اعداد عربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اعداد هندی-عربی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دستگاه اعداد
شکل آغازین اعداد عربی از یک تا دوازده برای بکارگیری در ساعت
جدول برابر کردن ارقام

دستگاه اعداد عربی که با نام‌های اعداد عربی (به انگلیسی: Arabic numerals)، یا اعداد هندو-عربی نیز شناخته می‌شوند، عنوانی دستگاهی از اعداد بر مبنای ۱۰ رقم 0-1-2-3-4-5-6-7-8-9 می‌باشد. این دستگاه اعداد توسط ریاضی‌دانان هندی بوجود آمده بود و توسط ریاضیدانان مسلمان توسعه و بسط یافته و جایگزین دستگاه عددی پیشین گردید. در این دستگاه عددی، عددی مثل ۷۵۶ یک عدد کامل به شمار می‌آیدو اعداد ۷، ۵ و ۶ در نگارش عدد کمک کرده‌اند.


تاریخچه

همانطور که ریاضیدان روسی ولادیمیر آرنولد در سخنرانی خود در باره آموزش ریاضیات اشاره کرده است؛ پروفسور M. Berry زمانی  دو اصل زیر را مطرح کردند:

''اصل آرنولد'': اگر نام شخصی بر  یک مفهوم است، پس این نام نام کا شف ان مفهوم نیست''

''اصل بری'': اصل آرنولد در مورد خودش صادق است.

اما می پردازیم به مفهوم اعداد عربی. ایده نوشتن اعداد بر اساس نمایش ارزش مکانی(موقعیتهای یکان, دهگان , ... ) توسط ریاضیدانان هندوستان معرفی شد و علامت هایی  که امروزه در غرب برای نمایش اعداد بکار میروند توسط خوارزمی ریاضیدان ایرانی ابداع شدند,  اما با اینحال این اعداد هندی-عربی خوانده می شوند و نامی از ایران نیست.

نه علامت هایی که اصطلاح "اعداد عربی" به آنها اشاره دارد، و نه ایده نوشتن آنها بر اساس نمایش ارزش مکانی با استفاده از تنها ده رقم در عربستان به وجود نیامده است. این یک واقعیت دانسته شد است که محمد بن موسی خوارزمی ( عربی شده نام ایرانی او محمد خوارزمی پسر موسی) ریاضیدان ایرانی که در بغداد کار می کرد، ایده نوشتن اعداد بر اساس نمایش ارزش مکانی را از ریاضیات هندوستان اقتباس و نمادهای ,0 ,1، 2، 3، 4، 5 6، 7، 8، 9،...  را خود به ریاضیات معرفی کرد.

محمد بن موسی خوارزمی ( عربی شده نام ایرانی او محمد خوارزمی پسر موسی) کتاب  خود را به زبان عربی منتشر کرد، اگر چه از عربستان نبود. زبان عربی زبان علمی  همه مردم ایران و امپراتوری بیزانس هم بود که تحت حکومت فاتحان عرب زندگی می کردند، افرادی که عرب نبودند و لزوما همه مسلمان هم نبودند.

همانطور که ریاضیدان آلمانی فلیکس کلاین در جلد اول کتاب خود تحت عنوان '' ریاضیات ابتدایی از نقطه نظر پیشرفته'' ، اشاره کرده است : '' نام اعداد عربی برای این آرایش، مانند بسیاری مورد دیگر در همه علوم،  یک نامگذاری نادرست می باشد. نمایش اعداد بر اساس موقعیت توسط هندوها، نه اعراب ابداع شد.''

دستگاه اعداد هندی - ایرانی پس از فتح اندلس توسط اروپاییان و دسترسی ایشان به کتابهای مسلمانان مانند علوم دیگر از جمله علم نور به زبان ایشان ترجمه شده به کشورهای اروپایی منتقل می‌گردد. [۱]. دستگاه اعداد هندی - ایرانی رفته رفته توسط بازرگانان اروپایی، کتاب‌ها و استعمارگران در سرتاسر جهان منتشر گردید. این دستگاه امروزه دستگاه غالب عددی در دنیا به شمار می‌آید.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.iranicaonline.org/articles/arabic-i
  2. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arabic numerals». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۷ ژانویه ۲۰۱۱.