احمد مهدوی دامغانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
احمد مهدوی دامغانی
مهدوی دامغانی فطرس مدیا (cropped).jpg
مهدوی دامغانی، فیلادلفیا، ۱۳۹۶
زادهٔ۱۳ شهریور ۱۳۰۵
مشهد، ایران
درگذشت۲۷ خرداد ۱۴۰۱ (۹۵ سال)
فیلادلفیا، پنسیلوانیا، ایالات متحده آمریکا
ملیتایرانی
شهروندیایران
تحصیلاتاجتهاد، دکتری ادبیات فارسی و عربی
محل تحصیلحوزه علمیه خراسان
دانشگاه تهران
پیشهاستاد دانشگاه _ مجتهد
شناخته‌شده براینویسنده، پژوهشگر، استاد دانشگاه، رئیس کانون سردفتران و دفتریاران
همسر(ها)عصمت سعیدی
تاجماه آصفی شیرازی
فرزندانمرتضی، زهرا و فریده مهدوی دامغانی
والدینعلامه محمدکاظم مهدوی دامغانی
خویشاوندانمحمود مهدوی دامغانی

احمد مهدوی دامغانی (۱۳ شهریور ۱۳۰۵ – ۲۷ خرداد ۱۴۰۱) علامه،نویسنده و پژوهشگر ایرانی، متخصص در ادبیات فارسی و عرب، استاد پیشین دانشگاه تهران و دانشگاه هاروارد بود.

زندگی[ویرایش]

احمد مهدوی دامغانی در ۱۳ شهریور ۱۳۰۵ مشهد در خانواده‌ای اهل فضل و دانش دیده به جهان گشود. علوم متداول قدیم و جدید را در آن شهر فراگرفت و موفق شد دوره سطح حوزوی را به کمال به پایان رساند سپس در تهران اقامت گزید. در سال ۱۳۲۷ از دانشکدهٔ معقول و منقول (بعداً الهیات) دانشگاه تهران و در سال ۱۳۳۳ در رشتهٔ ادبیات فارسی از دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران با کسب رتبه اول، لیسانس گرفت. در سال ۱۳۴۲ از دانشگاه تهران درجهٔ دکتری در زبان و ادبیات فارسی گرفت و موضوع رسالهٔ دکتری او تصحیح کتاب «کشف‌الحقایق» عزیزالدین نسفی به راهنمایی محمدتقی مدرس رضوی بود.[۱]

مهدوی دامغانی در تهران تحصیل دروس حوزوی را ادامه داد و در دروس خارج بزرگانی چون؛ محمدتقی آملی، محمد علی مدرس خیابانی، میرزا مهدی آشتیانی، شرکت جست و موفق شد اجازاتی که تصدیق علمیت او را می کرد نیز دریافت کند.

پس از گذراندن دورهٔ دکتری زبان و ادبیات فارسی به عنوان استاد دانشگاه تهران به تدریس در دانشکده‌های ادبیات و الهیات دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس پرداخت. از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ در دانشگاه مادرید به تدریس ادبیات عرب و فارسی و فقه اسلامی اشتغال داشت. مهدوی دامغانی چندین سال سردفتر اسناد رسمی در تهران و از سال ۱۳۵۴ رئیس کانون سردفتران اسناد رسمی ایران بود.[۲][۳] احمد مهدوی دامغانی از سال ۱۳۶۶ مقیم آمریکا و در دانشگاه هاروارد و دانشگاه پنسیلوانیا مشغول به تدریس در مقطع دکترا و پست دکترا بود. رشته‌های تدریس او در آمریکا شامل: ادبیات عرب، ادبیات فارسی، کلام، فقه و برخی علوم اسلامی بود. وی فرزند آیت الله العظمی شیخ محمدکاظم مهدوی دامغانی است. از هم دوره‌های مهدوی در حوزه علمیّه مشهد، می‌توان به: شیخ کاظم مدیرشانه چی، شیخ محمّد واعظزاده، عبدالجواد فَلاطوری، سید جعفر سیّدان، سیّد علی حسینی سیستانی، اشاره کرد.

مرگ[ویرایش]

مهدوی جمعه ۲۷ خرداد ۱۴۰۱ پس از چند روز بستری در بیمارستان پن فیلادلفیا، آمریکا درگذشت.[۴] پیکر وی بامداد یک شنبه ۵ تیر ۱۴۰۱ به ایران وارد و دوشنبه ۶ تیرماه ۱۴۰۱ در حرم رضوی تشییع و پس از اقامه نماز آیه الله مصطفی اشرفی شاهرودی در دارالحجة حرم رضوی به خاک سپرده شد [۵]

آثار[ویرایش]

احمد مهدوی دامغانی دارای قلمی شیوا و بسیار رسا است.چندان که بزرگانی چون؛ سید علی حسینی سیستانی متون او را بهترین منشات معاصر می‌داند. از همین روی مجلات متعدد که جنبه علمی و اجتماعی داشتند درصدد چاپ مقاله‌های او بودند. مانند: مجله‌های یغما، کلک، گلچرخ، ایران‌نامه، ایران‌شناسی، ره‌آورد و گلستان. از مشهورترین مقاله‌های او مآخذ ابیات عربی کلیله و دمنه و مآخذ ابیات عربی مرزبان‌نامه است.

تالیفات:

۱. از علی آموز اخلاص عمل (تهران، تیر، ۱۳۷۹ ش)

۲. رساله دربارهٔ خضر (تهران، کتاب مرجع، ۱۳۸۹ ش)

۳. شاهدخت والاتبار شهربانو (تهران، دعا، ۱۳۸۹ ش)

۴. در باغ روشنایی (تهران، سخن، ۱۳۸۲ ش)

۵. گزیده‌ای از شعر سعدی به زبان عربی و برگردان به نثر فارسی (کویت، منشورات البابطین، ۲۰۰۰ م)

کتب تحقیقی:

۱. کشف الحقائق نَسَفی _ تحقیق و تحشیه (تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۵۹ش)

۲. المَجدی فی أنساب الطّالبیّین _ تحقیق (قم، مکتبة آیةاللّٰه العظمیٰ مرعشی نجفی، ۱۳۶۸ ش)

۳. نَسمةالسَّحر بذکر من تشیَّع و شعر _ تصحیح، تحقیق (تهران، وزارت خارجه، ۱۳۸۴ش)

۴. دیوان خازن (عبداللّٰه بن احمد خازن) تصحیح و تحقیق (تهران. میراث مکتوب. ۱۳۹۴ ش)

۵. الوحشیات (ابوتمام) تصحیح (تهران، میراث مکتوب، ۱۳۹۰)

آثار در مورد وی[ویرایش]

  • کتاب آیینه در برابر خورشید به کوشش سیدحسین حسینی نورزاد و سید محسن علوی زاده در اسفند ۱۳۹۹ توسط انتشارات نی که به دیدار و شناخت زندگی دکتر احمدمهدوی دامغانی اختصاص دارد، منتشر شد.
  • انتشارات دی گرویتر کتابی با عنوان Essays in Islamic Philology, History, and Philosophy «اقیانوس تعلیم و تربیت» به مناسبت ۹۰ سالگی پرفسور مهدوی دامغانی در برلین پایتخت آلمان چاپ کرده‌است.[۶]
  • مؤسسه فطرس مدیا در سال ۱۳۹۸ ویدیویی از ارادت استاد به دیار خویش و آستان رضوی منتشر کرد که مورد توجه قرار گرفت.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. حاصل اوقات، مقدمهٔ علی‌محمد سجادی: «سردفتر حکمت و معانی»، ص ۱۲
  2. [۱] بایگانی‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine مروری بر تاریخچه کانون سردفتران و دفتریاران
  3. «ettelaat newspaper». www.ettelaat.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۳۰.
  4. «احمد مهدوی دامغانی، متهم به «تبلیغ اسلام آریامهری» در آمریکا درگذشت». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۱۸.
  5. «گزارش تصویری از تشییع جنازه مرحوم مهدوی دامغانی». شفقنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۱۸.
  6. Korangy، Alireza؛ Thackston، Wheeler M.؛ Mottahedeh، Roy P.؛ Granara، William (۲۰۱۶). Essays in Islamic Philology, History, and Philosophy (به ENGL). Berlin, Boston: De Gruyter. شابک ۹۷۸۳۱۱۰۳۱۳۷۲۷.
  7. سایت آپارت توسط خود فطرس مدیا. «فیلم مستند مهدوی دامغانی».

منابع[ویرایش]