پیام‌رسان عصبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پیامرسان عصبی)
پرش به: ناوبری، جستجو

پیام‌رسان‌های عصبی (به انگلیسی: Neurotransmitter) به مواد شیمیایی ویژه‌ای گفته می‌شود که در بدن تولید می‌شوند و پیام‌های عصبی را با گذشتن از فضای سیناپس از یک سلول عصبی یا نورون به سلول هدف می‌رسانند. این مواد در پایانه عصبی در وزیکول‌هایی جمع‌آوری و نگهداری می‌شوند و هنگامی که نورون برانگیخته می‌شود از غشای سلول به درون فضای سیناپسی رها می‌شوند و به سلول هدف که در نزدیکی نورون شلیک کننده است می‌رسند. برخی از این پیام‌رسان‌ها تحریکی هستند و سلول هدف را برمی‌انگیزانند ولی برخی دیگر مهاری هستند و سلول هدف را مهار می‌کنند و فعالیت آن را کاهش می‌دهند. گلوتامات مهم‌ترین پیام‌رسان تحریکی و گابا مهم‌ترین پیام‌رسان مهاری مغز است.

انواع پیام‌رسان‌های عصبی[ویرایش]

سه نوع کلی پیام‌رسان‌های عصبی عبارتند از:

۱. آمینواسیدها مانند اسید آسپارتیک، اسید گلوتامیک، گاما-هیدروکسی‌بوتیریک اسید و گلیسین

۲. آمینهای بیوژنیک مانند هیستامین، تیرامین، سروتونین و کاتکول آمینها مانند اپی‌نفرین و دوپامین

۳. سایر مانند استیل کولین، اکسید نیتریک و آدنوزین

سیستمهای پیام‌رسان‌ عصبی
سیستم منشا آثار
سیستم نورآدرنالین locus coeruleus
  • انگیختگی
  • پاداش
کلاهک
سیستم دوپامین راه‌های عصبی دوپامینرژیک: سیستم حرکتی، پاداش، شناخت، غدد درون‌ریز، تهوع
سیستم سروتونین caudal dorsal raphe nucleus هنگام افزایش: خلق، دمای بدن، گرسنگی (سائق)، خواب

هنگام کاهش: آستانه تحریک

rostral dorsal raphe nucleus
سیستم کولینرژیک pontomesencephalotegmental complex
  • یادگیری
  • حافظه کوتاه مدت
  • انگیختگی
  • نظام پاداش
basal optic nucleus of Meynert
medial septal nucleus

تغذیه و انتقال دهنده های عصبی :

از آنجا که انسان به نوعی غذای تکامل یافته است، مواد غذایی پس از ورود به بدن هضم و جذب، دستگاه اعصاب مرکزی و غدد درون ریز را تحت تاثیر قرار می دهند و بیوشیمی مغز نیز با تغییرات انتقال دهنده های عصبی یا نوروترنسمیترها تغییر میکند، تغییرات انتقال دهنده های عصبی بر اساس علم سایکوفارماکولوژی یا داروشناسی روانی علائم بیماریها یا ناهنجاریهای روانشناختی را نشان می دهد، هدف از تجویز داروهای اعصاب و روان تنظیم بیوشیمی مغز و این انتقال دهنده هاست ،که عوارض بسیار فراوان داروهای شیمیای اساسا قابل مقایسه با اصلاح الگوی غذایی نیست، اصلاح الگوی غذایی تاثیرات فراوانی را برروی بهبود علائم اختلالات بیوشیمیایی مغزی و اختلالات روانپزشکی نشان داده است . اختلالاتی همچون افسردگی ، اضطراب ، وسواس و ...

جستارهای وابسته[ویرایش]

پایانه عصبی

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی