چلیپا (صورت فلکی)

چلیپاسه (صلیب جنوبی)

صورت فلکی
فهرست ستاره‌های چلیپاسه (صلیب جنوبی)
نام لاتین	Crux
کوته‌نوشت لاتین	Cru
صفت ملکی	Crux
افسانه‌شناسی	صلیب
بعد	۱۲.۵ ساعت
میل	‎-۶۰‏°
پهنه	۶۸ درجه مربع
رتبه	هشتاد و هشتم
فاصله نزدیک‌ترین ستاره	سال نوری
نام درخشان‌ترین ستاره	آلفا چلیپا (A Crux)
صور مجاور	قنطورس مگس جنوبی
مشهود بین عرض‌های °+ و °- بهترین زمان مشاهده در ماه اردیبهشت

چَلیپا (crux)، که بیشتر به آن صلیب جنوبی (Southern Cross) می‌گویند، یکی از صورت‌های فلکی کوچک در میان ۸۸ صورت فلکی امروزی است و با اینحال یکی از جالب توجه‌ترین صورت‌های فلکی است.
این صورت فلکی از سه سمت توسط صورت فلکی قنطورس احاطه شده‌است. چلیپا زمانی، طبق افسانه‌های یونان باستان جزئی از قنطورس شمرده می‌شد اما از قرن پانزدهم از آن جدا شد، بعد از سفر آمریگو وسپوچی به آمریکای جنوبی در سال ۱۵۰۱. وسپوچی نقشه دو ستاره را کشید، آلفا سانتور و بتا سانتور که تماما جزئی از چلیپا شدند که البته این مشخصات در یونان قدیم به همین منوال بود.این صورت فلکی از دو جهت صورت فلکی ای استثناییست.این صورت فلکی با وسعت ظاهری حدود ۶۸ درجه مربّع کوچک‌ترین صورت فلکی است.این صورت فلکی چگالی اختری ای حدود 19.12 دارد که به طوری غیر عادی زیاد و بی مانند است که دلیل دیگر استثنایی بودن این صورت فلکیست.

جغرافیا در آسمان فلکی

در آسمان فلکی چلیپا در شمال صورت فلکی قنطورس قرار دارد. قنطورس به علت بزرگی شرق و جنوب شرقی و جنوب غربی چلیپا را نیز اشغال می‌کند. چلیپا در نیم کره جنوبی آسمان (آسمان جنوبی) قرار دارد.
صورت فلکی مگس در شما چلیپا و در غرب آن صور بادبان و شاه‌تخته قرار دارد.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چلیپا (صورت فلکی) موجود است.

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Crux»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
  • پیوست 1 کتاب اطلس آسمان شب