عروسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عروسی، سور،[۱] پیوگانی[۲] مراسمی سنتی یا آیینی است که طی آن آغاز یک ازدواج و زندگی مشترک یک زوج جشن گرفته می‌شود. این مراسم در کشورها و فرهنگ‌ها، ادیان و مذاهب، گروه‌های قومی و حتی طبقات اجتماعی گوناگون، به اشکال مختلفی برگزار می‌گردد.[۳] جشن عروسی از مبحث کارکردی ازدواج جدا بوده و بخش قانونی و کارکردی ازدواج در کشورهای گوناگون، معمولاً در دفاتر قانونی انجام می‌شود.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

برگزاری جشن برای عروسی ریشه در اعماق قبل از تاریخ دارد. در انجیل از معجزه عیسی در یک مراسم جشن عروسی در روستای قانا به تفصیل سخن گفته شده‌است.[۵]

در ایران نیز جشن عروسی پیر شالیار که ریشه‌های کهن اساطیری دارد، هنوز همه ساله در سالگرد ازدواج وی در مناطقی از کردستان گرامی داشته می‌شود.[۶] همچنین در مونیخ از سال ۱۸۱۰ میلادی، جشن اکتبر با مناسبت مشابهی هرساله برپا داشته می‌شود.

رسوم مشترک جهانی[ویرایش]

تاریخچه برخی از رسوم در جشن عروسی، به پیش از تاریخ می‌رسد. این‌گونه از رسوم، در فرهنگ بسیاری از ملل جهان مشترک است. تبادل حلقه ازدواج، تبادل پول (مهریه و شیربها و مانند آن)، هدیه دادن گل، میهمانی در شب عروسی (ولیمه)، موسیقی، شعرخوانی، دعا و خواندن کتب مقدس (مانند قرآن) در فرهنگ ملل گوناگون به شکل‌های مختلف و با جزئیاتی متفاوت وجود دارد.[۳] برخی دیگر از رسوم، مانند رقص عروس و داماد یا بریدن کیک،[۳] اگرچه در برخی از فرهنگ‌ها مشابهند، ولی در تمامی فرهنگ‌ها وجود ندارند.

لباس عروس[ویرایش]

لباس عروسی ثریا اسفندیاری هنگام ازدواج با محمدرضا پهلوی کاری از کریستین دیور

لباس عروس همواره در طول تاریخ اهمیت فراوانی داشته‌است. همه عروس‌ها، مایل بودند زیباتر به نظر برسند. گاهی جواهرات نصب شده بر لباس عروس از لباس وی پراهمیت تر بوده‌است و لباس عروس چنان با جواهرات پوشیده می‌شد، که فقط جواهرات به چشم می‌آمد. زیاده روی در این کار باعث شد تا در قرن پانزدهم میلادی در انگلستان، شاهزاده مارگریت مجبور شود به دلیل سنگینی لباسش، برای راه رفتن از دو همراه کمک بگیرد.[۷]

رسم پوشیدن لباس عروس به رنگ سفید، به انگلستان در دوره ملکه ویکتوریا بازمی‌گردد.[۳] با وجود فراگیر شدن رنگ سفید در برخی از کشورها، بسیاری از ملل همچون هندیان ترجیح می‌دهند با لباس رنگی و ملی خود مراسم عروسی را بجا آورند.

سه روش برای تهیه لباس عروس وجود دارد. ۱- خرید یا دوختن لباس عروس ۲- دوختن لباس عروس و سپس اجاره کردن همان لباس ۳- اجاره کردن لباس عروس

عروسی در مذاهب[ویرایش]

اسلام[ویرایش]

در همه ادیان مسئله عروسی مهم و با ارزش شمرده شده‌است یکی از رسم‌ها و سنت‌های اسلامی در مراسم عروسی «ولیمه دادن» است؛ ولیمه دادن یعنی دعوت عده‌ای از مؤمنین و ارحام و همسایگان و فقرا به میهمانی صرف غذا. محمد ابن عبدالله پیامبر مسلمانان در این باره می‌گوید:

ولیمه در پنج مورد است: ازدواج، تولد فرزند، ختنه، خرید منزل، مراجعت از مکه معظمه.[۸]

این رسم بقدری مورد توجه پیامبر اسلام است که در مراسم عروسی علی بن ابیطالب و فاطمه زهرا برآن تأکید کرد و روایت‌های بسیاری در مورد تهیه آن ولیمه وجود دارد که همگی بر ساده بودن آن صحه می‌گذارند.[۹]

برخی از مسلمانان جهان، روز اول ذیحجه سالروز عروسی علی بن ابیطالب و فاطمه زهرا را گرامی می‌دارند.[۱۰]

زرتشت[ویرایش]

در آئین زرتشتیان ایران، مراسم عقد و عروسی هم‌زمان برگزار شده و گاه به آن «انجمن» می‌گویند.[۱۱]

عروسی گروهی[ویرایش]

گاهی برخی از جشن‌های عروسی به صورت مشترک برگزار می‌شود. مثلاً عروسی دو برادر یا عروسی دو خواهر یا حتی دو دوست با همسرانشان. در فیلیپین چنین ازدواج‌هایی بدیمن تلقی می‌شوند.[۳] با این حال چنین عروسی‌هایی بسیار شایع است. برگزاری مراسم عروسی به صورت گروهی مانند ازدواج دانشجویی در برخی از جوامع شایع شده و این‌گونه مراسم بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر برگزار می‌شود.[نیازمند منبع]

همزمان با این مراسم، در آئینی مشابه در ایران، دوازده هزار زوج ایرانی نیز زندگی مشترک خود را جشن گرفته‌اند.[۱۲]

شاید بزرگترین جشن عروسی دنیا از این نوع، عروسی‌ای باشد که اکتبر ۲۰۰۹ میلادی، در حیاط دانشگاهی واقع در در نزدیکی سئول، پایتخت کره جنوبی برگزار شد. در این مراسم بیش از بیست هزار عروس و داماد از کشورهای مختلف جهان، آغاز زندگی مشترک خود را به صورت گروهی جشن گرفتند.[۱۳] هم‌زمان با این مراسم، در آئینی مشابه در ایران، دوازده هزار زوج ایرانی نیز زندگی مشترک خود را جشن گرفته‌اند.[۱۲]

عروسی‌های خاص[ویرایش]

امروزه برخی از زوج‌ها، مایلند مراسم عروسی خود را در مکان‌های عجیبی مانند توالت عمومی،[۱۴] معدن،[۱۵] داخل بلدوزر[۱۶]، در آسمان[۱۷] و حتی در فضا[۱۸] برگزار کنند.

گاهی همجنس‌گرایان نیز مایلند مراسم عروسی خود را جشن بگیرند. عروسی همجنس‌گرایان در بسیاری از کشورهای دنیا غیرقانونی است.

فیلم و عکس[ویرایش]

در سال ۱۳۱۹ فیلم جشن عروسی محمدرضا پهلوی و پرنسس فوزیه، به مدت سه روز در سینماهای تهران اکران گردید. امروزه در ایران یکی از مهمترین آیتم‌های مراسم عروسی فیلم و عکس می‌باشد که به دلیل ماندگاری اهمیت وی‍ژه‌ای دارد و با ارائه خدمات نوین در این عرصه شاهکارهای زیبایی ارائه می‌شود[۱۹] همچنین می‌توان به مراسم عروسی زیردریا اشاره کرد.

عروسی در ایران[ویرایش]

عروسی ایرانی در یک تابلوی نگارگری ایرانی

عروسی در ایران، یکی از بخش‌های فرایند ازدواج در ایران است. این فرایند می‌تواند شامل رسوم زیادی همچون خواستگاری، بله بران، شیرینی خوران، مهر بران، نامزدی، عقد کنان، جشن عقد، جهاز بران، حنابندان و زفاف باشد. عروسی مرحله ماقبل زفاف بوده و معمولاً زفاف در همان شب عروسی رخ داده و پایانی است بر این فرایند. گاه زفاف تا سه روز پس از عروسی به طول می‌انجامید. در ایران معمولاً هزینه‌های جشن عروسی بر عهده داماد بوده و قالبا هزینه جهیزیه و خلعتی برعهده خانواده عروس است.[۲۰] در برخی از مناطق ایران رسومی متفاوت با آنچه ذکر شد نیز وجود دارد، در این رسوم داماد، کل یا بخشی از هزینه جهیزیه را تأمین می‌کند یا کل یا بخشی از جهیزیه را خریداری می‌کند. در برخی از مناطق ایران بیشتر مناطق شمالی، رسم بر این است که چند روز قبل داماد و عروس به صورت مجزا مراسم برگزار می‌کنند به این صورت که داماد با اقوام خود مراسم می‌گیرد و عروس با اقوام خود و در روز پایانی، خانواده‌ها با هم یکی می‌شوند و داماد، عروس را با خود به منزل می‌برد.

یکی از سنتی‌ترین نمادهای مراسم عقد یا عروسی ایرانی‌ها، سفرهٔ عقد آن‌ها می‌باشد. این سفره که بیشتر در زمان خواندن صیغه یا خطبه محرمیت، پهن می‌شود در بیشتر مناطق کشور عزیزمان، رایج است. این سفره با نمادهایی که درون خود دارد، آئین‌ها و محتوای خاصی را به نمایش می‌گذارد که هر کدام، به باستان ایران زمین بر می‌گردد.

برنامه‌ریزی برای جشن عروسی[ویرایش]

یکی از دغدغه‌های زوج‌های جوان، این است که باید چه کارهایی را قبل از مراسم عروسی خود انجام دهند. عروس داماد از بزرگترهای خود، نحوهٔ برنامه‌ریزی مناسب برای برگزاری جشن عروسی خود را به خوبی یاد می گیند و بر اساس آن مراسم خود را انجام می‌دهند.

هزینه‌های ازدواج برای پسران به جز خرید گل و شیرینی مراسم خواستگاری، از آنجا شروع می‌شود که مراسم بله برون برپا خواهد شد که در این مراسم باید داماد و خانواده داماد هزینه‌های آن را متقبل شوند، منظور از نام بردن خانواده داماد به این دلیل است که بین هزینه‌های اکثر جوانان با درآمد آن‌ها تناسب وجود ندارد و خانواده‌ها در این زمان به کمک داماد و عروس می‌آیند، هزینه‌های ازدواج بیش از درآمد یک فرد است.[۲۱]

عروسی در سایر کشورها[ویرایش]

نمونه‌ای از مراسم ازدواج در جزیره تیمور شرقی در اقیانوس آرام

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. لغتنامه دهخدا، سرواژه سور
  2. لغتنامه دهخدا، سرواژه بیوگانی همچنین بیوکانی، پیوگانی
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ Wikipedia, the free encyclopediaWedding (بازدید: ۸ نوامبر ۲۰۰۹)
  4. «عروسی به سبک آلمانی»(فارسی)‎. فرهنگ‌شناسی. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  5. انجیل یوحنا (۲: ۱–۱۱) نقل از انجیل عیسی مسیح. ترجمه قدیم با رسم‌الخط جدید. چاپ اول ۱۹۹۷ ایلام مینستری صفحه ۱۳۴ عروسی در قانا
  6. «جشن‌ها و آیین‌های مردم در استان کردستان»(فارسی)‎. تبیان. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  7. «تاریخچه لباس عروس»(فارسی)‎. سایت بیتوته. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  8. بحارالانوار. جلد ۷۶ ص. ۱۷۵. 
  9. «ولیمه عروسی»(فارسی)‎. مرکز جهانی اطلاع‌رسانی آل‌البیت (ع). بازبینی‌شده در ۱۱ آبان ۱۳۸۸. 
  10. «عاشقانه‌ترین پیوند تاریخ؛ سکوت مهر و شرم آفتاب»(فارسی)‎. برنا نیوز. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  11. «آیین زرتشتیان: خواستگاری، نامزدی، عقد، عروسی و…»(فارسی)‎. سایت بیتوته. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «جشن عروسی ۱۲ هزار زوج خانواده کمیته امداد»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  13. «بزرگترین جشن عروسی دنیا»(فارسی)‎. جام جم آنلاین. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  14. «ازدواج در توالت عمومی»(فارسی)‎. تبیان. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  15. «عروسی در معدن»(فارسی)‎. پرشین وی. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  16. «عروسی در بلدوزر»(فارسی)‎. خبر آنلاین. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  17. Wedding in the air China Daily, August 29, 2007
  18. «ازدواج با مرد فضایی»(فارسی)‎. روزنامه ایران. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  19. «Prince of Iran 's wedding lavender»(فارسی)‎. سایت تخصصی سینمای مستند ایران. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. 
  20. از خشت تا خشت. محمود کتیرایی. مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی. ۱۳۴۵ تهران صفحات گوناگون
  21. http://www.eghtesadonline.com/fa/content/35090/از-خواستگاری-تا-عروسی،-چند!؟