جعفر شریف‌امامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شریف امامی)
پرش به: ناوبری، جستجو
جعفر شریف‌امامی
Jafar Sharif-Emami - 023.png
نخست‌وزیر ایران
مشغول به کار
۵ شهریور ۱۳۵۷ – ۱۴ آبان ۱۳۵۷
در زمانِ محمدرضا شاه پهلوی
پس از جمشید آموزگار
پیش از ارتشبد غلامرضا ازهاری
مشغول به کار
۹ شهریور ۱۳۳۹ – ۱۵ اردیبهشت ۱۳۴۰
پس از دکتر منوچهر اقبال
پیش از علی امینی
رئیس مجلس سنای ایران
مشغول به کار
۱۳۴۲ – ۱۳۵۷
پس از محسن صدر
پیش از محمد سجادی
وزیر صنایع و معادن ایران
مشغول به کار
۱۳۳۶ – ۱۳۳۹
نخست‌وزیر منوچهر اقبال
پس از ابوالقاسم پناهی
وزیر راه
اطلاعات شخص
زاده ۲۷ خرداد ۱۲۹۱
تهران، ایران
درگذشت ۲۶ خرداد ۱۳۷۷ (۸۷ سال)
نیویورک، ایالات متحده
ملیت  ایران
حزب سیاسی حزب رستاخیز
همسر(ان) زهرا شریف امامی
محل
تحصیل
آلمان و سوئد
شغل عضو و مدیرعامل شورای عالی سازمان برنامه
تشکیل دولت آشتی ملی
افزایش آزادی‌های اجتماعی
تغییر تقویم شاهنشاهی به شمسی
انحلال حزب رستاخیز
برقراری حکومت نظامی در ۱۷ شهریور
تخصص سیاستمدار
مذهب اسلام شیعه
خویشاوندان سرشناس حاج محمدحسین (نظام الاسلام)

مهندس جعفر شریف‌امامی (زاده ۲۷ خرداد ۱۲۹۱ در تهران - درگذشته ۲۶ خرداد ۱۳۷۷ در نیویورک) از سیاست‌مداران ایرانی دوران پهلوی بود که دو دوره نخست‌وزیر ایران و به مدت ۱۵ سال رئیس مجلس سنا بود.[۱]او یک فراماسون و عضو لژ ماسونی در ایران بود.

تحصیلات[ویرایش]

جعفر شریف‌امامی، فرزند حاج محمدحسین معروف به نظام الاسلام بود. تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه شریف به پایان رساند. سپس وارد مدرسه آلمانی شد و دوره متوسطه را در قسمت فنی تمام کرد و از طرف وزارت راه به همراه ۳۰ نفر جهت تحصیل در رشته راه‌آهن به آلمان اعزام شد. پس از پایان دوران تحصیل به ایران بازگشت و در راه آهن مشغول به کار شد. اندکی بعد مجدداً از طرف وزارت راه جهت ادامه تحصیل به سوئد اعزام گشت و در سال ۱۳۱۸ به تهران بازگشت و به شغل خود ادامه داد و مراحل ترقی را در راه آهن طی کرد.

در شهریور ۱۳۲۰ توسط نیروهای متفقین به اتهام همکاری با آلمان دستگیر شد و پس از آزادی به سمت مدیرکل بنگاه مستقل آبیاری منصوب گردید. در زمان نخست وزیری سپهبد رزم‌آرا قریب سه ماه در سمت معاونت، مسئول وزارت راه بود که رزم‌آرا در ترمیم کابینه، او را به سمت وزیر راه معرفی کرد و تا اسفند ۱۳۲۹ که رزم‌آرا به قتل رسید، این سمت را بر عهده داشت. پس از قتل رزم آرا و انتصاب حسین علا به نخست وزیری به عنوان عضو شورای عالی سازمان برنامه انتخاب شد و در دوران حکومت مصدق در همین سمت باقی‌ماند و نهایتاً پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و نخست وزیری سپهبد زاهدی به سمت مدیرعامل سازمان برنامه منصوب شد.

وی در دوره دوم مجلس سنا به مدت ۲ سال نماینده تهران بود و با شکل گیری کابینه دکتر منوچهر اقبال تصدی وزارت صنایع و معادن را بر عهده گرفت و پس از دکتر اقبال به مدت ۸ ماه در سال ۱۳۳۹ به نخست وزیری رسید. از اتفاقات دوران نخست‌وزیری او بهبود روابط ایران و شوروی و قطع حملات رادیویی مسکو و تجدید انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی بود، اما به دنبال اعتصاب معلمان در اعتراض به پایین بودن حقوق خود و کشته شدن یکی از فرهنگیان به نام ابوالحسن خانعلی به دست پلیس و استیضاح شدن وی در مجلس استعفا داد.

وی در سال ۱۳۴۱ نیابت تولیت بنیاد پهلوی را عهده‌دار گردید و در انتخابات ۱۳۴۲ مجلس سنا با داشتن بیشترین آراء به عنوان سناتور از تهران به مجلس راه یافت و به ریاست مجلس سنا انتخاب شد. ضمن آنکه ریاست مجلس شورای ملی نیز با او بود و در حقیقت ریاست قوه مقننه را بر عهده داشت. شریف‌امامی به مدت ۱۵ سال رئیس مجلس سنا بود و مشاغل متعددی را بر عهده داشت از جمله: ریاست هیئت مدیره بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، ریاست اتاق صنایع و معادن و بازرگانی، ریاست کانون مهندسین و عضو هیئت امنای دانشگاه تهران. از فعالیت‌های دیگر وی ایجاد دامداری در کرج، شهرک سازی و آپارتمان‌سازی بود.

نخست وزیری[ویرایش]

شریف امامی در حال مصاحبه با خبرنگاری؛ ۲۹ شهریور ۱۳۵۴

در سال ۱۳۵۷ که سراسر ایران را تظاهرات و اعتصاب دربر گرفته بود، محمدرضا شاه پهلوی برای جلوگیری از بحران و انقلاب مسئولیت نخست وزیری را با اختیارات تام به او سپرد. شریف‌امامی با ایراد چند نطق مخصوصاً نطق معروف او «من شریف امامی بیست روز پیش نیستم» دولت آشتی ملی را تشکیل داد که ظاهراً از مردم حمایت می‌کرد و خود را از خاندان روحانیون معرفی نمود.

از اقدامات او می‌توان به آزادی مطبوعات و رادیو تلویزیون، دادن امتیاز به کارمندان، تغییر تقویم شاهنشاهی به شمسی، بستن مراکز فساد، عزل مدیرانی که نالایق دانسته شدند و انحلال حزب رستاخیز اشاره نمود. شریف‌امامی با برقراری حکومت نظامی رخداد ۱۷ شهریور معروف به جمعه سیاه را به نام خود در تاریخ ثبت نمود. تلاش او در تغییر مسیر انقلاب اسلامی از امور سیاسی به امور رفاهی بی‌نتیجه ماند و مردم به مخالفت با او پرداخته و او را وادار به کناره گیری نمودند و سرانجام در ۱۴ آبان ۱۳۵۷ استعفا داد و نیمه اول بهمن همان سال ایران را به قصد آمریکا ترک نمود.

عباس میلانی می‌نویسد در میان افراد مشهور معاصر با شریف امامی، وی از همه بیشتر توانست فراماسونری را در ایران یکپارچه و متحد کند و فراماسونرها دائماً در سیاستهای ایران مدرن بوده‌اند. شریف امامی یکی از رهبران لژ بزرگ ایران بود که پس از تمرکز لُژهای پراکنده فراماسونری موجود در ایران تشکیل شد.[۲] در افکار عمومی، این واقعیت که وی از معدود افرادی بود که هیچگاه دستان محمد رضا پهلوی را نبوسیده بود، از آنجا نشات گرفته می‌شد که وی از مقامات عالی رتبه گروه فراماسونری بود.[۳] شریف‌امامی در روزهای اوج‌گیری انقلاب و پیش از ورود خمینی به ایران به انگلیس پناهنده شد و بعد از چندی به آمریکا رفت؛ و سرانجام در سال ۱۳۷۷ خورشیدی در ایالات متحده آمریکا درگذشت.[۴]


کابینه اول شریف‌امامی
نخست‌وزیر: شریف‌امامی
معاون نخست‌وزیر: محمد سجادی
وزیر مشاور: احمد آرامش
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ محمدرضی ویشکایی وزارت گمرکات و انحصارات ۸ ابوالحسن بهنیا راه و ترابری
۲ امیرعزیزی کشور ۹ طاهر ضیایی صنایع و معادن
۳ عبدالباقی شعاعی دارایی ۱۰ محمدعلی ممتاز دادگستری
۴ حسین قدس نخعی امور خارجه ۱۱ جهانشاه صالح فرهنگ
۵ علی اصغر نقدی جنگ ۱۲ احمدعلی بهرامی کار
۶ جوادآشتیانی بهداری ۱۳ ابراهیم مهدوی کشاورزی
۷ عبدالحسین اعتبار پست، تلگراف و تلفن
وزیران مشاور
ر. وزیر مشاور وزارت مشاور ر. وزیر مشاور وزارت مشاور
۱ محمد سجادی سرپرست امور اقتصادی ۳ احمد آرامش برنامه و بودجه
معاونان نخست‌وزیری
ر. معاون معاونت
۱ اشرف احمدی وزیر مشاور و معاون نخست‌وزیر

کابینه دوم شریف‌امامی
نخست‌وزیر: شریف‌امامی
معاون نخست‌وزیر: ------
وزیر مشاور: منوچهر آزمون
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ منوچهر گنجی آموزش و پرورش ۱۰ حسن شالچیان راه و ترابری
۲ عاملی تهرانی اطلاعات و جهانگردی ۱۱ محمدرضا امین صنایع و معادن
۳ محمد یگانه امور اقتصادی و دارایی ۱۲ هوشنگ نهاوندیسید ابوالفضل قاضی فرهنگ و آموزش‌عالی
۴ افشار قاسملو امور خارجه ۱۳ فروغی فرهنگ و هنر
۵ محمدرضی ویشکایی بازرگانی ۱۴ کاظم ودیعی کار و امور اجتماعی
۶ نصرالله مقتدر مژدهی بهداری و بهزیستی ۱۵ امیرپرویز کشاورزی و عمران روستایی
۷ معتمدیعبدالحسین اعتبار پست، تلگراف و تلفن ۱۶ قره‌باغی کشور
۸ عظیمی جنگ ۱۷ پرویز آوینی مسکن و شهرسازی
۹ محمد باهریحسین نجفی دادگستری ۱۸ جهانگیر مهد مینا نیرو
وزیران مشاور
ر. وزیر مشاور وزارت مشاور ر. وزیر مشاور وزارت مشاور
۱ منوچهر آزمون امور اجرایی ۳ حسنعلی مهران برنامه و بودجه
۲ عزت‌الله یزدان‌پناه امور پارلمانی ۴ علینقی کنی اوقاف
معاونان نخست‌وزیری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ خط فاصله تربیت بدنی ۲ ---- محیط زیست



پانویس[ویرایش]

  1. «شریف امامی کیست؟». موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی. 
  2. ««جعفر شریف امامی» نخست وزیر آشتی ملی و استاد اعظم فراماسونری». فارس. 
  3. Milani, p.305
  4. «05 شهریور جعفر شریف امامی نخست‌وزیر شد». تاریخ ایرانی. بازبینی‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۱۶. 

منابع[ویرایش]

  • سالنامه دنیا - ۱۳۵۴ خورشیدی - ص۵۴
  • مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
  • متن کامل خاطرات جعفر شریف‌امامی: حبیب لاجوردی، انتشارات صفحه سفید
  • Milani, Abbas (2008). Eminent Persians: the men and women who made modern Iran, 1941-1979: in two volumes, Volume 2. Syracuse University Press. ISBN 0815609078, 9780815609070 (help). 

جستارهای وابسته[ویرایش]