دولت نهم جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دولت اول احمدی‌نژاد
هیئت دولتِ نهم (دولت اول مهر و مهرورزی)
Flag of Iran.svg
رئیس‌جمهور ایران
احمدی‌نژاد در نخستین سفرش به نیویورک
تاریخ تشکیل ۱۲ مرداد ۱۳۸۴
تاریخ انحلال ۱۲ مرداد ۱۳۸۸
کسان و سازمان‌ها
رییس دولت محمود احمدی‌نژاد
پیشینهٔ رییس دولت شهردار تهران (۱۳۸۲–۱۳۸۴)
استاندار اردبیل (۱۳۷۲–۱۳۷۶)
جانشین رییس دولت پرویز داوودی (۱۳۸۴–۱۳۸۸)
اسفندیار رحیم مشایی (۱۳۸۸)
رییس کشور سید علی خامنه‌ای
شمار وزیران ۲۱
وزیران کناررفته
(درگذشت/استعفا/برکناری)
۱۰
شمار همهٔ وزیران ۳۱
پیشینه
انتخابات(ها) انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۴
انتخابات مجلس ۱۳۸۲–۱۳۸۳
انتخابات خروجی انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸
دوره(های) مجلس مجلس هفتم
مجلس هشتم
پیشنهاد و تایید رای اعتماد به دولت نهم
پیشین دولت هشتم (خاتمی)
پسین دولت دهم (احمدی‌نژاد)

دولت نهم جمهوری اسلامی ایران به دولتی گفته می‌شود که در نتیجه پیروزی محمود احمدی‌نژاد در انتخابات ۳ تیر ۱۳۸۴ روی کار آمد. تنفیذ رئیس جمهور توسط سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در روز ۱۲ مرداد ۸۴ انجام گرفت. این دولت از تاریخ ۱۲ مرداد ۸۴ رسماً آغاز و در ۱۲ مرداد ۸۸ با شروع دولت دهم پایان یافت.

احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۴ متن کامل برنامهٔ دولت خود را اعلام کرد. او دولت خود را «دولت مهرورزی» یا «دولت مهر» نامید.

کابینه[ویرایش]

احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ کابینهٔ پیشنهادی خود را به مجلس معرفی کرد. یکی از شروط گزینش وزرا از سوی احمدی‌نژاد موافقت آنان با مفاد میثاق‌نامه‌ای تحت عنوان «میثاق‌نامهٔ دولت اسلامی» و امضای آن بود. بر خلاف بسیاری از پیشبینی‌ها مبنی بر انتخاب تمامی نامزدها از سوی مجلس شورای اسلامی، نمایندگان پس از تحقیق و بحث پیرامون وزیران پیشنهادی، در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۸۴ چهار تن از آنان را فاقد صلاحیت احراز پست وزارت تشخیص داده و به بقیه رأی اعتماد دادند. آقایان اشعری، علی‌احمدی، هاشمی و سعیدلو که به ترتیب برای وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، تعاون، رفاه و تأمین اجتماعی و نفت پیشنهاد داده شده بودند موفق به کسب رأی اعتماد از مجلس نشدند. صادق محصولی نیز که پیش از جلسه رای اعتمادش، موضعگیری‌های نمایندگان مجلس علیه خود را درک کرده بود، از نامزدی برای تصدی وزارت نفت انصراف داد.[۱]

احمدی‌نژاد طبق قانون اساسی، سه ماه فرصت داشت تا افراد دیگری را به جای نامزدهای رد صلاحیت‌شده به مجلس پیشنهاد دهد.

وی دو وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و اطلاعات کابینه را ۸ روز پیش از پایان کار دولت نهم عزل کرد.[۲]

میثاق‌نامه دولت اسلامی[ویرایش]

محمود احمدی‌نژاد ششمین رئیس جمهور ایران پس از انتخاب وزیران و پیش از گرفتن رای اعتماد آنان از مجلس در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ میثاق‌نامه‌ای به نام «میثاق‌نامهٔ دولت اسلامی» را با وزرای پیشنهادی خود در میان گذاشت که تمامی آنان با مفاد آن موافقت کردند.[۳][۴]

انتصابات آغازین دولت[ویرایش]

سه ماه پس از آغاز رسمی فعالیت دولت نهم، جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی طی بیانیه‌ای، وضعیت‌گذار دولت جمهوری اسلامی ایران از کابینهٔ پیشین به این کابینه را مورد بررسی قرار داد.[۵] بر پایه این گزارش، برخی از حامیان اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات سال ۱۳۸۴ که در سطح معاونت وزارت‌خانه‌هایی مانند وزارت کشور و وزارت امور خارجه بودند، همچنان مشغول کار هستند. همچنین از میان دولت‌مردان سید محمد خاتمی، وزیر راه و ترابری، رئیس سازمان انرژی اتمی و تعدادی از معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ابقا شدند. رئیس سابق سازمان به سمت مشاور عالی، و سه معاون سابق دیگر نیز به سمت مشاوران رئیس جدید سازمان منصوب شدند. همچنین وزیر سابق اقتصاد به سمت معاون‌کل این وزارت منصوب شد. بررسی تغییرات در دولت نهم نشان می‌دهد که احمدی‌نژاد از میان افرادی که برای مناصب اجرایی درنظر گرفته، نسبت به همکاران سابق خود در شهرداری و شورای شهر اعتماد بیشتری دارد و بسیاری از مناصب مهم کشور را به مدیران سابق شهرداری تهران داده است. مهدی چمران که رئیس شورای شهر تهران است با حفظ سمت، در مسئولیت جدید خود با عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور شوراهای اسلامی شهر و روستا ایفای نقش می‌کند، مسعود زریبافان علاوه بر عضویت در شورای شهر، عنوان دبیری هیئت دولت را به عهده گرفته و نسرین سلطان‌خواه از دیگر اعضای شورای شهر نیز جایگزین زهرا شجاعی در مرکز مشارکت امور زنان شده‌است.[۵]

علی سعیدلو معاون سابق شهردار و وزیر پیشهادی نفت که نتوانست از مجلس رای اعتماد بگیرد، به عنوان معاون اجرایی رئیس‌جمهور فعالیت خود را آغاز کرده‌است. سید مهدی هاشمی معاون سابق امور استان‌های شهردار تهران نیز که نتوانست برای تصدی وزارت رفاه رأی مناسب کسب کند، معاون عمرانی وزیر کشور شد. محمدجواد محمدی‌زاده که معاون سابق خدمات شهری شهرداری بود، نیز به عنوان استاندار خراسان رضوی انتخاب شده‌است. شیخ‌الاسلامی رئیس دفتر احمدی‌نژاد در شهرداری، به عنوان استاندار هرمزگان تعیین شد. همچنین اسفندیار رحیم مشایی که ریاست سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران را به عهده داشت در مقام رئیس سازمان میراث فرهنگی کار خود را آغاز کرده‌است. علی‌آبادی هم که معاون عمرانی و فنی شهرداری تهران بود به عنوان رئیس سازمان تربیت بدنی فعالیت خود را آغاز کرده‌است. داوود مددی دیگر فردی است که از شهرداری تهران به دولت آمده و سرپرستی وزارت رفاه را عهده‌دار شده‌است. وی قبلاً رییس سازمان سرمایه‌گذاری شهرداری تهران بود. مهرداد بذرپاش مشاور جوان سابق شهرداری تهران در مسئولیت جدید خود یعنی مشاور رئیس‌جمهور در امور جوانان و رئیس گروه مشاوران جوان ریاست جمهوری به ایفای نقش می‌پردازد. به همراه وی حدود بیست نفر از اعضای گروه مشاوران جوان شهرداری نیز به دولت آمده و مشاوران جوان وزرا و معاونان رئیس‌جمهور شده‌اند. ابوالحسن فقیه معاون مدیرکل روابط عمومی شهرداری تهران به سمت سرپرست سازمان بهزیستی منصوب شده‌است. علی‌اکبر اشعری مدیر مؤسسه همشهری و مشاور فرهنگی شهردار تهران که وزیر پیشنهادی احمدی نژاد برای وزارت آموزش و پرورش نیز بود، پس از عدم توفیق در کسب رأی اعتماد مجلس به عنوان رئیس کتابخانه ملی معرفی شد. محمدعلی فتح‌اللهی مشاور سابق شهردار نیز به عنوان معاون دفتر رئیس‌جمهور انتخاب گردیده است. جوانفکر از دیگر نیروهایی بود که در دوره مسئولیت احمدی‌نژاد در شهرداری، مشاور مطبوعاتی وی بود و در دور جدید فعالیت کابینه به عنوان مشاور مطبوعاتی رئیس‌جمهور کار خود را آغاز کرد. احمد خادم‌المله از نیروهای باسابقه ایرنا و از دوستان نزدیک جوانفکر نیز که مدت کوتاهی با ستاد احمدی‌نژاد همکاری داشت، مدیرعاملی خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران را عهده‌دار شد.[۵]

هیئت دولت[ویرایش]

مقام نام آغاز تصدی پایان تصدی حزب سیاسی منبع
نهاد ریاست‌جمهوری
رئیس‌جمهور محمود احمدی‌نژاد۱۲ مرداد ۱۳۸۴۱۲ مرداد ۱۳۸۸آبادگران
رئیس دفتر رئیس‌جمهور غلامحسین الهام۱۹ مرداد ۱۳۸۴۲۸ بهمن ۱۳۸۵مستقل
 عبدالرضا شیخ‌الاسلامی۲۸ بهمن ۱۳۸۵۳ مرداد ۱۳۸۸رایحه خوش خدمت
سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری علی سعیدلوشهریور ۱۳۸۴۲۸ شهریور ۱۳۸۸آبادگران
سخنگوی هیئت دولت غلامحسین الهام۱۶ مرداد ۱۳۸۴۳ شهریور ۱۳۸۸مستقل
دبیر هیئت دولت مسعود زریبافان۲۱ شهریور ۱۳۸۴۱۹ آذر ۱۳۸۵جمعیت ایثارگران
 مجید دوست‌علی۲۲ تیر ۱۳۸۶۱۲ مرداد ۱۳۸۸مستقل
وزیران
وزیر آموزش و پرورش علی‌اصغر فانی*۲۱ شهریور ۱۳۸۴۱۸ آبان ۱۳۸۴مستقل
 محمود فرشیدی۱۸ آبان ۱۳۸۴۱۰ آذر ۱۳۸۶جمعیت ایثارگران
 علیرضا علی‌احمدی*۱۰ آذر ۱۳۸۶۳۰ بهمن ۱۳۸۶جمعیت ایثارگران
 علیرضا علی‌احمدی۳۰ بهمن ۱۳۸۶۱۲ شهریور ۱۳۸۸جمعیت ایثارگران
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات محمد سلیمانی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر اطلاعات غلامحسین محسنی اژه‌ای۲ شهریور ۱۳۸۴۱ مرداد ۱۳۸۸مستقل
 محمود احمدی‌نژاد*۳ مرداد ۱۳۸۸۱۲ شهریور ۱۳۸۸جمعیت ایثارگران
وزیر امور اقتصادی و دارایی داوود دانش‌جعفری۲ شهریور ۱۳۸۴۱۴ فروردین ۱۳۸۷جمعیت ایثارگران
 حسین صمصامی*۱ اردیبهشت ۱۳۸۷۱۶ مرداد ۱۳۸۷مستقل
 سید شمس‌الدین حسینی۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر امور خارجه منوچهر متکی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸جبهه پیروان
وزیر بازرگانی مسعود میرکاظمی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کامران باقری لنکرانی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر تعاون محمد ناظمی اردکانی*۵ شهریور ۱۳۸۴۱۸ آبان ۱۳۸۴جام
 محمد ناظمی اردکانی۱۸ آبان ۱۳۸۴۶ آبان ۱۳۸۵جام
 محمد عباسی۱۴ آبان ۱۳۸۵۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر جهاد کشاورزی محمدرضا اسکندری۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر دادگستری جمال کریمی‌راد۲ شهریور ۱۳۸۴۷ دی ۱۳۸۵مستقل
 غلامحسین الهام*۷ دی ۱۳۸۵۲۴ بهمن ۱۳۸۵مستقل
 غلامحسین الهام۲۴ بهمن ۱۳۸۵۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مصطفی محمدنجار۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸نظامی
وزیر راه و ترابری محمد رحمتی۲ شهریور ۱۳۸۴۲۲ تیر ۱۳۸۷مستقل
 حمید بهبهانی۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۲ شهریور ۱۳۸۸مؤتلفه اسلامی
وزیر رفاه و تأمین اجتماعی داوود مددی*۵ شهریور ۱۳۸۴۱۸ آبان ۱۳۸۴مستقل
 پرویز کاظمی۱۸ آبان ۱۳۸۴۳ مهر ۱۳۸۵مستقل
 علی یوسف‌پور*۳ مهر ۱۳۸۵۷ آبان ۱۳۸۵جمعیت ایثارگران
 عبدالرضا مصری۷ آبان ۱۳۸۵۱۲ شهریور ۱۳۸۸مؤتلفه اسلامی
وزیر صنایع و معادن علیرضا طهماسبی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۴ مرداد ۱۳۸۶مستقل
 علی‌اکبر محرابیان*۲۱ مرداد ۱۳۸۶۱۱ آبان ۱۳۸۶مستقل
 علی‌اکبر محرابیان۱۱ آبان ۱۳۸۶۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری محمدمهدی زاهدی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی محمدحسین صفار هرندی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر کشور مصطفی پورمحمدی۲ شهریور ۱۳۸۴اردیبهشت ۱۳۸۷روحانیت مبارز
 سید مهدی هاشمی*۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۷۱۵ مرداد ۱۳۸۷مستقل
 علی کردان۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۴ آبان ۱۳۸۷مستقل
 کامران دانشجو*۱۴ آبان ۱۳۸۷۴ دی ۱۳۸۷چکاد آزاداندیشان
 صادق محصولی۴ دی ۱۳۸۷۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر کار و امور اجتماعی سید محمد جهرمی۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزارت مسکن و شهرسازی محمد سعیدی‌کیا۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر نفت کاظم وزیری هامانه*۹ شهریور ۱۳۸۴۲۰ آذر ۱۳۸۴مستقل
 کاظم وزیری هامانه۲۰ آذر ۱۳۸۴۲۱ مرداد ۱۳۸۶مستقل
 غلامحسین نوذری*۲۱ مرداد ۱۳۸۶۲۳ آبان ۱۳۸۶مستقل
 غلامحسین نوذری۲۳ آبان ۱۳۸۶۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
وزیر نیرو پرویز فتاح۲ شهریور ۱۳۸۴۱۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
معاونان رئیس‌جمهور
معاون اول رئیس‌جمهور پرویز داوودی۱۹ شهریور ۱۳۸۴۲۶ تیر ۱۳۸۸مستقل[۶]
 اسفندیار رحیم مشایی۲۷ تیر ۱۳۸۸۳ مرداد ۱۳۸۸رایحه خوش خدمت
معاون اجرایی علی سعیدلو۱۹ شهریور ۱۳۸۴۳ شهریور ۱۳۸۸آبادگران[۶]
معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی امیرمنصور برقعی۲۷ تیر ۱۳۸۶۲۶ تیر ۱۳۸۸مستقل
معاون امور حقوقی و مجلس سید احمد موسوی۸ شهریور ۱۳۸۴۲۶ دی ۱۳۸۶مستقل
 مجید جعفرزاده*۲۶ دی ۱۳۸۶۵ خرداد ۱۳۸۷مستقل
 محمدرضا رحیمی۵ خرداد ۱۳۸۷۲۲ شهریور ۱۳۸۸مستقل
معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی امیرمنصور برقعی*۲۷ تیر ۱۳۸۶۲۹ مهر ۱۳۸۶مستقل
 ابراهیم عزیزی۲۹ مهر ۱۳۸۶۲۶ تیر ۱۳۸۸مستقل
معاون علمی و فناوری صادق واعظ‌زاده۱۵ بهمن ۱۳۸۵۳۰ شهریور ۱۳۸۸مستقل[۷]
رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران حسین دهقان۱۲ مرداد ۱۳۸۴۲۶ تیر ۱۳۸۸مستقل
رئیس سازمان انرژی اتمی غلام‌رضا آقازاده۱۲ مرداد ۱۳۸۴۲۶ تیر ۱۳۸۸کارگزاران سازندگی
رئیس سازمان تربیت بدنی محمد علی‌آبادی۳ مهر ۱۳۸۴۳ شهریور ۱۳۸۸آبادگران
رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست فاطمه جوادی۱۶ شهریور ۱۳۸۴۱۱ شهریور ۱۳۸۸آبادگران
رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی فرهاد رهبر۲۸ مرداد ۱۳۸۴۲۴ آبان ۱۳۸۵مستقل[۸]
 امیرمنصور برقعی۲۴ آبان ۱۳۸۵۱۸ تیر ۱۳۸۶مستقل
رئیس سازمان ملی جوانان محمدجواد حاج‌علی‌اکبریشهریور ۱۳۸۴۲ مرداد ۱۳۸۸مستقل[۹]
رئیس سازمان میراث فرهنگی اسفندیار رحیم مشایی۲۷ مرداد ۱۳۸۴۲۶ تیر ۱۳۸۸رایحه خوش خدمت


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. [۱]
  2. اژه‌ای هم برکنار شد/ اخبار متناقض در مورد برکناری لنکرانی و جهرمی خبرگزاری مهر
  3. «متن کامل میثاق‌نامه رئیس‌جمهور با وزیران کابینه». روزنامه جام ‌جم، ۲۴ مرداد ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۱۶ فروردین ۱۳۹۶. 
  4. «مقایسه منشور «روحانی» با میثاق «احمدی‌نژاد»». ایسنا، ۲۸ مرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۶ فروردین ۱۳۹۶. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی. «مردان رئیس‌جمهور از چند منظر». ایسنا، ۱۶ آبان ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۲۰ فروردین ۱۳۹۷. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «انتصاب معاون اول و معاون رییس‌جمهور در امور اجرایی». ایسنا، ۱۹ شهریور ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. 
  7. «"صادق واعظ زاده" معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور شد». خبرگزاری مهر، ۱۵ بهمن ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۲۰ فروردین ۱۳۹۷. 
  8. «طی حکمی از سوی رئیس‌جمهور؛ «فرهاد رهبر» رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور شد». ایسنا، ۲۸ مرداد ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. 
  9. «جلسه هیئت دولت به ریاست دکتر احمدی‌نژاد تشکیل شد». ایسنا، ۱۳ شهریور ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷.