پرش به محتوا

هیدروژن سولفید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سولفید هیدروژن)
هیدروژن سولفید
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۷۷۸۳-۰۶-۴
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس MX1225000
خصوصیات
فرمول مولکولی H2S
جرم مولی 34.082 g/mol
شکل ظاهری گاز بی‌رنگ.
چگالی 1.363 g/L gas.
دمای ذوب −۸۲/۳۰°C, ۱۹۰/۸۵ K
دمای جوش -۶۰٫۲۸ °C (212.87 K)
انحلال‌پذیری در آب 0.25 g/100 mL (40 °C)
اسیدی (pKa) 6.89
19±2 (See Text)
ساختار
شکل مولکولی Bent
گشتاور دوقطبی 0.97 D
خطرات
طبقه‌بندی ئی‌یو Very Toxic T+ Flammable F خورنده C Dangerous for the Environment (Nature) N
کدهای ایمنی R۱۲, R۲۶, R50
شماره‌های نگهداری (S1/2), , S۱۶
S۳۶, S۳۸, S45, S61
لوزی آتش
NFPA 704 four-colored diamondSpecial hazards (white): no code
نقطه اشتعال
ترکیبات مرتبط
مرتبط با ترکیبات هیدروژن آب; سلنید هیدروژن; هیدروژن تلورید
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references

هیدروژن سولفید (به انگلیسی: Hydrogen sulfide) گازی است بی‌رنگ، سمی و آتشگیر که بوی آن شبیه به بوی تخم مرغ فاسد است. این گاز به صورت گاز فاضلاب و متعفن همراه با ایجاد خفقان شناخته می‌شود. این مولکول قطبی است.

سایر اسامی

[ویرایش]

اسید سولفیدریک، هیدروژن سولفوره، هیدرو سولفوریک اسید، گاز فاضلاب، گاز ترش، گاز مرداب

در طبیعت

[ویرایش]

گاز سولفید هیدروژن به‌طور طبیعی در نفت خام، مخازن گاز طبیعی، گازهای آتشفشانی و چشمه‌های آب گرم وجود دارد.

تولید

[ویرایش]

در آزمایشگاه گاز هیدروژن سولفید را از واکنش هیدروکلریک اسید با آهن (ll)سولفید به دست می‌آورند.

FeS + 2 HCl → FeCl2 + H2S

در صنعت

[ویرایش]

این گاز می‌تواند در نتیجه فرایندهای زیر تولید گردد:

  • تجزیه بقایای انسانی و حیوانی در نتیجهٔ فعالیت‌های باکتریایی
  • فعالیت‌های صنعتی نظیر فرآوری مواد غذایی
  • کوره‌های زغال سنگی
  • صنایع کاغذ سازی
  • صنایع نساجی
  • تأسیسات تصفیه فاضلاب
  • صنایع تولید گوگرد
  • طرح‌های تولید قیر و آسفالت
  • صنایع دباغی

تأثیر بر سلامت

[ویرایش]

گاز سولفید هیدروژن بسیار سمی است. این گاز از طریق ممانعت در عملکرد آنزیم سیتوکروم اکسیداز مانع جذب اکسیژن می‌گردد. تماس کوتاه مدت (حاد) با سولفید هیدروژن باعث ایجاد سوزش و حساسیت در حلق، بینی، چشم و ریه‌ها می‌گردد. تماس با غلظت‌های بالاتر آثار جدی بر سلامت به جا گذاشته و منجر به مرگ می‌گردد.

تنظیم فشار خون

[ویرایش]

پژوهشگران در آمریکا و کانادا نشان دادند که سولفید هیدروژن توسط آنزیم خاصی موسوم به CSE تولید می‌شود و متوقف کردن فعالیت این آنزیم می‌تواند باعث بالا رفتن فشار خون شود. به‌علاوه با این اقدام به رگ‌های خونی در موش‌های آزمایشگاهی نیز آسیب وارد می‌شود.

محققان با استفاده از دانش ژنتیک و دستکاری ژن‌ها، موش‌هایی را متولد کردند که میزان اندکی آنزیم CSE تولید می‌کردند و در نتیجه سطح سولفید هیدروژن در سرم آن‌ها کاهش می‌یافت. پس از حدود هفت هفته پس از تولد معلوم شد این موش‌ها که گرفتار جهش ژنتیکی شده‌اند و علایم فشار خون بالا را از خود بروز می‌دهند. هم‌چنین کمبود سولفید هیدروژن باعث شد که این موش‌ها نسبت به روش‌های آرام‌کنندهٔ رگ‌های خونی واکنش ناقص و معیوب نشان دهند.

نتایج این تحقیق تأیید می‌کند که سولفید هیدروژن با اکسید نیتریک ترکیب شده و گازی را تشکیل می‌دهد که می‌تواند فشار خون را تنظیم کند. این کشف راه را برای پیدا کردن روش‌های جدید درمان فشار خون بالا هموار خواهد کرد.

منابع

[ویرایش]

پایگاه اطلاع‌رسانی گوگرد

سایت پزشکان بدون مرز