گندلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
خاک بختیاری، منتشر شده توسط دانشنامه ایرانیکا.[۱] ایرانیکا گستره سکونتگاه بختیاری‌ها را از فریدن تا اهواز معرفی می‌کند.[۱]

گندلی یا طایفهٔ گَندِلی یا قندعلی یکی از طوایف ایل بختیاری، در ایران است..ایل بختیاری ازدوشاخه هفت لنگ وچهارلنگ تشکیل می‌شود[۲] شاخه هفت‌لنگ به چهار باب بختیاروند، بابادی باب، دورکی و دینارانی تفکیک شده‌است،[۱][۳] که طایفهٔ گندلی از طوایفِ زیرمجموعهٔ دورکی به‌شمار می‌آید. پیشینهٔ این تقسیماتِ طایفه‌ای سازمان‌یافته، به قرن شانزدهم میلادی بازمی‌گردد، که امروزه به‌عنوان ساختار اجتماعی ایل بختیاری شناخته می‌شود.[۴][۵] طایفه قندعلی از ۴ باب تشکیل شده‌است.[۶]

نام‌شناسی[ویرایش]

گندلی نام گذشته و حال این طایفه است؛ چرا که نام هر چیزی نشان دهنده ماهیت آن است و وجه تسمیه این نام، در این است که، ایشان در اندیکا در ناحیه‌ای زندگی می‌کردند که گیاهی به نام گندل در آن ناحیه می‌روید و از این گیاه، در رنگرزی استفاده می‌شد. با توجه به اینکه شغل مردم منطقه فروش گندل و رنگرزی پشم و… بوده کم‌کم نام این مردمان، به نام گندلی شهرت یافت. کلمه (ی) پسوندی برای شغل‌ها است مانند حلاج+ی=حلاجی یا خیاط+ی=خیاطی.

محل زندگی[ویرایش]

طایفه گندلی نیز قبل از یکجانشین شدن عشایر مانند تمامی طایفه‌های ایل بختیاری، به ییلاق و قشلاق، می‌پرداختند.

ناغان گندلی های ناغان بختیاری های هستن که مهاجرت کرده اند و در این مناطق ساکن شدن. ( فامیل های امینی )

ساختار اجتماعی[ویرایش]

ایل بختیاری، از دو شاخه هفت‌لنگ و چهارلنگ تشکیل شده‌است. شاخه هفت‌لنگ، به چهار باب تقسیم شده و گندلی از طوایف زیرمجموعهٔ دورکی محسوب می‌شود. طایفهٔ گندلی، خود، شامل ۱۱تیره است که هر یک از این تیره‌ها، خود شامل زیر شاخه‌های فراوانی بنام اولاد بوده، که این اولادها نیز، تعداد زیادی خانوار را شامل می‌شوند. تیره‌های طایفه گندعلی (قندعلی) عبارتند از:

۱. بازوند
۲. بره‌بی چاست
۳. مَدُولی
۴. خواجه‌وند
۵. صالح‌باوری
۶. شهریاروند
۷. جلیل‌وند
۸. سلطان‌علی‌وند
۹. ورناصری
۱۰. سبزعلی‌وند
۱۱. گلی‌وند

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴.
  2. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. دریافت‌شده در 3-25-2014. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  3. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176».
  4. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran. ۱۹۷۰.
  5. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا.
  6. Arash Khazen (۲۰۰۹). «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». University of Washington. دریافت‌شده در ۲۰۱۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  • حسین ابراهیمی ناغانی (۲ اسفند ۱۳۸۸). «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وبگاه انسان‌شناسی و فرهنگ.
  • شینی، داریوش. نگرشی بر ایل بختیاری و طایفه شهنی. اهواز: انتشارات معتبر، ۱۳۸۵
  • تاریخ بختیاری نوشته سردار اسعد بختیاری
  • عیدیوندی، حافظ. مروری بر تاریخ ایران از سپیده دم تاریخ و نگرشی بر ایل بختیاری. قم: نسیم حیات، ۱۳۸۳
  • مردانی، سعید. تاریخ چهارمحال وبختیاری"
  • باقری، قباد. "بختیاری در گذر زمان"
  1. ورناصری عبدالحسین دلاوران بختیاری