ارگانوفسفات
اُرگانوفُسفات نامی عمومی است برای استرهای اسید فسفریک.
ترکیبات ارگانوفسفات به دو شکل حشرهکشها یا آفتکشهای گیاهی و عوامل شیمیایی جنگی تولید و کاربرد دارند.
اغلب سموم فسفره یا ارگانوفسفره در زمان جنگ جهانی دوم توسط دانشمند آلمانی به نام گرهارد شرادر کشف گردید. این سموم برای حشرات بسیار سمی و برای انسان و حیوانات نیز سمی است بنابراین در بهداشت مصرف کمی دارند.
این سموم برروی بافتهای عصبی اثر کرده و در سیناپسها فعالیت کولین استراز را مختل میکنند(عدم تخریب استیل کولین در پایانههای پاراسمپاتیک). این سموم در انسان از طریق تنفس و جذب پوستی اثر میکنند.
به طورکل این سموم دارای فرمول کلی زیر می باشند: 1.اتم مرکزی فسفر متصل به اتم اکسیژن با دو پیوند. 2.دو گروه چربی دوست مانند الکلها. 3.یک گروه جدا شونده مانند هالوژن ها.
همچنین بعضی از ارگانوفسفرهها دارای پیوند کربن-فسفر هستند که به طور معمول در فرمول حشره کشهای معمولی پیدا نمیشود.این پیوند پایداری بیشتری به ترکیب داده و سمیت انها را به شدت افزایش میدهند.گازهای اعصاب سارین وVX دارای این پیوند هستند.
ترکیبات سریN از سری دیگری از این سموم هستند که چندین برابر قویتر و سریع تر از حشره کشهای معمولی عمل می کنند، همچنین این ترکیبات دارای سریهای بسیار سمی(حتی سمی تر از گازهای اعصاب مانند سارین)، بسیار پایدار و دارای قابلیت تبخیراند و از انها میتوان به عنوان یک سلاح شیمیایی مرگبار استفاده نمود.
[ویرایش] منابع
- مهندس متولیان، سید علی. سموم آفتکش و کاربرد آنها. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران-۱۳۸۰
- عوامل شیمیایی جنگی ناشناخته. گروه شیمی دلاوران سبز سال 2007-2008 با همکاری AHR.
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون شیمی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ارگانوفسفات موجود است. |
