پترولوژی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سنگ‌شناسی)
نور پلاریزه سطحی در تصویر بالا نمایانگر یک دانه شن آتشفشانی در زیر میکروسکوپ است. همان دانه شن با نور پلاریزه متقاطع در تصویر پایین. اندازه جعبه ۰٫۲۵ میلی‌متر است.

پِترولوژی (به انگلیسی: Petrology) (از ترکیب دو واژهٔ یونانیِ «پِترا» به‌معنی سنگ و «لوگوس» به‌معنی مطالعه) یا گاهی سنگ‌شناسی یکی از شاخه‌های علم زمین‌شناسی است که به مطالعهٔ منشأ، ترکیب، پراکندگی و ساختار سنگ‌ها می‌پردازد.[۱]

در گذشته، واژهٔ لیتولوژی مترادف با پترولوژی گرفته می‌شد، اما امروزه لیتولوژی بر ویژگی‌های سنگ در نمونهٔ دستی و رخ‌نمونها تأکید دارد. سنگ‌نگاری یا پتروگرافی نیز به مطالعهٔ سنگ زیرِ میکروسکوپ گفته می‌شود و واژهٔ پترولوژی نیز به مجموعِ این دو اطلاق می‌گردد.[۲]

سنگ معدنی[ویرایش]

سنگ هایی که در درونشان عناصر و فلزات ارزشمندی دارند و برای استفاده در امور مختلفی همچون زینتی، ساختمانی ، فراوری فلزات ، صنایع دستی و غیره مورد استخراج قرار می گیرند، کانسنگ یا سنگ های معدنی نامیده می شوند. کانسنگ ها بسته به فرم پیدایش آن ها و درجه یا غلظت و مقدار عناصر موجود در درونشان (عناصر سازنده آنها) استخراج می شوند و تنها سنگ هایی که مقدار و ارزش عناصر درونشان در مقایسه با هزینه استخراج معقول و به صرفه است با روش های مختلف مورد استخراج قرار گرفته و در صنایع مختلف استفاده می شوند. سیلیکات، سولفید و اکسید نمونه هایی از سنگ های معدنی فلزی هستند. همچنین فلز مس که فلزی طبیعی است معمولا به طور متمرکز در پوسته وجود ندارد، فلز های نجیب مثل طلا هم از کانسنگ ها استخراج می شوند.

نحوه استخراج سنگ معدنی[ویرایش]

  1. ابتدا به یافتن سنگ های معدنی و سنجش ارزش و میزان آن ها می پردازند، تا ببینند که آیا سنگ ارزش استخراج دارد؟
  1. میزان و رتبه سنگ معدنی را با انجام برآورد ها و محاسبات ریاضی می سنجند.
  1. با انجام مطالعه مهندسی و محاسبات مختلف میزان کم و زیاد بودن هزینه استخراج، خطرات احتمالی کار، مسائل کلیدی و زمینه برای بالا بردن راندمان کار را بررسی می کنند.
  2. ارزیابی پروژه و کانسار از لحاظ اقتصادی، خطرات فنی و مالی، انسجام پروژه، متالوژی و بازیافت پذیر بودن سنگ معدنی، سود آوری و بازار مصرف، هزینه پروژه و زیر ساخت و سنگ شکنی، مهندسی، میزان نیاز و تجزیه و تحلیل پروژه استخراج از آغاز حفاری تا برگرداندن زمین به حالت قبل از برداشت.
  3. ساخت تجهیزات و امکانات و کارخانه ها برای استفاده بهینه از سنگ های معدنی
  4. بهره برداری هوشمندانه از سنگ های معدنی
  5. بعد از اتمام کار نیز باید کانسار و زمین را آباد کرده و به حالت قبلی باز گردانند تا زمین دوباره قابل استفاده باشد.

منابع[ویرایش]

  1. "Petrology". Wikipedia (به انگلیسی). 2021-10-10.
  2. Best, Myron G. (2002), Igneous and Metamorphic Petrology (Blackwell Publishing) ISBN 1-4051-0588-7.