عبدالعلی ادیب برومند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ادیب برومند
Adib Boroumand.jpg
شناسنامه
نام کامل عبدالعلی برومند
معروف به ادیب برومند
زادروز ۲۱ خرداد ۱۳۰۳
۱۱ ژوئن ۱۹۲۴(۱۹۲۴-06-۱۱) ‏(۹۱ سال)
زادگاه گز بُرخوار، ایران
همسر(ان) فرنگیس امینی
فرزندان جهانشاه؛ پوراندخت؛ شهریار
خویشاوندان سرشناس محمدکریم‌خان برومند (عموی پدر)
حیدرعلی‌خان برومند (دایی)
عبدالرحمان برومند (پسر دایی)
دین اسلام
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی حزب ایران
جبهه ملی ایران
سمت ۱. عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران (۱۳۳۹ تاکنون)
۲. ریاست شورای مرکزی جبهه ملی ایران (۱۳۷۳ تاکنون)
۳. ریاست هیئت رهبری جبهه ملی ایران(۱۳۷۸ تاکنون)
فعالیت‌ها شاعر؛ نویسنده؛ فعال سیاسی؛ وکیل دادگستری
پس از کریم سنجابی
وب‌گاه رسمی www.adibboroumand.com

عبدالعلی ادیب برومند (زاده ۱۳۰۳ - گز) شاعر ملی ایران، وکیل دادگستری و رئیس هیئت رهبری و شورای مرکزی جبهه ملی ایران است.

بعد از تأسیس جبهه ملی ایران توسط جهره‌هایی چون محمد مصدق و حسین فاطمی و آغاز نهضت ملی شدن نفت، ادیب برومند به حمایت از آنان برخاست. بعد از این که دولت مصدق در جریان کودتای ۲۸ مرداد سقوط کرد، برومند به همراه بسیاری از یاران مصدق چون مهدی بازرگان و سید رضا زنجانی برای فعالیت سیاسی به نهضت مقاومت ملی پیوست. بعد از این که در سال ۱۳۳۹، مهدی بازرگان، الله‌یار صالح، غلام‌حسین صدیقی، باقر کاظمی و کریم سنجابی، فعالیت‌های جبهه ملی را به عنوان یک تشکیلات سیاسی مشروطه خواه مجدداً آغاز کردند[۱]، ادیب برومند نیز در آن شرکت و حضور فعال داشت و دستگیر و زندانی نیز شد.

در جریان انقلاب اسلامی ایران، جبهه ملی تحت رهبری کریم سنجابی به جمع مخالفان سلطنت پهلوی پیوست و پس از انقلاب، چند تن از اعضای جبهه ملی در دولت مهدی بازرگان حضور داشتند و افرادی چون ادیب برومند اگر چه در کابینه حضور نداشت، اما در راه برقراری دمکراسی و جمهوری تلاش بسیار می‌کرد. چیزی نگذشت که دولت بازرگان سقوط کرد و بعد از آن جبهه ملی ایران به انتقاد از جمهوری اسلامی پرداخت و در اوایل سال 1360 از مخالفین سرسخت جمهوری اسلامی شد و سرانجام در ۲۵ خرداد ۱۳۶۰، بعد از تظاهرات جبهه ملی علیه قانون قصاص، روح‌الله خمینی جبهه ملی را مرتد نامید و حکم ارتداد آنان را صادر کرد و به دنبال این نطق روح‌الله خمینی، فعالیت های جبهه ملی سرکوب شد.[۲] بعد از گذشت بیش از ده سال، جبهه ملی در سال ۱۳۷۳ تحت رهبری ادیب برومند و با حضور افرادی نظیر حسین شاه‌حسینی، سید حسین موسویان، پرویز ورجاوند و مسعود حجازی مجدداً احیا شد و به مخالفت‌های خود با جمهوری اسلامی ادامه داد. ادیب برومند خواستار جدایی دین از حکومت می‌باشد.

از ادیب برومند، چندین جلد اشعار منتشر شده است. وی در زمینه ادبیات فارسی، فعالیت های زیادی داشته است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

کودکی[ویرایش]

ادیب برومند در بیست و یکم خرداد ۱۳۰۳ در زادگاهش روستای (شهر فعلی) گز از شهرستان بُرخوار استان اصفهان به دنیا آمد. پدرش مصطفی قلی خان برومند از خوانین گز بود که از حُسنِ خط و مقدمات زبان عربی و آگاهی‌های تاریخی بهره داشت. به زبان فرانسه مسلّط واز جمله تجددطلبان عصر بود؛ هیچ‌گاه شغل دولتی نپذیرفت و به کار مِلکداری و کشاورزی اکتفا نمود.

نوجوانی[ویرایش]

ادیب تا سن ۱۶ سالگی به نثر نویسی اهتمام می‌ورزید ولی از ۱۷ سالگی بیشتر به شعر و شاعری روی آورد و با دلبستگی و علاقه‌ای که به شاعران و اشعار شعرای دوران مشروطه پیدا کرده بود، به سرودن شعر در همین سبکِ نوپا که از جهت موضوع و مطلب دیرینگی نداشت و موضوع آن مسایل روز بود، پرداخت.

ورود به دانشگاه[ویرایش]

ادیب برومند در جوانی با کسب رتبه ۳ در آزمون ورودی دانشکده حقوق دانشگاه تهران به کسب دانش در رشته حقوق قضایی آغاز ورزید و در طی تحصیل در دانشکده حقوق به مطالعه پیرامون ادبیات فارسی پرداخت و به زبان‌های عربی و فرانسه نیز تسلط پیدا کرد.

اشغال ایران در جنگ جهانی دوم[ویرایش]

او پس از حادثه سوم شهریور ماه ۱۳۲۰ و اشغال ایران به وسیله متفقین در جنگ جهانی دوم، به سرودن شعرهای سیاسی و میهنی پرداخت. موضوع این اشعار حمله به اشغال کنندگان ایران و مخالفت با عوامل بیگانه‌یعنی هواداران شوروی و انگلیس و انتقاد از دیکتاتوری دوران رضا شاه پهلوی و تقویت آزادیخواهی و استقلال طلبی و حسّ وطن خواهی در مردم ایران بود که در جراید و مجلات کشور منتشر می‌شد. وی همچنین اشعاری بر ضد غائله آذربایجان و زمزمهُ تجزیه طلبی در آن سامان، حزب دموکرات آذربایجان و حکومت سید جعفر پیشه‌وری سرود. ادیب برومند در آن سالیان دور در اپرت (ایران پر آشوب - بهمن ۱۳۲۶) انقلاب و تغییر حکومت در ایران را پیش بینی نموده بود.[۳]

وکالت دادگستری[ویرایش]

ادیب برومند در سال ۱۳۲۵ از وزارت دادگستری ابلاغی برای شغل دادیاری دادگستری اردبیل دریافت کرد ولی از پذیرفتن سِمَت قضائی اعراض نمود و تقاضای صدور پروانهٔ کارآموزی وکالت دادگستری کرد و دو سال بعد به طور مستقل به عنوان وکیل پایه یک دادگستری مشغول کار شد؛ وی سال‌ها وکیل بانک ملّی ایران بود و وکالت‌های متفرق را کم‌تر می‌پذیرفت.

فعالیت در جبهه ملی ایران (جبهه اول)[ویرایش]

از آبانماه ۱۳۲۸ که جبهه ملی ایران به رهبری دکتر محمد مصدق بنیان‌گذاری شد و نهضت ملی کردن صنعت نفت در سراسر ایران جنب و جوش خاصی پدید آورده بود، از هواداران نهضت ملی ایران گردید و با سرودن اشعار میهنی و سیاسی به همگامی با جبهه ملی و این نهضت ضد استعماری پرداخت و با نفوذ سیاسی انگلیس و تحریکات روسیه شوروی مخالفت کرد. وی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ همچنان با حکومت کودتا به مبارزه برخاست.

دکتر محمد مصدق - متن روی عکس: "به جناب آقای ادیب برومند اهدا می‌شود. زندان لشکر ۲ زرهی - بیستم تیر ماه ۱۳۳۳"

عضویت در شورای مرکزی جبهه ملی ایران (جبهه دوم، چهارم)[ویرایش]

National front 2010-2.JPG

ادیب برومند در سال ۱۳۳۹ جزء بنیان گذاران جبهه ملی دوم بود و تا زمان انحلال ان عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران محسوب می‌گردید. ایشان همچنین منشی اوّل کنگره جبهه ملی در سال ۱۳۴۱ به ریاست الله‌یار صالح بودند و به همراه مهندس کاظم حسیبی تنها کسانی محسوب می‌شدند که پس از استعفای اعضای شورای مرکزی جبهه ملی دوم از سمت خود استعفا ندادند.[۴] ادیب برومند در سال ۱۳۵۶ نیز با شروع فعالیت جبهه ملی چهارم به عنوان عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران فعالیت بسیاری در جهت نیل به آزادی و برقراری حکومت مردمی و حاکمیت ملّی انجام داده‌اند. پس از انقلاب استاد برومند به همراه آقایان دکتر کریم سنجابی، اصغر پارسا، علی اردلان و دکتر یوسف جلالی موسوی به عنوان اعضای هیئت رهبری جبهه ملی ایران انتخاب شدند. ایشان در انتخابات مجلس دوره اول از سوی جبهه ملی ایران نامزد ورود به اولین دوره مجلس شورای ملی و مجلس خبرگان قانون اساسی پس از انقلاب بود.

تاسیس جبهه ملی پنجم[ویرایش]

ادیب برومند بنیانگذار جبهه ملی پنجم در سال ۱۳۷۲ است و سالهاست که ریاست شورای مرکزی و هیئت رهبری جبهه ملی ایران را بر عهده دارد.[۵] طولانی‌ترین دوره فعالیت این سازمان در زمان رهبری ادیب برومند امکان‌پذیر شده‌است.او در سال ۱۳۷۲ علی رغم مخالفت ها و ممانعت های مسوولین امنیتی اقدام تشکیل شورای مرکزی جبهه ملی از اعضای باقی مانده شورای مرکزی (جبهه ملی چهارم) کرد و به همراه دکتر سید حسین موسویان ، حسین شاه‌حسینی ، دکتر مسعود حجازی، دکتر علی اردلان ، دکتر پرویز ورجاوند هیات اجرایی موقت جبهه ملی را تشکیل دادند.

آثار و فعالیت های ادبی[ویرایش]

ادیب فعالیت های ادبی خود اعم از نثر و نظم را در اواخر دوران دبیرستان شروع کرده و مقالاتش در روزنامه های دهه بیست مانند نوبهار (به مدیریت ملک الشعرا بهار )[۶] ،روزنامه اصفهان و.. منتشر می شد.ابتدا تخلص نهال را انتخاب کرد و سپس ادیب اصفهانی و بعد با اشارت استادانی مانند بهار به ادیب تغییر داد.[۷] برومند در ۱۳۲۷ به عضویت انجمن فرهنگستان به ریاست حسین سمیعی (ادیب السطنه) انتخاب شد.[۸][۹]
او در زمینه سبک نگارگری و همچنین نگارگران دوران قاجار دارای شناخت کامل بوده و مقالات بسیاری در این مورد نشر داده و مجموعه کلکسیون شخصی او به همراه توضیحات در مورد سبک های هنری دوران قاجار در کتاب نگارستان ادیب منتشر شده است. استاد برومند همچنین اولین کتاب در خصوص هنر قلمدان را نگاشته است.[۱۰] ادیب برومند بیش از شصت سال با قلم و قدم در راهِ سر بلندی ایران و تحقق آزادی و ضدیت با استبداد و استعمار کوشیده و بیشترین قسمت اشعارش میهنی و سیاسی و ملی است که بیشتر آنها در مجموعه اشعارش با نام حاصل هستی به چاپ رسیده‌است. پیش از این نیز مجموعه شعرهایی از وی به نام‌های «ناله‌های وطن»، «پیام آزادی»، «دردآشنا»، «سرود رهایی»، «راز پرواز»، «مثنوی اصفهان» و «روزگار دژم» و پژواک ادب به چاپ رسیده‌است. استاد ادیب برومند جزء معدود شعرای ایران زمین (همانند حکیم ابوالقاسم فردوسی و...) است که لقب شاعر ملی را از سوی مردم ایران دریافت نموده‌است. (وی همچنین از سوی دکتر محمد مصدق لقب «شاعر ملی» را دریافت داشت.[۱۱])

  • «حاصل هستی»: مجموعه‌ای که اغلب اشعار سیاسی و ملی وی را در برمی‌گیرد. ناشر:ق‍ص‍ی‍ده‌س‍را، ۱۳۸۰[۱۲]
  • «ناله‌های وطن» روزنامه اصفهان، ۱۳۲۴[۱۳]
  • «پیام آزادی»
  • «دردآشنا» نشر هنر ۱۳۶۲[۱۴]
  • «سرود رهایی» انتشارات پیک دانش، ۱۳۶۷[۱۵]
  • «راز پرواز» انتشارات دیبا ۱۳۷۴[۱۶]
  • «مثنوی اصفهان» ن‍ش‍ر م‍رس‍ا، ۱۳۷۹
  • «روزگار دژم»
  • «تصحیح دیوان غزلیات حافظ»[۱۷]
  • «ارم‍غ‍ان س‍ف‍ر ح‍ج»[۱۸]
  • «به پیشگاه فردوسی» نشر شباویز، ۱۳۸۰[۱۹]
  • «طراز س‍خ‍ن» (مقالات ادبی، سیاسی و هنری) نشر عرفان ۱۳۸۵[۲۰]
  • «فاجعه مرداد» ، انتشارات جبهه ملی، ۱۳۵۸
  • گلهای موسمی: مجموعه غزل، نشر عرفان ۱۳۸۷[۲۱]
  • «ه‍ن‍ر ق‍ل‍م‍دان، م‍ش‍ت‍م‍ل ب‍ر پ‍ی‍ش‍گ‍ف‍ت‍ار، ان‍واع ق‍ل‍م‍دان، ش‍ن‍اس‍ائ‍ی ن‍ق‍اش‍ان ق‍ل‍م‍دان» ناشر وح‍ی‍د، ۱۳۶۶[۱۰]
  • «نگارستان ادیب» (آبان 1392) - رونمایی در خانه هنرمندان ایران[۲۲]

دیدگاه‌های ادبی[ویرایش]

ادیب درباره مفهوم شعر و سبک خود چنین می‌گوید:

به عقیده من شعر یک پدیده خیال‌انگیز معنویست که باید به محض شنیدن، شنونده را متوجه یک حقیقت مسلم و یا یک موضوع عبرت‌آمیز و یا یک توصیف جاذب از دیده‌ها و شنیده نماید و او را زیر تأثیر عمیق قرار دهد. شعر باید با بیان احساس خیال شنونده را به زوایای اموری بکشاند که موجب تحریک احساسات و تلطیف عواطف او گردد و به وی درس دلدادگی به حقایق و نیکویی‌ها بدهد. من این‌گونه لطایف تخیلی را که همراه با اندیشه‌های سازنده‌است و گاه سرآغاز کارهای بزرگ می‌شود شعر می‌دانم به شرط آن‌که در قالب وزنهای خوشایند و دلنواز قرار گیرد و از انسجام کامل برخوردار باشد.

به‌طور کلی ما در ادبیات فارسی «شعر سپید» سراغ نداریم آنچه امروز به این نام آمده اگر جنبهٔ خیال‌انگیزی و رقّت و عاطفه‌پروری داشته باشد نثر شاعرانه‌است و شعر نیست؛ اگر بخواهند کتابی دربارهٔ نثر معاصر بنویسند نمی‌توانند نثر شاعرانه را از قلم بیندازند و آنرا در کتابی که برای شعر این زمان است وارد کنند. در قدیم هم نثر شاعرانه داشته‌اییم که کسی آنها را شعر ننامیده است؛ مانند مقامات حمیدی، برخی از عبارات گلستان سعدی، مناجات خواجه عبدالله انصاری پاره‌های از منشآت قائم مقام فراهانی که مسجّع و مقفا بوده و روح شاعرانه داشته‌است؛ و امّا شعر آزاد که من آنرا شعرواره می‌خوانم چنانچه وزن عروضی داشته باشد و مطلب با احساسی از آن مفهوم شود هر چند وزن عروضی در همان بحر گاهی شکسته شود و به کار بردن قافیه هم الزامی نباشد با آن موافقم و خودم نیز چند قطعه ازین نوع شعرواره‌ها بر سبیل تفنن سروده‌ام مانند: مرگ رستم در کتاب «حاصل هستی» ولی اگر یک مشت کلمات نامربوط و عبارت نامفهوم به شکلهای مختلف زیر هم بنویسند که بخواهند بگویند نثر نیست باید بگویم نه شعرست و نه نثر بلکه ترّهات است!

اساساً سخنی که دارای جوهره شعری و خیال‌انگیز و محرک احساسات است باید در لباس نظم خودآرایی کند و با موسیقی کلام همراه باشد وگرنه چندان اثری بر آن مترتب نیست البته هر سخن منظومی هم شعر نیست و نظم تنها کفایت نمی‌کند.

[۲۳]

ادیب برومند در مورد شعر و ادب پارسی و نوع ارتباط ان با مردم چنین می‌گوید:[۲۳]

  1. شعرش باید جزء اشعار ممتاز زبان فارسی باشد و استادی اش در شعر مسلم باشد.
  2. نسبت به فرهنگ ملی و تاریخ و جغرافیای کشور به دیدهٔ احترام و علاقه بنگرد.
  3. خدمتگزار به فرهنگ و علم و ادب باشد و خود نیز از قدرشناسان خدمتگزاران ایران باشد.
  4. نسبت به آداب و رسوم باستانی و اصالت زبان فارسی و شعر فارسی اظهار دلبستگی صمیمانه نماید.
  5. هوادار طبقات زحمتکش بوده و به عدالت اجتماعی وفادار باشد.
  6. در راه استقلال و آزادی و مصالح ملی از خودگذشتگی نشان بدهد و به طمع مال و منصب از هالهٔ اصالت خود بیرون نیاید و رنگ عوض نکند.
  7. از هنجارهای درست اخلاقی و وقار و متانت پیروی کند و احترام عنوان «شاعر ملی» را حفظ کند.
  8. به مردم درس وطن خواهی و ملت دوستی بدهد و غرور ملی را در جامعه بیدار سازد و از کاستی‌های جامعه انتقاد کند.
  9. از حکومت‌های خودکامه و بی اعتنا به سرنوشت ملت انتقاد کند و با آن‌ها مبارزه کند.
  10. از تحمل دشواری‌ها در مقابل حق گویی نهراسد.
  11. نسبت به گرفتاری‌های ملت‌های ستم دیده دیگر بی طرف نماند.
  12. از نزدیک شدن به قدرت مداران همواره بپرهیزد.

بنیاد فرهنگی و فرهنگسرای ادیب برومند[ویرایش]

بنیاد فرهنگی و فرهنگسرای ادیب برومند در در ۲۵ مهر ۱۳۸۲ در شهر گز، زادگاه وی در خانه تاریخی برومند طی مراسمی گشایش یافت. زمین آن به مساحت ۳۳۵۰ متر مربع از سوی وی اهدا گردیده بود.[۲۴]

منابع[ویرایش]

  1. کاتوزیان، همایون. مصدق و نبرد قدرت. موسسه رسا.  - ترجمه احمد تدین
  2. جبههٔ ملی و خروج از اسلام انقلابی
  3. روزگار دژم - ادیب برومند نشر مدیسه ۱۳۸۸
  4. حاصل هستی - ادیب برومند
  5. http://www.iranomid.de/تهاجم-به-جبهه-ملی-ایران/
  6. یادمانده ها -قسمتی از خاطرات استاد عبدالعی برومند--نشر عرفان ص۱۲۷
  7. یادمانده ها -قسمتی از خاطرات استاد عبدالعی برومند--نشر عرفان ص۱۵۳
  8. یادمانده ها -قسمتی از خاطرات استاد عبدالعی برومند--نشر عرفان ص۲۲۶
  9. روزنامه اطلاعات سالنامه ۱۳۲۷
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «ه‍ن‍ر ق‍ل‍م‍دان، م‍ش‍ت‍م‍ل ب‍ر پ‍ی‍ش‍گ‍ف‍ت‍ار، ان‍واع ق‍ل‍م‍دان، ش‍ن‍اس‍ائ‍ی ن‍ق‍اش‍ان ق‍ل‍م‍دان». وبگاه کتابخانه ملی ایران. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  11. دهباشی، علی. «گفتگو با استاد ادیب برومند». فصلنامه بخارا، آذر و دی ۱۳۸۱ - شماره ۲۷. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  12. «ح‍اص‍ل ه‍س‍ت‍ی». وبگاه کتابخانه ملی. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  13. «ناله‌های وطن». وبگاه کتابخانه ملی ایران. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  14. «درد آش‍ن‍ا». وبگاه کتابخانه ملی ایران. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  15. «س‍رود ره‍ائ‍ی: گ‍زی‍ده‌ئ‍ی از اش‍ع‍ار س‍ی‍اس‍ی، م‍ی‍ه‍ن‍ی، اج‍ت‍م‍اع‍ی از س‍ال ۱۳۲۸ ت‍ا ۱۳۵۶». وبگاه کتابخانه ملی. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  16. «راز پ‍رواز». وبگاه کتابخانه ملی. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  17. کاظمیان، سروش. «بعضی شکسته خوانند، بعضی نشسته خوانند! (پاسخی به نقد سید محمد راستگو بر حافظ ادیب برومند)». ادبستان فرهنگ و هنر، دی ۱۳۷۰ - شماره ۲۵. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  18. «ارم‍غ‍ان س‍ف‍ر ح‍ج». بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  19. «ب‍ه پ‍ی‍ش‍گ‍اه ف‍ردوس‍ی». وبگاه کتابخانه ملی. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  20. «طراز س‍خ‍ن (مقالات ادبی، سیاسی و هنری)/». بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  21. . گلهای موسمی: مجموعه غزل، وبگاه کتابخانه ملی. http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=1168392&pageStatus=1&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 
  22. http://amordadnews.com/neveshtehNamyesh.aspx?NId=10805
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ بخارا» آذر و دی ۱۳۸۱ - شماره ۲۷
  24. «گزارش: گزارش مراسم افتتاح بنیاد فرهنگی و فرهنگسرای ادیب برومند». فصلنامه بخارا، مهر و آبان ۱۳۸۲. بازبینی‌شده در ۰۶ نوامبر ۲۰۱۱. 

پیوند به بیرون[ویرایش]