وی. اس. نایپل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
وی.اس. نایپل
VS Naipaul 2016 Dhaka.jpg
زادروز ۱۷ اوت ۱۹۳۲(۱۹۳۲-08-۱۷)
چاگواناس، ترینیداد و توباگو
درگذشت ۱۱ اوت ۲۰۱۸ میلادی (۸۵ سال)
ملیت بریتانیایی-ترینیدادی
پیشه رمان‌نویس، مقاله‌نویس
لقب سر
جایزه‌ها جایزه هاثورندن (۱۹۶۴)
جایزه ادبی من بوکر (۱۹۷۱)
Nobel Prize.png جایزه ادبی نوبل (۲۰۰۱)

سِر ویدیادار سوراجپراساد نایپل (به انگلیسی: Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul) زاده ۱۷ اوت ۱۹۳۲-درگذشته ۱۱ اوت ۲۰۱۸) که بیشتر با نام وی. اس. نایپل شناخته می‌شود رمان‌نویس و مقاله‌نویس هندو ترینیدادی‌تبار بریتانیایی بود. وی که در طول حیات ادبی خویش بیش از ۳۰ کتاب نوشته بود در سال ۱۹۷۱ برنده جایزه بوکر[۱] و در سال ۲۰۰۱ برنده جایزه نوبل ادبیات شد.[۲]

در سال ۲۰۰۸ نویسنده‌ای به نام پاتریک فرنچ نخستین زندگی‌نامه معتبر نایپل را باعنوان دنیا همین است که هست نوشت. رمانهای خانه‌ای برای آقای بیسواس و خم رودخانه مهمترین آثار وی می‌باشند که هر دو به زبان فارسی ترجمه شده‌اند. نایپل در سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۷۴ دو بار به ایران سفر کرد.[۳]

زندگی‌نامه[ویرایش]

نایپل در ۱۷ اوت ۱۹۳۲ در چاگواناس ترینیداد و توباگو در خانواده‌ای هندی‌تبار به دنیا آمد. پدربزرگش به عنوان خدمتکار از هندوستان به ترینیداد مهاجرت کرده بود.[۴] شش‌ساله بود که با خانواده‌اش به پورت آو اسپین نقل مکان کرد.[۵] پس از اتمام دوره دبیرستان، نایپل که برنده جایزه کمک‌هزینه تحصیلی شده بود، آکسفورد را انتخاب کرد و به انگلستان رفت.[۶] در زمانی که دانشجو بود از افسردگی رنج می‌برد و اقدام به خودکشی کرد.[۷]

اولین رمانش را با نام خیابان میگل نوشت که در ۱۹۵۹ منتشر شد.[۵]

او نخستین رمان‌اش را در آکسفورد در حین تحصیل نوشت اما موفق به انتشار آن نشد. در سال ۱۹۵۴ بعد از پایان تحصیلاتش در گالری ملی لندن به عنوان فهرست‌بردار مشغول به کار شد. رمان «مشت‌مال‌چی عارف» را در سال ۱۹۵۵ منتشر کرد اما توفیقی به دست نیاورد.[۸]

سفر به ایران[ویرایش]

وی‌اس نایپل دو سفر هم به ایران داشته‌است. نایپل کوتاه‌مدتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سفر اولش به ایران با صادق خلخالی، مصاحبه کرد که حکم اعدام بسیاری از مخالفان و مقام‌های دوران پهلوی را در همان اولین روزهای بعد از پیروزی انقلاب صادر کرد. در بهار سال ۱۳۷۶ بار دیگر به ایران سفر کرد.[۷][۵][۹]

زندگی خصوصی[ویرایش]

نایپل در آکسفرد با پاتریشیا هیل همسر اول او آشنا شد و در ۱۹۵۵ با او ازدواج کرد.[۵] پاتریشیا هیل، در سال ۱۹۹۶ درگذشت و او با نادره، خبرنگار پاکستانی ازدواج کرد.[۷]

درگذشت[ویرایش]

در سن ۸۵ سالگی در خانه‌اش در لندن درگذشت[۵][۷][۱۰].

جوایز[ویرایش]

او یکی از نخستین برندگان جایزه ادبی بوکر برای کتاب «در کشوری آزاد» در سال ۱۹۷۱ نیز بود.[۷]

نایپل در سال ۲۰۰۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل شد. آکادمی سوئد اعلام کرد که جایزهٔ نوبل به دلیل «داشتنِ چشم‌اندازی پیوسته در روایت و موشکافی بدون نقص در آثارش که خواننده را به درک ملت‌های سرکوب شده در تاریخ سوق می‌دهد» به نایپل اعطا شده‌است.[۵]

او جایزه بوکر را در ۱۹۷۱ و مقام سلحشوری را در ۱۹۸۹ و جایزه نوبلش را در سال ۲۰۰۱ دریافت کرد[۱۱].

کتابشناسی[ویرایش]

طی پنج دهه بیش از سی کتاب منتشر کرد. آثار او بسیار متنوع است؛ از رمان‌های طنز گرفته تا سفرنامه و زندگی‌نامه.[۵]

او در «در میان مومنان؛ سفری اسلامی» مشاهدات خود از انقلاب ایران را نوشته و بعد از سفر دوم هم چاپ تازه‌ای از کتاب را با تجربیات سفر تازه‌اش منتشر کرده‌است. در این کتاب علاوه بر ایران روایت سفرهای او به پاکستان، مالزی و اندونزی هم آمده‌است.[۷]

بسیاری از منتقدان رمان خانه‌ای برای آقای بیسواس را که نایپل در سال ۱۹۶۱ نوشت، مهم‌ترین اثر او می‌شمارند. او این رمان را بر اساس زندگی پدرش، سیپرساد، که گزارشگر روزنامهٔ گاردین ترینیداد بود، نوشت. این رمان به ترجمهٔ مهدی غبرایی به فارسی نیز منتشر شده‌است.[۵]

  • مشت مالچی عارف (۱۹۵۷)
  • انتخابات الویرا (۱۹۵۸)
  • خیابان میگل (۱۹۵۹)
  • خانه‌ای برای آقای بیسواس (۱۹۶۱) ترجمه مهدی غبرائی
  • گذرگاه میانه (۱۹۶۲)
  • منطقه تاریکی (۱۹۶۴)
  • پرچمی بر فراز جزیره (۱۹۶۷)
  • مردان مقلد (۱۹۶۷)
  • ناپدید شدن ال‌دورادو (غیرداستانی، ۱۹۶۹)
  • در کشوری آزاد (۱۹۷۱)
  • چریک‌ها (۱۹۷۵)
  • هند تمدن مجروح (۱۹۷۷)
  • خم رودخانه (۱۹۷۹) ترجمه مهدی قراجه داغی
  • بازگشت اوا پرون (۱۹۸۰)
  • در میان مؤمنان (۱۹۸۱)
  • راز رسیدن (۱۹۸۷)
  • هند اکنون یک میلیون شورشی (۱۹۹۰)
  • راهی در جهان (۱۹۹۴)
  • فراسوی ایمان (۱۹۹۸)
  • جماعت نویسنده؛ شیوه نگرش و احساس (غیرداستانی، ۲۰۰۷)

پانویس[ویرایش]

  1. «فرهنگ و هنر - پرده برداری از پرتره نایپل، نویسنده بریتانیایی». BBC فارسی. ۲۰۱۰-۰۲-۱۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۲. 
  2. “Author Sir VS Naipaul dies at 85”. BBC News. 2018-08-12. Retrieved 2018-08-12. 
  3. «برگزیده‌های ۲۰۰۸ نیویورک تایمز در جهان کتاب»(فارسی)‎. همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۲۷ مهر ۱۳۸۸. 
  4. «بیوگرافی وی. اس نایپل». پروین، ش. -۱ (۱۳۸۰): ۹–۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۲. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ «وی.اس. نایپل در ۸۵ سالگی درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 
  6. «نایپل، نویسندهٔ هندی‌تبار ۷۵ ساله شد - 17.08.2007». DW.COM. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۲. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ «وی‌اس نایپل، برنده نوبل ادبیات در ۸۵ سالگی درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 
  8. «وی.اس. نایپل، برنده نوبل ادبی که می‌خواست به اشتیاق خلخالی به اعدام پی ببرد درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 
  9. «وی.اس. نایپل، برنده نوبل ادبی که می‌خواست به اشتیاق خلخالی به اعدام پی ببرد درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 
  10. «وی‌اس نایپل، برنده نوبل ادبیات در ۸۵ سالگی درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 
  11. «وی‌اس نایپل، برنده نوبل ادبیات در ۸۵ سالگی درگذشت». بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۸. 

منابع[ویرایش]