روش‌های اعتراض در خیزش ۱۴۰۱ ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
خیزش ۱۴۰۱ ایران
تاریخ۲۵ شهریور ۱۴۰۱[۱] – اکنون
(۲ ماه، ۲ هفته و ۶ روز)
موقعیت
علت(ها)کشته‌شدن مهسا امینی
اهدافبراندازی نظام جمهوری اسلامی
روش‌ها
وضعیتدر جریان
طرف‌های مدنی درگیر

براندازان

  • براندازان و آزادی‌خواهان ایرانی
شخصیت‌های پیشرو
مردمی، خودجوش و بدون ساختار رهبری ایران سید علی خامنه‌ای

و دیگر مقامات نظام جمهوری اسلامی
تلفات و کشته‌ها

کشته‌شدگان: (طبق بولتَن محرمانه فارس سپاه، بسیار بیشتر از آمار کشته‌شدگان اعتراضات آبان یعنی) بیش از ۱٫۵۰۰ تن،[۳] (تا ۹ آذر ۱۴۰۱) از جمله، ۶۴ کودک؛ (زیر ۱۸ سال)
به ادعای جمهوری اسلامی: بیش از ۳۰۰ تن.[۴]
زخمی‌شدگان: بیش از ۵٫۰۰۰ تن.[۵]
بازداشت‌شدگان:

دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن،[۶] از جمله، ۵۷۶ دانشجو و بیش از ۵۰ خبرنگار و روزنامه‌نگار[۷]
محکوم به محاربه: ۸۰ تن؛[۸]
محکوم به اعدام: دست‌کم ۲۱ تن[۹]
کشته‌شدگان: ۵۶ نفر[۱۰]
زخمی‌شدگان: بیش از ۲٫۰۰۰ نفر[۱۱]


روش‌های اعتراض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ به روش‌های گوناگون اعتراض در خیزش سراسری ۱۴۰۱ اشاره دارد.

روش‌ها[ویرایش]

تظاهرات خیابانی[ویرایش]

اعتراضات خیابانی شامل شعار دادن و به کار بستن مجموعه‌ای از اقدامات همچون آتش افروختن، پرتاب سنگ، سوزاندن روسری، کندن تابلو، حمله به بیلبوردها و کانکس‌های انتظامی و فیلم‌برداری از خشونت نیروهای سرکوبگر و اعتراضات مردمی می‌شود.

اعتصابات[ویرایش]

اعتصاب سراسری در جریان خیزش سراسری ۱۴۰۱ و در حمایت از اعتراضات گسترده مردم صورت می‌گیرد. در شماری از شهرهای ایران گروه‌های از اصناف، از جمله کسبه و بازاریان، معلمان، استادان دانشگاه‌ها و دانشجویان، کارگران پتروشیمی و بخش‌های خصوصی اعتصاب کردند. شروع اعتصابات به روز دوشنبه ۲۸ شهریور، سه روز پس از فوت مهسا امینی برمی‌گردد.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]

آیین خاکسپاری کشته‌شدگان[ویرایش]

تا ۳ آذر بیش از ۴۰۰ معترض در ایران طی دو ماه گذشته جان باخته‌اند. مراسم خاکسپاری جانباختگان به‌طور مکرر که گاهی در هر روز چندین جانباخته را در بر می‌گیرد به صحنه اعتراض مردمی و شعار علیه جمهوری اسلامی تبدیل شده‌است.

مادر کیان پیرفلک، روز جمعه در مراسم خاکسپاری فرزندش، جمهوری اسلامی را قاتل او معرفی کرد. در این روز، مراسم تدفین برخی دیگر از کشته‌شدگان همچون حامد ملایی، علی عباسی، مراد بهرامیان، آزاد حسین‌پور، میلاد معروفی و غفور مولودی در دشتی، سمیرم، مهاباد و بوکان به صحنه اعتراض بدل شد. ۲۷ آبان، مردم شهرهای دشتی استان هرمزگان، ایذه، سمیرم، بوکان و مهاباد، کودکان و جوانان کشته شده خود در جریان اعتراضات روزهای گذشته را در حالی به خاک سپردند که علیه جمهوری اسلامی شعار دادند.[۱۸]

مردم بوکان پیکر میلاد معروفی، از کشته‌شدگان اعتراضات در این شهر را شبانه با شعارهای اعتراضی در آرامستان «کوسته» خاکسپاری کردند. مردم ایذه عصر جمعه ۲۷ آبان ماه در مراسم سوگواری آرتین رحمانی کودک ۱۳ ساله‌ای که چهارشنبه شب در ایذه با شلیک نیروهای امنیتی کشته شد، شعار «مرگ بر کل نظام» سردادند.[۱۹] حاضران در مراسم خاکسپاری علی عباسی شعارهایی چون «قسم به خون علی، سرنگونه سید علی» و «جونمون دستمونه، ظلم و ستم بسه‌مونه» سر دادند. مراسم خاکسپاری آیلار حقی از جان باختگان اعتراضات سراسری در تبریز نیز روز جمعه ۲۷ آبان با حضور گسترده شهروندان داغدار و سردادن شعارهای اعتراضی برگزار شد.[۲۰] در این مراسم همچنین ده‌ها نفر از نیروهای ضد شورش با موتور به جمعیت عزاداران حمله کردند و با باتوم و گاز اشک‌آور مانع از برگزاری مراسم شدند.[۲۱] نیروهای امنیتی کنترل مراسم خاکسپاری را در دست داشتند و تنها برای چند لحظه به مادر آیلار اجازه بغل کردن جسد دخترش را دادند. شرکت کنندگان در مراسم خاکسپاری آیلار حقی منتشر شده‌است، شعارهایی چون: «ما همه آیلار هستیم بجنگ تا بجنگیم»، «تسلیت، تسلیت»، «حقوق برای مزدور، مزدور برای کشتن» و «آذربایجان میلتی چکمز بو ذیلتی» (مردم آذربایجان این ذلت را تحمل نمی‌کند) شنیده می‌شود.[۲۲]

صدها شهروند با حضور در مراسم خاکسپاری حمیدرضا روحی شعارهایی چون «از خون جوانان وطن لاله دمیده، عدالت کجایی؟ عدالت کجایی؟» و «این گل پر پر ماست، هدیه به میهن ماست» سر دادند.[۲۳] مردم شهر مهاباد با وجود حضور گسترده نیروهای بسیج و سپاه در این شهر برای مراسم خاکسپاری آزاد حسین‌پور، از جان‌باختگان اعتراضات پنجشنبه شب در مهاباد حضور یافتند. هزاران نفر از مردم شهر مهاباد با حضور در این مراسم شعار «کرد بلوچ آذری، آزادی برابری» و «امسال سال خونه، سید علی سرنگونه» سر دادند.[۲۱]

روز پنجشنبه ۲۶ آبان در سنندج جمعیت انبوهی در مراسم چهلم چهار نفر از کشته‌شدگان در اعتراضات این شهر شرکت کردند. مردم پس از مراسم چهلم با نیروهای امنیتی درگیر شدند. در مشهد در مراسم چهلم ابوالفضل آدینه‌زاده، جوان ۱۶ ساله، مادر ابوالفصل آدینه زاده هنگام سوگواری می‌گوید، «جوان ما رو کشتن، بگذار بیایند بکشند ما را.» همزمان در روستای درام در منطقه طارم زنجان مراسم چهلم محسن موسوی، از کشته‌شدگان اعتراضات در تهران، برگزار شد. در این مراسم حاضران شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده» سر دادند و در پایان مراسم تعدادی کبوتر را به یاد او در آسمان رها کردند. بعد از مراسم علی عراقی، نیروهای امنیتی به افراد شرکت کننده در ختم او حمله کرده‌اند و از گاز اشک‌آور استفاده کرده‌اند. مردم هم شعار مرگ بر دیکتاتور داده‌اند و به خانه‌های اطراف پناه برده‌اند.[۲۴]

۱۵۰۰ تصویر ویدیویی از مراسم چهلم احمد شکراللهی از کشته‌شدگان اعتراضات در اصفهان منتشر کرده که در آن مردم شعار «زن، زندگی، آزادی» را فریاد می‌زنند. مردم پیرانشهر در مراسم تشییع پیکر امیر فراستی شاد شعار «شهید نمی‌میرد» و شعارهایی علیه جمهوری اسلامی سردادند.[۱۹] در اردبیل، برگزاری مراسم چهلم اسرا پناهی با شعارهای ضدحکومتی همراه بود. هزاران نفر در آیین تشییع و خاک‌سپاری کمال احمدپور شرکت کردند. در این مراسم حاضران پرشمار شعار دادند: «کرد، بلوچ، آذری؛ آزادی برابری». گروه پرشماری از زنان و مردان مهاباد پس از این مراسم، در یکی از خیابان‌های شهر جمع شدند و با نشستن کف خیابان و دست زدن و پخش سرود به اعتراض ادامه دادند. در بوکان خاک‌سپاری یکی از معترضان که نام او «هوا جان‌جان» عنوان شده، برگزار شد و حاضران با سر دادن فریاد «ژن ژیان آزادی»، به کردی شعار دادند: «مادر گریه نکن، عهد می‌بندیم انتقامش را خواهیم گرفت.»[۲۵]

به آتش کشیدن حوزه‌های علمیه[ویرایش]

به آتش کشیده شدن ساختمان حوزه‌های علمیه در ایران، نمونه از روش‌های اعتراض در خیزش سراسری ۱۴۰۱ است که نشان می‌دهد جایگاه نهاد روحانیت شیعه در ایران در جریان اعتراضات اخیر به‌طور جدی متزلزل شده‌است. برخی از حوزه‌های علمیه که به عنوان نمادی از بی‌مصرفی و حکومت دینی توسط معترضان به آتش کشیده شدند.[۲۶]

  • حوزه علمیه خواهران ایذه
  • حوزه علمیه شهر ایذه[۲۷]
  • حوزه علمیه جوادالائمه؛ خمینی شهر[۲۸]
  • حوزه علمیه قم
  • حوزه علمیه تالش[۲۹]
  • حوزه علمیه مشهد

به آتش کشیدن پایگاه‌های بسیج[ویرایش]

به آتش کشیده شدن ساختمان پایگاه بسیج در شهرهای مختلف صورت می‌گیرد.

به آتش کشیدن دفاتر امام جمعه و نماینده مجلس[ویرایش]

آتش زدن بنرهای تبلیغاتی حکومت[ویرایش]

آتش زدن بنرهای تبلیغات حکومتی و همچنین بنر تیم ملی در اعتراض به عدم حمایت بازیکنان این تیم و دیدار به ابراهیم رئیسی صورت گرفت.[۳۰][۳۱]

نصب بنرهای اعتراضی[ویرایش]

در تهران و بسیاری از شهرهای ایرانی بنرهای اعتراضی در بزرگراه‌ها و پل‌های عابر نصب می‌شود. برای نمونه در بزرگراه رسالت تهران بنر اعتراضی «وطنم و تنم»، نصب شد.[۳۲][۳۳]

تخریب و رنگ‌پاشی نمادهای حکومتی[ویرایش]

بسیاری از نمادهای حکومتی توسط معترضان رنگ پاشی می‌شوند.[۳۴] معترضان در شهرهای مختلف، بنرها و مجسمه‌های قاسم سلیمانی را که جمهوری اسلامی تلاش کرده از او یک «قهرمان ملی» بسازد به آتش کشیده‌اند. در اهواز و یاسوج دو بار مجسمه قاسم سلیمانی را به آتش کشیدند. در سه‌راه حافظیه در شهرستان فردیس استان البرز بر مجسمه قاسم سلیمانی رنگ خون پاشید. برخی از مجسمه‌های قاسم سلیمانی پس از رونمایی مانند تندیس میدان قمربنی‌هاشم شهرکرد و میدان‌های ورودی گنبد کاووس استان گلستان نابود شدند.[۳۵]

  • آتش زدن خانه بنیانگذار جمهوری اسلامی[۳۶][۳۷]
  • رنگ‌پاشی بر مجسمه‌های قاسم سلیمانی
  • آتش زدن مجسمه سلیمانی در میدان آرژانتین در ۱۸ آبان

تغییر رنگ آب‌نماهای شهر[ویرایش]

اعتراض در فضای مجازی[ویرایش]

در جریان خیزش سراسری، اعتراض در فضای مجازی و استفاده از #مهسا_امینی در اعتراض به کشته‌شدن او رکورد استفاده از یک هشتگ در توییتر را شکست و تا پایان مهر بیش از ۳۰۰ میلیون بار استفاده شد.

گیسوبران[ویرایش]

گیسوبران، تجمع اعتراضی، ۱ اکتبر ۲۰۲۲

در خیزش سراسری ۱۴۰۱ شماری از زنان ایرانی، در حرکتی نمادین موهای خود را کوتاه کردند.[۳۸][۳۹][۴۰]برخی از شخصیت‌ها به این حرکت واکنش داده یا در آن نیز شرکت کردند.[۴۱] بریدن مو هنگام عزا در فرهنگ ایرانی نشانه سوگواری است؛ آیینی که اکنون به روایت برخی از معترضان، به نمادی برای نشان دادن خشم تبدیل شده‌است.[۴۲] همگام با زنان تعدادی از مردان ایرانی نیز در پیوستن به این کمپین نمادین موهای خود را از ته تراشیده‌اند.[۴۳][۴۴][۴۵][۴۶]

روسری‌سوزان[ویرایش]

کارزار آتش‌زدن روسری به عنوان نماد حجاب به نشانه مخالفت با حجاب اجباری در اعتراضات رخ داد. شمار بسیاری از زنان در اعتراضات روسری از سر برداشتند و برخی روسری خود را آتش زدند.[۴۷][۴۸] دختران دانش‌آموز در هجدهمین روز اعتراضات ایران دست‌کم در استان‌های تهران، البرز، کردستان، و فارس، با برداشتن مقنعه‌ها، چرخاندن آن بالای سر، و در مواردی حجاب‌سوزی، تظاهرات را به خیابان‌ها کشانده‌اند.[۴۹]

عمامه‌پرانی[ویرایش]

عمامه‌پرانی یکی از روش‌های اعتراضی است که با هدف تحقیر نظام جمهوری اسلامی و روحانیون شیعه و اعلام انزجار از آن‌ها انجام می‌شود.[۵۰] این عمل، به شیوهٔ انداختن عمامه از سر آخوندها و گرفتن فیلم و پخش آن در فضای مجازی، صورت می‌پذیرد.[۵۱] اکثر عمامه‌پرانی‌ها توسط جوانان معترض[۵۲] صورت می‌گیرد و با تهیه ویدئو آن را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.[۵۳][۵۴] در این اعتراضات عمامه‌پرانی به یک کارزار سیاسی در بین جوانان معترض ایران تبدیل شده‌است[۵۵] و در حال فراگیر شدن است.[۵۶][۵۷][۵۸] همچنین به موازات کمپین عمامه‌پرانی، کمپین دیگری نیز با عنوان «رزرو تیر چراغ برق» برای «اعدام آخوندهای حکومتی» رو به جریان است.[۵۹]

شعارنویسی[ویرایش]

دیوار نویسی، به کی زنگ بزنیم وقتی قاتل خودش پلیسه؟

در اعتراضات و سرکوب معترضان توسط نیروهای حکومتی جمهوری اسلامی، معترضان برای انتقال پیام‌ها و آرمان‌هایشان از روش دیوارنویسی بهره می‌برند. شعارهای «زن زندگی آزادی» و «مرگ بر خامنه‌ای» از جمله دیوارنوشته‌هایی است که در بسیاری از شهرهای ایران به چشم می‌خورد.[۶۰]

برداشتن حجاب اجباری[ویرایش]

برداشتن حجاب به حرکتی اعتراضی در خیزش سراسری ایران تبدیل شده‌است. برخی از چهره‌های شناخته شده نیز در حمایت از اعتراضات حجاب از سر برداشتند. بازیکنان و مربیان تیم بسکتبال کنکو به‌طور دسته جمعی کشف حجاب کردند.[۶۱][۶۲]

نخواندن سرود ملی[ویرایش]

نخواندن سرود ملی ایران توسط بازیکنان یک حرکت اعتراضی در همراهی با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران توسط جمعی از ورزشکاران در بازی‌های ملی است.[۶۳] بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در جریان مسابقات فوتبال جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ از خواند سرود ملی خودداری کردند. گاردین در مقاله‌ای در واکنش به این حرکت نوشت: «سکوت یک تیم گویای همه چیز است»

برخی از تیم‌های ملی که از خواندن سرود ملی خودداری کردند عبارتند از:

تحریم خرید[ویرایش]

تحریم خرید کنشی اجتماعی از سوی جامعه مردم معترض بوده‌است که در طی آن مشتریان شرکت‌های وابسته به حکومت یا شرکت‌هایی که در مدت اعتراضات برای سرکوب معترضین به حکومت یاری رسانده بودند را تحریم کردند و از خرید خدمات و کالاهای این شرکت‌ها خودداری کردند. بسیاری معتقدند فشار آوردن روی شرکت‌هایی که از رانت‌های حکومتی استفاده می‌کنند یا در اعتراضات اخیر با عوامل سرکوبگر همکاری داشته‌اند می‌تواند مؤثر باشد و آنها را به مرز ورشکستگی برساند.[۶۵]

برخی از این شرکت‌ها عبارتند از:

  • میهن: گزارش‌های منتشر شده در فضای مجازی مبنی بر استفاده از خودروهای یخچال‌دار بستنی میهن برای سرکوب اعتراضات سراسری حاشیه‌ساز شده بود و بسیاری خواستار تحریم محصولات میهن شدند. شماری از کارگران و راننده‌های این شرکت در ویدیویی نه چندان با قاطعیت، انتقال نیروی‌های سرکوبگر با مینی‌کامیون‌های یخچالدار این شرکت را تکذیب کرده و از مردم خواسته‌اند به تحریم این شرکت پایان دهند.[۶۶]
  • دیجی‌کالا[۶۷]
  • اسنپ: این درخواست پس از آن مطرح شد که خبر همکاری این شرکت با مأموران امنیتی و ارائه اطلاعات مشتریان به آنها برای ردیابی در فضای مجازی خبرساز شد. گروه هکری «آنانیموس» پس از هک اسنپ‌فود پرده از این مشارکت برداشت. زمانی که شماری از رانندگان اسنپ از اعتراضات حمایت کردند نیز با برخورد شدید امنیتی روبرو شدند تا دست به اعتصاب نزنند.[۶۵]

روزنامه فرهیختگان به تحلیل پویش تحریمی مردم علیه برخی از شرکت‌های و برندهای مطرح پرداخت. این روزنامه اصولگرا این اقدام را «خود تحریمی» و آن را گونه‌ای از «ترویج خشونت» نام نهاد.[۶۸]

هنر اعتراضی[ویرایش]

در جریان خیزش سراسری ۱۴۰۱ آثار هنری بسیاری مرتبط با اعتراضات یا در حمایت از آن تولید شده‌است. آثار در زمینه‌های هنری مختلف چون موسیقی، تصویرگری، گرافیک و … هستند.[۶۹]

ترانه‌های اعتراضی[ویرایش]

  • برای… از شروین حاجی‌پور:[۷۰] این ترانه نه عاشقانه است و نه شاد و نه شنوندگانش را به مقاومت و چگونگی استقامت دعوت می‌کند، بلکه تنها چرایی اعتراض را تبیین می‌کند. ترانهٔ شروین حاجی‌پور گلچینی بود از توئیت‌هایی که با هشتگ مهسا امینی توسط کاربران نوشته می‌شدند.
  • سرود زن، به خوانندگی مهدی یراحی و ترانه‌سرایی مونا برزویی[۷۱]
  • بیا به میدان، به صورت مشترک توسط ناصر رزازی، ابی، شاهین نجفی و پدرام شهلایی خوانده شده‌است.
  • نه نه نه، اسکندر آبادی[۷۲][۷۳]
  • «مینا دریس» آهنگی بر روی نغمه‌ای مشهور اجرا کرد که در کردستان ایران برای لالایی نوزادان رواج دارد. «لالایی ای نهال زندگی‌ام/با دلم از تو مواظبت می‌کنم/ نوزاد شیرینم لالایی/ بخواب دردت به جانم/ نوزاد شیرینم لالایی/ شب تاریک نمی‌ماند/ نور صبحدم بالا می‌آید/ بخواب تا صبح فردا…»
  • کلیپی از سروده بهرام بیضایی: «…مادر میهن ز جا برخاسته/ کشورش را از دَدان پس خواسته… وین درخت گیسوی جان دادگان/بیرق پیروزی آزادگان…مُهر باطل بر نظام‌الظالمین/ کنده باد این ریشه از روی زمین.»

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «ادامه اعتراضات در ایران؛ مأموران به تجمع اعتراضی دانشگاه کردستان حمله کردند». بخش فارسی صدای آمریکا.
  2. صادق امامی (۳۰ آبان ۱۴۰۱). «پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان». فرهیختگان (۳۷۳۹). دریافت‌شده در ۳۰ آبان ۱۴۰۱.
  3. «بولتَن محرمانه فارس: آمار کشته‌شدگان اعتراضات کنونی از آبان ۹۸ بسیار بیشتر است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۶.
  4. «فرمانده هوافضای سپاه پاسداران: بیش از ۳۰۰ نفر در اعتراضات اخیر کشته شده‌اند». رادیو فردا. ۸ آذر ۱۴۰۱.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «شمار کشته‌های خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی به ۲۲۴ نفر رسید». ایندیپندنت فارسی.
  6. شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29
  7. «اژه‌ای دستور تشدید احضار و بازداشت شهروندان را صادر کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  8. «بولتن محرمانه برای فرمانده کل سپاه؛ هراس حاکمیت و حمایت ۸۴ درصد مردم از اعتراضات». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  9. «طرح اتهام «محاربه» علیه مجیدرضا رهنورد، از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  10. «هرانا: تلفات نیروهای انتظامی و امنیتی در اعتراضات اخیر به ۵۶ تن رسیده‌است». رادیو فردا.
  11. «اعلام آمار رسمی تعداد مجروحان و شهدای پلیس در ناآرامی‌های اخیر». انصاف‌نیوز.
  12. «اعتراض‌ها به مرگ مهسا امینی از کردستان و تهران به دیگر شهرهای ایران رسید». euronews. ۲۰۲۲-۰۹-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۴.
  13. «ادامه اعتراضات به کشته شدن مهسا امینی و اعلام عزای عمومی در روزهای یک‌شنبه و دوشنبه». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۸.
  14. «شب دوم اعتراضات، تماس ابراهیم رئیسی با خانواده امینی». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۳ اوت ۲۰۲۲.
  15. «مردم کردستان بار دیگر به خیابان‌ها آمدند؛ شلیک نیروهای امنیتی به معترضان». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۸.
  16. «معترضان در سنندج تجمع برگزار کرده و مأموران به آنها گاز اشک‌آور شلیک کردند». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۸.
  17. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۱-۰۶-۲۶). «فارس: تعدادی از مردم سنندج در پی فوت مهسا امینی در خیابان‌ها تجمع کردند / تجمع کنندگان شعارهای اعتراضی تند سر دادند / پلیس با شلیک گاز اشک‌آور آنها را متفرق کرد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۸.
  18. «تدفین و قیام در سمیرم، مهاباد، بوکان و ایذه؛ مادر کیان پیرفلک جمهوری اسلامی را قاتل خواند». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «خاکسپاری شبانه امیر فراستی شاد در پیرانشهر، تجمع مقابل خانه حمیدرضا روحی شهرزیبا». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  20. «آرزوی پایان جمهوری اسلامی در مراسم خاک‌سپاری کودکان کشته شده». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ «اعتراضات گسترده در خاکسپاری جان‌باختگان؛ مادر کیان: قاتلان لباس شخصی‌ها بودند». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۲-۱۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  22. «ح مله نیروهای امنیتی به مراسم خاکسپاری آیلار حقی در تبریز؛ پلیس علت مرگ او را هم سقوط از بلندی اعلام کرد». BBC News فارسی. ۲۰۲۲-۱۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  23. لندن، کیهان؛ لندن، کیهان. «مراسم خاکسپاری جانباختگان با حضور مردم و شعار علیه نظام؛ شاهدخت نور پهلوی سناریوسازی جمهوری اسلامی را بر باد داد». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  24. «مراسم چهلم و خاکسپاری کشته‌شدگان همزمان با تظاهرات و اعتصاب در شهرهای ایران: «بگذار بیایند بکشند ما را»». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  25. «خاک‌سپاری جان‌باختگان اعتراضات در چند شهر؛ چهلم اسرا پناهی با شعار «جانم فدای ایران» برگزار شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  26. «آیا روحانیت صدای اعتراضات مردم را می‌شنود؟». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  27. «ببینید | لحظه حمله به حوزه علمیه ایذه و آتش زدن ساختمان آن». همشهری آنلاین. ۲۰۲۲-۱۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  28. پرتاب کوکتل مولوتف به حوزه علمیه جوادالائمه؛ خمینی شهر اول آذر, retrieved 2022-11-24
  29. «حمله آشوبگران به حوزه علمیه تالش با کوکتل مولوتف». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۲-۱۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  30. آتش زدن بنر تبلیغاتی تیم فوتبال جمهوری اسلامی؛ خیابان میرداماد دوم آذر, retrieved 2022-11-24
  31. آتش زدن بنر حمایت از تیم ملی فوتبال؛ تهران ۲۹ آبان, retrieved 2022-11-24
  32. بنر اعتراضی «وطنم و تنم»، نصب شده در بزرگراه رسالت تهران؛ اول آذر, retrieved 2022-11-24
  33. نصب بنر اعتراضی بر روی المان تبلیغاتی مگامال شهرک اکباتان، ۲۰ آبان, retrieved 2022-11-24
  34. گزارشی از رنگ پاشی روی تصاویر حکومتی: از قاسم سلیمانی تا خمینی, retrieved 2022-11-24
  35. «به آتش کشیدن مجسمه‌های قاسم سلیمانی؛ نگهبانی شبانه‌روزی از تندیس او در کرمان». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  36. لندن، کیهان؛ لندن، کیهان. «واکنش‌ها به آتش‌زدن حوزه علمیه قم و خانه روح‌الله خمینی: صدام حسین حداقل در زادگاهش با احترام دفن شد وای به روزگار خامنه‌ای!». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  37. «معترضان در ایران خانه خمینی و حوزه علمیه قم را آتش زدند». افغانستان اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  38. "MEP cuts off hair to show solidarity with protesters in Iran". euronews (به انگلیسی). 2022-10-05. Retrieved 2022-10-06.
  39. Desk, Trends (2022-09-19). "Iran women cut their hair to protest against death of 22-year-old woman in custody". The Indian Express (به انگلیسی). Retrieved 2022-10-06.
  40. "Mahsa Amini: Women cut hair and burn hijabs outside Iran embassy in Italy". Wanted in Rome (به انگلیسی). 2022-09-24. Retrieved 2022-10-06.
  41. ««گیسوبُران» زنان معترض ایرانی در پی مرگ مهسا امینی؛ آناهیتا همتی هم موهایش را تراشید». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۹.
  42. «خشم عمومی از مرگ مهسا امینی؛ بریدن گیس تا آتش‌زدن روسری». BBC News فارسی. ۲۰۲۲-۰۹-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۹.
  43. ««گیس بران» زنان ایران؛ خشم و طلب انتقام برای قتل مهسا امینی». العربیه فارسی. ۲۰۲۲-۰۹-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۶.
  44. «گیسوبریدن، سنتی دیرینه که با مرگ مهسا امینی جهانی شد». euronews. ۲۰۲۲-۰۹-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۵.
  45. «آیین گیسوبُران؛ از فرنگیس تا مهسا». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۲-۰۹-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۵.
  46. Celine Alkhaldi, Nadeen Ebrahim (2022-09-28). "Grief, protest and power: Why Iranian women are cutting their hair". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2022-10-06.
  47. «اعتراضات در ایران؛ حضور پررنگ زنان و روسری‌هایی که از سر برمی‌دارند». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۶.
  48. «از گیسو بران اعتراضی تا تحریم روسری». رادیو زمانه. ۲۰۲۲-۰۹-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۶.
  49. «حجاب‌سوزی دانش‌آموزان و تداوم اعتراضات دانشجویان». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۵.
  50. «Fear of the regime is eroding in Iran». POLITICO (به انگلیسی). ۲۰۲۲-۱۱-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۵.
  51. «عمامه پرانی و حوادث اخیر: تیتر یک روزنامه ترکیه ای | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز». انصاف نیوز. ۲۰۲۲-۱۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۱۳.
  52. «عمامه پرانی – مشروطه». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  53. «عمامه پرانی در قم- ویدئوی دیدنی - ایران کارگر». ۲۰۲۲-۱۰-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  54. «عمامه پرانی در مشهد! ویدئو». بالاترین. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  55. ««عمامه‌پرانی» کارزاری به مثابه اعتراض به حاکمیت دینی». العربیه فارسی. ۲۰۲۲-۱۱-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  56. «استقبال از کارزار «عمامه پرانی»؛ «بچه‌های انقلاب» حرمت شیشه‌ای علی خامنه‌ای را شکسته‌اند». محبت نیوز. ۲۰۲۲-۱۰-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  57. «برای هر عمامه یک بسیجی … برای هرکوچه». ۲۰۲۲-۱۰-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  58. مسعود آذر (۳ نوامبر ۲۰۲۲). «اعتراضات در ایران؛ «عمامه‌پرانی» از چه زمانی آغاز شد؟». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۳ نوامبر ۲۰۲۲.
  59. «کمپین هولناک و بیسابقه رزرو تیرهای برق برای آویزان کردن آخوندها در ایران». iranianuk.com. ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۳.
  60. «رسانه‌ای اعتراضی و تأثیرگذار به نام «دیوارهای شهری» در عصر دیجیتال». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  61. «مربی و بازیکنان یک تیم بسکتبال حجاب اجباری را برداشتند». رادیو فردا. ۲۰۲۲-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  62. آمریکا، صدای (۲۰۲۲-۱۱-۲۰). «نخستین عکس بی‌حجاب یک تیم زنان داخل ایران؛ تیم بسکتبال کنکو با شعار زن زندگی آزادی عکس گرفت». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۵.
  63. «سرود ملی یا حکومتی؛ وقتی «مهر خاوران» بوی خون می‌دهد». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲ آذر ۱۴۰۱.
  64. «بازیکنان تیم ملی بسکتبال ایران هم از همخوانی سرود جمهوری اسلامی امتناع کردند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  65. ۶۵٫۰ ۶۵٫۱ «اعتراضات سراسری در ایران؛ شرکت‌های وابسته به حکومت زیر تیغ تحریم‌های مردمی». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  66. لندن، کیهان؛ لندن، کیهان. «موفقیت کارزار تحریم «شرکت میهن»؛ مجازات پشتیبانی از سرکوبگران!». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  67. دعوت کاربران به تحریم شرکت‌های همکار با سپاه؛ توضیح شرکت دیجی‌کالا, retrieved 2022-11-24
  68. نیوز، پایگاه خبری تحلیلی خرداد (۱۴۰۱-۰۸-۱۷). «روزنامه اصولگرا: تحریم داخلی علیه برندهای مشهور «ترویج خشونت» و «برادرکشی» است». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  69. «هنر اعتراضی به‌مثابهٔ رستاخیر اخلاقی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۴.
  70. «ترانه اعتراضی «برای…» در شبکه‌های اجتماعی رکورد زد». رادیو فردا. ۲۰۲۲-۰۹-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  71. «انتشار «سرود زن» توسط مهدی یراحی در حمایت از اعتراضات سراسری ایران». ایران‌وایر. ۱۲ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۲.
  72. «اجرا آهنگ «نه نه نه» در تجمع ایرانیان ساکن شهر کلن آلمان در همبستگی با اعتراض‌ها در ایران».
  73. «گفت‌وگو با اسکندر آبادی، دربارهٔ اثر هنری‌اش برای خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی». ایران اینترنشنال.

پیوند به بیرون[ویرایش]