دستگاه آپولو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دستگاه آپولو یکی از ابداعات سازمان ساواک در دوران پهلوی برای شکنجه زندانیان بود که به گفته عزت شاهی از سال ۱۳۵۲ مورد استفاده قرار می‌گرفت.

این دستگاه شامل یک صندلی فلزی بود که دست و پای زندانی را روی آن با گیره ثابت نگه می‌داشتند و کلاه خودی آهنی که بر روی سر وی قرار می‌گرفت. سپس زندانی بطور همزمان با شوک برقی، شلاق زدن به بدن، سوزاندن با فندک و سیگار، کشیدن ناخن‌ها و... مورد شکنجه قرار می‌گرفت. همچنین کلاه خود آهنی سبب می‌شد تا فریاد زندانی زیر شکنجه با شدت بیشتر بر گوش و سر وی وارد شده و زجر وی را بیشتر کند. تعداد زیادی از زندانیان ساواک در زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری این شکنجه وحشتناک را تجربه کرده بودند. مرضیه حدیدچی از زندانیان ساواک دربارهٔ این دستگاه می‌گوید:

... مرا روی یک صندلی فلزی نشاندند. کلاهی آهنی که سیم‌هایی به آن وصل بود، روی سرم بستند. دستها و پاهایم را به صندلی بستند. به یکباره جرباین برقی - که چندان قوی نبود که آدم را بکشد ولی سیستم عصبی را به هم می‌ریخت - وصل شد. بدنم کاملاً به لرزه افتاد و اعصابم داغان شد. اصلاً نمی‌توانم حالت آن لحظه خودم را بیان کنم. ..

[۱][۲][۳]

آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی دستگاه را اینچنین معرفی کرده: «مجموعه‌ای از چند دستگاه فلزی بود که در اتاق تمشیت (اتاق شکنجه) قرار داشت و نحوه استفاده از آن چنین بود که متهم را روی تخت فلزی می‌خواباندند، سپس با استفاده از گیره‌هایی که روی دسته‌های تخت قرار داشت، دست‌ها و پاهای او را می‌بستند و به وسیله دستگیره‌ای که روی دستگاه وجود داشت، پاهای متهم را به سمت بالا می‌آوردند تا کف پاها رو به بالا قرار گیرد. " کلاه خود " فلزی را که از سقف آویزان بود، به سمت پایین می‌کشیدند تا سر و شانه‌های متهم را بپوشاند .»[۴]

مرتضی نبوی، عزت شاهی از جمله زندانیانی بودند که این دستگاه را تجربه کردند. وی در اینباره می‌گوید: «یکی دیگر از شکنجه‌های سخت و وحشتناک، آپولو بود که تقریباً از سال ۵۲ در ساختمان اصلی کمیته مورد استفاده قرار می‌گرفت. وقتی کسی را به آن می‌بستند، سردردی به او دست می‌داد که اعصاب و روانش را خراب می‌کرد، و به هم می‌ریخت.»[۵][۶][۷]

محسن مخملباف که خود سابقه بازجویی در ساواک را دارد در داستان جراحی روح به این دستگاه در کنار سایر روشهای شکنجه ساواک اشاره می‌کند.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مینا مولایی (۱۹ بهمن ۱۳۸۵). «دالان وحشت». همشهری آنلاین.
  2. «خاطرات شکنجه - طاهره دباغ». شبکه ایران زنان.
  3. «حسنین هیکل از شکنجه ساواک می‌گوید». مگ ایران به نقل از ساواک. ۲۶/۶/۸۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. حشمت الله سلیمی (چهارشنبه ۲۹ آبان ۱۳۸۷). «شکنجه در ساواک به روایت اسناد». راسخون. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. «'مرتضی نبوی' چگونه مأمور ساواک را فریب داد». هیئت رزمندگان اسلام. ۱۳۸۹/۱۱/۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. «رکورددار شکنجه ساواک / تصویر». سیمرغ.
  7. «این افسانه واقعی است». وبگاه چارقد. ۱۳۸۷/۱۱/۲۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. «جراحی روح». مجله ادبیات داستانی. تابستان و پاییز ۱۳۷۸ - شماره ۵۱. ص. از ۲۳۶ تا ۲۴۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون[ویرایش]