پونه (گیاه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پونه
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): Asterids
راسته: نعناسانان
تیره: نعناعیان
سرده: نعنا
گونه: M. pulegium
نام علمی
Mentha pulegium
لینه

پونه از گیاهان خانواده نعناعیان و نام‌های دیگر آن نعناع آمریکائی، گیاه پشه و سبزی پودینگ است.[۱] [۲] گیاهی است از سرده نعناع و تیره لب گلی‌ها و له شده برگ‌های آن عطر نعناع دارد. مصارف شناخته شده آن در آشپزی و شیرینی پزی و در طب سنتی بعنوان آرامبخش و مسکن و نیز در سقط جنین بکار می‌رود. اسانس آن در صنعت عطر سازی کاربرد دارد و دارای ماده سمی پولِگون است.

پونه را در زبان ترکی « یارپیز » گویند .

محتویات

کاربرد در آشپزی و پزشکی [ویرایش]

در یونان باستان و در روم قدیم کاربرد داشته و یونانیان برای معطر کردن شراب از آن استفاده می‌کردند. در کتاب آشپزی رومیان (اِپیسوس) این گیاه را به همراه پونه کوهی و انجدان رومی و گشنیز در بسیاری از دستورهای غذائی بکار می‌بردند. امروزه مصرف کمی در آشپزی دارد.

هرچند روغن پونه بسیارسمی است، اما مصرف این گیاه بصورت تازه وخشک متداول است. مهاجرین اولیه در آمریکا از پودر خشک شده آن برای دفع حشرات استفاده می‌کردند. در تاریخچه انجمن سلطنتی لندن خاطرنشان شده‌است که این انجمن استفاده از پونه را برای کشتن مار زنگی پیشنهاد داده‌است.[۳]

مصرف داروئی آن بیشتر برای خاصیت آرامبخشی و رفع سوءهاضمه و روان کننده عادت ماهانه، و گاهی برای تسریع سقط جنین بوده‌است.[۴] همچنین کاهش نفخ معده را نیز، از خواص آن ذکر می‌کنند.[۵] دم کرده برگ و گل آن در دل‌درد و آنفلوآنزا موثر است.[۴]

سم شناسی [ویرایش]

اسانس پونه بسیار غلیظ و حتی در مقادیر کم سمی و کشنده است..[۶] گزارشهائی از مرگ بیمارانی که بعلل مختلف از اسانس غلیظ آن استفاده کرده‌اند وجود دارد.[۷] کنگره آمریکا درخواست نموده است که استفاده آن برای زنان حامله منع شود.[۸]

پانویس [ویرایش]

  1. Gunby, Phil. (1979). "Medical News: Plant Known for Centuries Still Causes Problems Today." Journal of the American Medical Association 241(21): 2246-2247.
  2. Keville, Kathi. (1994). Herbs: An Illustrated Encyclopedia. New York, New York: Friedman/Fairfax Publishers. Pp. 128.
  3. "Of a Way of Killing Ratle-Snakes". Philosophical Transactions of the Royal Society of London 1: 43. 1665. DOI:10.1098/rstl.1665.0022. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Kowalchik, Claire, and William H. Hylton, eds. (1998). Rodale's Illustrated Encyclopedia of Herbs. Emmaus, Pennsylvania: Rodale Press. Pp. 412-414.
  5. Ritchason, Jack. (1995). The Little Herb Encyclopedia: The Handbook of Natures Remedies for a Healthier Life. 3d ed. Pleasant Grove, Utah: Woodland Health Books. Pp. 171.
  6. Macht, David I. (1913). "The Action of So-Called Emmenagogue Oils on the Isolated Uterus with a Report of a Case of Pennyroyal Poisoning." Journal of the American Medical Association LXI(2):105-107.
  7. Carmichael PG (February 1997). "Pennyroyal metabolites in human poisoning". Annals of Internal Medicine 126 (3): 250–1. PMID 9027280. http://www.annals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9027280. 
  8. Natural Standard Research Collaboration (2008-02-01). "American pennyroyal (Hedeoma pulegioides L.), European pennyroyal (Mentha pulegium L.)". Natural Standard. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-pennyroyal.html. Retrieved 2008-06-25. 

پانویس‌ها [ویرایش]

  • ^ Pulegon
  • ^ Apicius
  • ^ Abdominal Cramps

منابع [ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Pennyroyal»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پونه (گیاه) موجود است.