جشنواره فیلم فجر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر
جوایز کنونی سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر
Crystal Simurgh.svg
نماد جشنواره فیلم فجر
کشور ایران
مکان تهران
اولین جایزه ۱۳۶۱
وب‌گاه رسمی

جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر مهمترین جشنوارهٔ سینمایی ایران است که از سال ۱۳۶۱ تاکنون معمولاً در میانه بهمن ماه هر سال در تهران برگزار می‌گردد. تاکنون ۳۴ دوره از این جشنواره برگزار شده است که آخرین آن در سال ۱۳۹۴ بود.[۱] این جشنواره توسط بنیاد سینمایی فارابی و زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود.

تاریخچه و فعالیت[ویرایش]

جشنواره بین‌المللی فیلم فجر نخستین دوره‌اش از ۱۲ تا ۲۲ بهمن سال ۱۳۶۱ به دبیری حسین وخشوری برگزار شد. جشنواره فجر تا سال ۱۳۷۴ فقط به تولیدات سالانهٔ سینمای ایران می‌پرداخت. از سال ۱۳۷۴ جشنواره به صورت بین‌المللی برگزار می‌شود و علاوه بر سینمای ایران، در بخش بین‌الملل به بررسی فیلم‌هایی از سینمای جهان می‌پردازد. در بخش‌های رقابتی این جشنواره، شرکت کنندگان برای کسب جایزهٔ مخصوص که «سیمرغ بلورین» نام دارد با هم رقابت می‌کنند. دیپلم افتخار و لوح زرین از دیگر جوایز این جشنواره می‌باشند. طی سالیان اخیر مسابقه‌های سینمای مستند، فیلم کوتاه و مسابقه مواد تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی نیز به بخش‌های سینمای ایران اضافه شده است. در ابتدای جشنواره آیین بزرگداشت یک هنرمند برگزار می‌شود و در انتها هم جوایز ویژه و مردمی به فیلم انتخاب شده با رای مردم داده می‌شود. در سال ۱۳۹۳ بخش بین‌الملل جشنواره جدا شد.

بخش‌های جشنواره[ویرایش]

این جشنواره در دو بخش سینمای ایران و جهان فعالیت می‌کند؛ که هر کدام به دسته‌بندی دیگری تقسیم می‌شود.

  1. سودای سیمرغ (مسابقه سینمای ایران)
  2. نگاه نو (فیلم‌های اول)
  3. سینما حقیقت (آثار مستند سینمایی)
  4. هنر و تجربه (تجربه اول)
  5. انیمیشن (این بخش از دوره سی و چهارم یعنی سال ۱۳۹۴ به بعد اضافه گردید)
  1. جام جهان نما
  2. سینما سعادت
  3. جشنواره جشنواره‌ها
  4. نمایش‌های ویژه
  5. جلوه گاه شرق

تاریخچه تغییرات برنامه‌ها و بخش‌ها[ویرایش]

  • در زیر اضافه شدن یا حذف شدن برخی از برنامه‌ها و بخش‌ها و رخداد صورت گرفته را مشاهده می‌کنید:
  • دوره سوم - بخش فیلم‌های اول اضافه شد.
  • دوره چهارم - بخش حرفه‌ای از بخش آماتور جدا شد تا به صورت یک جشنواره مستقل به نام سیمای جوان برگزار شود و همچنین بخش کودکان و نوجوانان نیز اضافه گشت.
  • دوره پنجم - نمایشگاه پوسترهای سینمایی اضافه شد. جشنواره برای اولین بار مجله‌ای ویژه‌نامه با نام مجله فیلم منتشر کرد.
  • دوره هفتم - بزرگداشت سینماگران معتبر خارجی اضافه شد و بخشی با عنوان جشنواره جشنواره‌ها نیز اضافه گشت.
  • دوره هشتم - جشنواره کودکان و نوجوانان و فیلم‌های کوتاه و مستند از جشنواره جدا و به جشنواره‌ای مستقل تبدیل شد.
  • دوره پانزدهم - جشنواره برای اولین بار صاحب سایت اینترنتی شد.
  • دوره شانزدهم - برپایی بزرگداشت سینماگران ایرانی در جشنواره شکل گرفت و بخش بین‌المللی رقابتی شد، بازار فیلم راه‌اندازی و سیمرغ فیلم تماشاگران اضافه گشت.
  • دوره هفدهم - مراسمی با عنوان اهدای جوایز جنبی برگزار شد.
  • دوره بیست و یکم - سیمرغ مکمل نقش دوم زن و مردم حذف و پیش فروش بلیت‌ها مکانیزه شد و سیمرغ فیلمبرداری چهره‌پردازی، صدابرداری، صداگذاری و تدوین حذف شد و دو جایزه با عنوان دستاورد هنری جایگزین شد.
  • دوره بیست و دوم - مرور آثار بزرگداشت‌ها حذف شد. جوایز حذف شده دوره گذشته به جای خود بازگشت و بازار فیلم از معرفی محصولات به شکل خرید و فروش سینمایی و تلویزیونی تغییر کرد.
  • دوره بیست و سوم - بخش بین‌الملل شامل بازار فیلم، سینمای بین‌الملل، سینمای آسیا و سینمای معناگرا مستقل و اختتامیه مجزا با حضور مهمانان خارجی برگزار شد.
  • دوره بیست و چهارم - سیمرغ فیلمنامه اقتباسی اضافه شد و سینماهای مردمی وسعت پیدا کرد.
  • دوره بیست و ششم - بخش‌های مختلف جشنواره نامگذاری شد و روزهای بخش بین‌الملل و ملی جدا شد و کارت‌های خبرنگاران به صورت دیجیتال معاوضه گشت.
  • دوره بیست و هفتم - رئیس جمهور به جشنواره پیام داد و فیلم بلند ویدئویی اضافه شد و همچنین مراسم اختتامیه از سوی خبرنگاران و عکاسان به دلیل عدم اختصاص جای مناسب به آن‌ها تحریم گشت.
  • دوره بیست و هشتم - مسابقه آثار پویانمایی اضافه شد. پیش‌فروش بلیت‌ها اینترنتی و برج میلاد کاخ جشنواره شد.
  • دوره بیست و نهم - آثار سه بعدی به نمایش درآمد.
  • دوره سی‌ویکم - برای اولین بار مراسم فرش قرمز فیلم‌ها برگزار و نمایش فیلم‌ها دیجیتال گشت و شکل ظاهری سیمرغ بلورین به حالت حجمی درآمد.
  • دوره سی‌وسوم - بخش بین‌الملل به زمان و جشنواره دیگری منتقل شد و شکل و نام تندیس نگاه نو و مستند تغییر کرد و بخش هنر و تجربه اضافه شد و در بخشی با عنوان سلام سینما فیلم‌ها در سینماهای مردمی با حضور عوامل معرفی شدند.
  • دوره سی‌وچهارم - بخش انیمیشن اضافه شد و همپنین پوستر با شمایل یک سینماگر طراحی شد. عنوان بین‌الملل از جشنواره حذف و دبیر دیگری مسئولیت جشنواره بین‌الملل را عهده‌دار شد.

سابقه[ویرایش]

تاکنون سی و چهار دوره از جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برگزار شده است و سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر در بهمن ماه سال ۱۳۹۵ برگزار خواهد شد.

جوایز[ویرایش]

در بخش جوایز از دوره پنجم به برندگان «لوح زرین» اهدا شد و عنوان «سیمرغ» از هفتمین دوره جشنواره به صورت جدى مطرح گردید كه تا امروز ادامه داشته است. در حال حاضر «دیپلم افتخار» دیگر جایزه جشنواره فیلم فجر است.

سیمرغ‌ها[ویرایش]

آمار قابل توجه[ویرایش]

رکوردداران[ویرایش]

رده‌بندی فیلمها بر اساس بیشترین سیمرغ بلورین[ویرایش]

در بخش اصلی

- «پرده آخر» به کارگردانی واروژ کریم‌مسیحی محصول ۱۳۶۹ از نهمین جشنواره فیلم فجر

- «آژانس شیشه‌ای» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا محصول ۱۳۷۶ از شانزدهمین جشنواره فیلم فجر

- «بوی کافور، عطر یاس» به کارگردانی بهمن فرمان آرا محصول ۱۳۷۸ از هجدهمین جشنواره فیلم فجر

- «دوئل» به کارگردانی احمد رضا درویش محصول ۱۳۸۲ از بیست و دومین جشنواره فیلم فجر

- «رستاخیز» به کارگردانی احمد رضا درویش محصول ۱۳۹۲ از سی و دومین جشنواره فیلم فجر

- «سگ‌کشی» به کارگردانی بهرام بیضایی محصول ۱۳۷۹ از نوزدهمین جشنواره فیلم فجر

- «باران» به کارگردانی مجید مجیدی محصول ۱۳۷۹ از نوزدهمین جشنواره فیلم فجر

– «ابد و یک روز» به کارگردانی سعید روستایی محصول ۱۳۹۴ از سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر (بعلاوه دو سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی در بخش نگاه نو)

- «سرزمین خورشید» به کارگردانی احمدرضا درویش محصول ۱۳۷۵ از پانزدهمین جشنواره فیلم فجر

- «هیوا» به کارگردانی رسول ملاقلی‌پور محصول ۱۳۷۷ از هفدهمین جشنواره فیلم فجر

- «خانه‌ای روی آب» به کارگردانی بهمن فرمان آرا محصول ۱۳۸۰ از بیستمین جشنواره فیلم فجر

- «خیلی دور، خیلی نزدیک» به کارگردانی رضا میرکریمی محصول ۱۳۸۳ از بیست و سومین جشنواره فیلم فجر

- «خون‌بازی» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد محصول ۱۳۸۵ از بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر

- «ابد و یک روز» به کارگردانی سعید روستایی محصول ۱۳۹۴ از سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر

- «مهاجر» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا محصول ۱۳۶۸ از هشتمین جشنواره فیلم فجر

- «هامون» به کارگردانی داریوش مهرجویی محصول ۱۳۶۸ از هشتمین جشنواره فیلم فجر

- «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی محصول ۱۳۷۰ از دهمین جشنواره فیلم فجر

- «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» به کارگردانی محسن مخملباف محصول ۱۳۷۰ از دهمین جشنواره فیلم فجر

- «روز واقعه» به کارگردانی شهرام اسدی محصول ۱۳۷۳ از سیزدهمین جشنواره فیلم فجر

- «من، ترانه ۱۵ سال دارم» به کارگردانی رسول صدرعاملی محصول ۱۳۸۰ از بیستمین جشنواره فیلم فجر

- «خیلی دور، خیلی نزدیک» به کارگردانی رضا میر کریمی محصول ۱۳۸۳ از بیست و سومین جشنواره فیلم فجر

- «به همین سادگی» به کارگردانی رضا میر کریمی محصول ۱۳۸۶ از بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر

- «جرم» به کارگردانی مسعود کیمیایی محصول ۱۳۸۹ از بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر

- «روزهای زندگی» به کارگردانی پرویز شیخ‌طادی محصول ۱۳۹۰ از سی امین جشنواره فیلم فجر

- «رخ دیوانه» به کارگردانی ابوالحسن داوودی محصول ۱۳۹۳ از سی و سومین جشنواره فیلم فجر

دبیران جشنواره[ویرایش]

اولین دوره جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۶۱ به دبیری حسین وخشوری برگزار شد و در دوره دوم این جشنواره نامی به عنوان دبیر مشاهده نمی‌شود و کار به صورت گروهی انجام شده است. سید محمد بهشتی از جشنواره سوم تا دوازدهم دبیر این رویداد سینمایی بوده است. پس از آن عزت اله ضرغامی در دوره‌های سیزدهم و چهاردهم و سیف اله داد نیز از دوره پانزدهم تا نوزدهم دبیر این جشنواره بوده است. جشنواره بیستم و بیست و یکم را محمدمهدی عسگرپور به عنوان دبیر مدیریت کرد و پس از او علیرضا رضاداد از جشنواره بیست و دوم تا بیست و پنجم را مدیریت نمود. مجید شاه حسینی هم دبیر دوره‌های بیست ششم و بیست و هفتم بوده است. دوره بیست و هشتم و بیست و نهم نیز به دبیری مسعود شاهی با حواشی بسیاری برگزار شد. محمد خزاعی دبیر دوره سی ام و محمدرضا عباسیان دبیر دوره سی و یکم جشنواره بوده‌اند و در دوره سی و دوم نیز مجدداً علیرضا رضاداد دبیر گذشته جشنواره، به عنوان دبیر انتخاب شد. محمد حیدری در سال ۱۳۹۴ به عنوان دبیر سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر منصوب شد.[۲][۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]