کمک‌های بین‌المللی به طرف‌های درگیر در جنگ ایران و عراق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در طول جنگ ایران و عراق، عراق مقادیر زیادی از سلاح‌ها و مواد مفید برای توسعه تسلیحات و سلاح‌های کشتار جمعی دریافت کرده‌است.

ایران[ویرایش]

حمایت نظامی[ویرایش]

ایران از سوی شبه نظامیان کُرد حزب دموکرات کردستان عراق و اتحادیه میهنی کردستان در شمال عراق حمایت می‌شد و هر دو سازمان، مخالف حکومت بعثی عراق بودند.

پشتیبانی لجستیک[ویرایش]

حمایت خارجی از ایران به تدریج آغاز شد. سوریه و لیبی با در اختیار گذاشتن موشک اسکاد به ایران کمک کردند.[نیازمند منبع] پس از آن، ایران موشک‌های ضد کشتی چینی کرم ابریشم را خریداری کرد. همچنین ایران از کره شمالی نیز اسلحه‌هایی را خریداری کرد.[نیازمند منبع] پرتغال، به ویژه بعد از سال ۱۹۸۴، برای حمایت از ایران سلاح‌هایی به ایران فروخت و از ایران حمایت می‌کرد. اسپانیا و پرتغال در این میان به ایران در تأمین برخی قطعات نظامی نیز کمک می‌کردند.

عراق[ویرایش]

حمایت نظامی[ویرایش]

عراق از سوی حزب رانده شده مجاهدین خلق حمایت می‌شد که این حزب بیشتر با کردهای طرفدار ایران در شمال عراق و نزدیک به مرزهای ایران درگیر بود.

پشتیبانی لجستیک[ویرایش]

ارتش عراق در درجه اول مجهز به سلاح‌هایی بود که یک دهه، پیش از آغاز جنگ از اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی خریداره بود. در طول جنگ نیز، میلیاردها دلار تجهیزات پیشرفته از فرانسه، چین، مصر، آلمان و دیگر کشورها خرید.[۱] سه تأمین کنندگان اصلی سلاح در طول جنگ عراق، اتحاد جماهیر شوروی پس از چین و پس از آن فرانسه بودند.[۲] پرتغال نیز، حمایت قابل توجهی از عراق می‌کرد.

ایالات متحده آمریکا با فروش هلیکوپترهایی به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار به نیروهای مسلح عراق کمک کرد. این تنها فروش مستقیم نظامی ایالات متحده به عراق بود. در همان زمان، ایالات متحده حمایت مخفیانه قابل توجهی از صدام حسین می‌کرد. سازمان آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به به صورت غیرمستقیم، مبدأ سلاح‌هایی که به صدام حسین می‌رسید را بررسی می‌کرد تا اطمینان حاصل شود که عراق به اندازه کافی قدرت نظامی، سلاح، مهمات و وسیله نقلیه برای جلوگیری از ایران را دارد است.[۳]

آلمان غربی و بریتانیا نیز اجازه گسترش برنامه موشکی و رادارهای دفاعی را برای عراق صادر کردند.

با توجه به یک کپی بدون سانسور از بیانیه ۱۱۰۰۰ صفحه‌ایِ عراق به سازمان ملل متحد که به بیرون درز کرد، دانش و مواد لازم برای توسعه سلاح‌های غیر متعارف، توسط ۱۵۰ شرکت خارجی در اختیار عراق قرار گرفته بود که این شرکت‌ها متعلق به کشورهایی مانند آلمان غربی، ایالات متحده، فرانسه، چین بودند.[۴]

حامیان مالی اصلی عراق، کشورهایِ ثروتمندِ نفت‌خیزِ حاشیه خلیج فارس و به ویژه عربستان سعودی (۳۰٫۹ میلیارد دلار) کویت (۸٫۲ میلیارد دلار) و امارات متحده عربی (۸ میلیارد دلار) بودند.[۵]

این رسوایی، روابط دیگری را بین عراق و آمریکا نیز فاش کرد که می‌توان به وام ۵ میلیارد دلاری یکی از شعبه‌های بزرگترین بانک ایتالیا به نام «banca nazionale del lavoro» بین سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۹ اشاره کرد که این وام تا حد زیادی با پشتیبانی آمریکا به عراق داده شده بود.

کشورهای حامی[ویرایش]

کشور پشتیبانی از عراق
پشتیبانی از ایران
 آرژانتین فروش اورانیوم و سلاح
 اتریش فروش قطعات توپخانه خودکار[۶] فروش ۱۴۰ توپ جنگی هویتزر GHN-45
 برزیل فروش مهمات، خودرو زره‌پوش جنگی و موشک‌اندازهای چند هدفی[۷][۸] تامین‌کننده عمده (۵۰۰ خودروی زره‌پوش اوروتو و کاسکاول)[۹]
 کانادا فروش جنگ‌افزار[۶]
 چین برخی حمایت مالی و صادرات نظامی[۱۰] فروش تجهیزات نظامی، از جمله هواپیماهای جنگنده، موشک‌های زمین به هوا، موشک‌انداز، تانک، و توپخانه[۱۱]
 دانمارک فروش تجهیزات نظامی[۶]
 مصر صادرات نظامی[۱۲]
 اتیوپی فروش ۱۲ هواپیمای جنگنده نورثروپ اف-۵[۱۳]
 فرانسه فروش تجهیزات با تکنولوژی بالا و نظامی و اورانیوم[۱۴]
 آلمان شرقی فروش تجهیزات نظامی با تکنولوژی بالا[۶]
 آلمان غربی فروش تجهیزات نظامی با تکنولوژی بالا[۱۵] فروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیایی[۱۶]
 مجارستان فروش جنگ‌افزار[۶]
 اسرائیل حمایت مخفیانه
 ایتالیا چندین میلیارد دلار کمک مالی و فروش اورانیوم[۱۴] فروش مین دریایی و زمینی[۱۷]
 ژاپن تجهیزات مهندسی مانند کامیون، بولدوزرها و غیره. تجهیزات مهندسی مانند کامیون، بولدوزرها و غیره.
 اردن کمک‌کننده اصلی
 کره شمالی فروش سلاح‌های ساخت داخل، عمل به عنوان یک واسطه برای فروش مخفیانه سلاح‌های اتحاد جماهیر شوروی و کمک گرفتن از ماهواره‌های شوروی و چین
 هلند ۵ میلیار دلار کمک مالی[نیازمند منبع]، فروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیایی[۱۳]
 کره جنوبی فروش ۱۲ جنگنده مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲ و قطعات یدکی آن، فروش تجهیزات توپخانه‌ای مانند KH-179 و دیگر سلاح‌های سنگین
 کویت حمایت مالی و مجرایی برای فروش سلاح[۱۸]
 لیبی تسلیحات، مهمات و موشک‌های بالستیک.
 پاکستان حمایت مالی نامشخص و پنهانی، فروش موشک‌های زمینی به هوای دستی.
 لهستان فروش جنگ‌افزار[۶]
 پرتغال فروش اورانیوم و اسلحه[۱۴] فروش مهمات و مواد منفجره[۹]
 قطر حمایت اولیه[۱۹]، هر چند مخفیانه[۲۰]
 رومانی فروش جنگ‌افزار[۶]
 عربستان سعودی ۲۰ میلیارد دلار آمریکا کمک مالی
 سنگاپور ارائه پیش سازهای جنگ‌افزار شیمیایی؛ عمل به عنوان یک نقطه انتقال سلاح. محل ساخت سلاح‌های خارجی برای عراق
 آفریقای جنوبی فروش تجهیزات توپخانه‌ای (فروش ۲۰۰ عدد هویتزر G5 155mm)[۲۱] فروش ۳۰ عدد هویتزر G5 155mm[۱۳]
 اتحاد جماهیر شوروی تجهیزات نظامی و مشاوره فروش پنهانی تجهیزات نظامی
 اسپانیا فروش سلاح‌های متعارف و شیمیایی، به خصوص مهمات و مواد منفجره[۲۲] فروش اسلحه، مهمات و مواد منفجره خاص[۹][۲۲]
 سوریه تسلیحات، مهمات و موشک‌های بالستیک
 سودان فرستادن سرباز در کنار نیروهای عراقی برای جنگ با ایران[۲۳]
 سوئد فروش پنهانی تجهیزات موشکی زمین به هوا از نوع آربی‌اس ۷۰، تجهیزات/مواد منفجره/مواد لازم برای ساخت جنگ‌افزار در محل، و قایق‌های سریع نظامی.
 سوئیس فروش جنگ‌افزار و جنگ‌افزار شیمیایی[۶] فروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیایی[۱۶]، ارائه ۱۵ جنگنده PC-6 و ۴۷ جنگنده آموزشی PC-7، تجهیزات رمزنگاری، مقدار بسیار زیادی مهمات، و تجهیزات الکترونیکی راداری[۱۳]
 ترکیه فروش اسلحه. فروش اسلحه.
 امارات متحده عربیامارات متحده عربی کمک مالی[۲۴][۲۵]
 بریتانیا مواد مربوط به سلاح و تجهیزات شیمیایی مانند سدیم سیانید، پلوتونیم و گاز طیف‌سنج.
 ایالات متحده آمریکا چند میلیارد دلار کمک‌های اقتصادی؛ فروش تکنولوژی با کاربرد دوگانه و تسلاحات غیر آمریکایی، اطلاعات نظامی، آموزش عملیات ویژه فروش مخفیانه تسلیحات (ایران- کنترا یا ماجرای مک‌فارلین)
 یوگسلاوی فروش سلاح (به ارزش بیش از ۲ میلیارد دلار)[۲۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Timmerman, Kenneth R. The Death Lobby: How the West Armed Iraq.
  2. "Sources used in compiling the database". Stockholm International Peace Research Institute. 
  3. Statement by former NSC official Howard Teicher to the U.S. District Court, Southern District of Florida.
  4. Paterson, Tony.
  5. Iraq debt: non-Paris Club creditors
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ ۶٫۷ http://web.archive.org/web/20040601181327/projects.sipri.se/armstrade/Trnd_Ind_IRQ_Imps_73-02.pdf
  7. Schmidt, Rachel (1991). "Global Arms Exports to Iraq, 1960–1990" (PDF). Santa Monica, CA: RAND's National Defense Research Institute. 
  8. "Astros II Artillery Saturation Rocket System". Army Technology. Net Resources International. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ "The Combination of Iraqi offensives and Western intervention force Iran to accept a cease-fire: September 1987 to March 1989". The Lessons of Modern War – Volume II: Iran-Iraq War (PDF). Center for Strategic and International Studies. 
  10. Bahadori, Mazi (2 May 2005). "The History and Politics of the Iran-Iraq War" (DOC): 25. University of California, Berkeley Department of History 
  11. Garver, John W. (2006). China and Iran: Ancient Partners In A Post-Imperial World. Seattle: University of Washington Press. pp. 72, 80–81. ISBN 978-0-295-98631-9. 
  12. Hendelman-Baavur, Liora (20 May 2009). "Iran-Egypt Relations". Iran Almanac. Retrieved 7 November 2012. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ ۱۳٫۳ Razoux, Pierre. The Iran-Iraq War. Harvard University Press, 2015-11-03. ISBN ‎9780674915718. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ The Research Unit for Political Economy. "The Iran-Iraq War: Serving American Interests". History of Iran. Iran Chamber Society. Retrieved 7 November 2012. 
  15. Timmerman, Kenneth R. (1992). The Death Lobby: How the West Armed Iraq. London: Fourth Estate. ISBN 978-1-85702-031-1. 
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ X. THE COMBINATION OF IRAQI OFFENSIVES AND WESTERN INTERVENTION FORCE IRAN TO ACCEPT A CEASE-FIRE: SEPTEMBER 1987 TO MARCH 1989
  17. "Italy". Landmine and Cluster Munition Monitor. International Campaign to Ban Mines. Retrieved 7 November 2012. 
  18. "Kuwait". Encyclopædia Britannica. 
  19. "Brief History of Qatar". Heritage of Qatar. Archived from the original on 24 October 2012. Retrieved 7 November 2012. 
  20. Vatanka, Alex (22 March 2012). "The Odd Couple". The Majalla. Saudi Research and Publishing Company. Retrieved 7 November 2012. 
  21. Rajaee, Farhang (1997). Iranian perspectives on the Iran-Iraq war. Gainesville, Florida: University Press of Florida. ISBN 978-0-8130-1476-0. 
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ El camino de la libertad: la democracia año a año (1986) (in Spanish). El Mundo. pp. 27–32.  Unknown parameter |trans_title= ignored (help)
  23. Berridge, W. J. "Civil Uprisings in Modern Sudan: The 'Khartoum Springs' of 1964 and 1985", p. 136. Bloomsbury Academic, 2015
  24. "Iraq debt: Non-Paris Club Creditors". 
  25. "United Arab Emirates". Encyclopedia of the Nations. Retrieved 7 November 2012. 
  26. "Yugoslavia Arms Sales". Environmental News and Information. Retrieved 7 November 2012. 

منابع[ویرایش]