPlates [۷] نرم افزاری برای تجسم تعاملی طبقات زمین‌شناسی
Generic Mapping Tools [۸] مجموعه‌ای متن‌باز با بیش از ۸۰ ابزار و فرمان برای پردازش داده­‌های مکانی است.
gslib [۹] یک نرم افزار تخصصی زمین آماری است.
Schlumberger FracCADE [۱۰] نرم افزار ارزیابی و طراحی فرکینگ است که به عنوان یک شبیه ساز فرکیینگ معتبر و بر مبنای اصول و قوانین فیزیکی اثبات شده در حوزهٔ شکست هیدرولیکی (فرکینگ هیدرولیکی)، طراحی شده و توسعه یافته‌است تا بتوان در پروژه‌های حفاری به صورت بهتری اقدام نمود.
Trimble Inpho UASMaster [۱۱] ابزاری مفید برای افراد متخصص یا حتی غیر متخصص در زمینه فتوگرامتری می‌باشد که ترکیبی از مجموعه راهنماهای بصری و ابزارهای ویرایشی تعاملی و متنوع و همچنین گزارش‌های دقیق تضمین کیفیت ضروری توسط کاربران پیشرفته می‌باشد. UASMaster قادر به پردازش داده‌های بدست آمده توسط انواع حامل‌های هوایی مانند: هلی کوپتر، بالن‌های نقشه برداری، هواپیماهای بدون سرنشین و ... می‌باشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «سایت geology.com».
  2. زمین‌شناسی سال سوم دبیرستان صفحه 9
  3. http://geologist-lee.com/basinvis.html
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۸.
  5. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2012GC004098/abstract
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_free_geology_software#cite_note-18
  7. http://www.gplates.org/
  8. http://gmt.soest.hawaii.edu/
  9. http://gslib.com/
  10. https://www.slb.com/resources/other_resources/product_sheets/sand_control/software_services/fraccade_fracturing_design_software_ps.aspx
  11. http://www.trimble.com/geospatial/inpho-uasmaster

پیوند به بیرون[ویرایش]