عددنویسی هندی-عربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جدول مقایسه سبک‌های مختلف نگارش اعداد عربی.
A نوشته آلمانی که اعداد فارسی/عربی را بجای رومی آموزش می‌داد (Talhoffer Thott, 1459). esoteric، الفبای عبری و ستاره‌بینی.

عددنویسی هندی-عربی یا دستگاه اعداد هندی-عربی یک دستگاه شمارش بر پایه ۱۰ و بر اساس ارزش مکانی است که پراستفاده‌ترین دستگاه شمارش در جهان است.

طریقه نوشتن اعداد به سبک امروزی را اروپائیان از طریقه نگارش اعداد توسط خوارزمی و ریاضی‌دانان عرب‌زبان فرا گرفته‌اند. پس از بازگشت خوارزمی از هند به بغداد، اعداد هندی وارد کتب ریاضی اعراب شد و اروپاییان نیز آن را در اندلس فراگیر نمودند؛ کهن‌ترین نشانه‌های این روش، یادگار سنگ‌نبشته‌های آشوکا، پادشاه بزرگ هندیان در ۲۵۰ پ.م. است. دستگاه اندک‌اندک کامل شد و در سال‌های ۸۰۰–۹۰۰ میلادی به اروپا رسید.[۱] این دستگاه به همراه اعداد عربی در اندلس وارد حوزه اروپا و ایتالیا شد و سرانجام مورد پذیرش دستگاه‌های مذهبی و واتیکان قرار گرفت. در زبان عربی و فارسی تا قبل از آن اعداد را با حروف می‌نوشتند و علامت قراردادی ویژه برای اعداد نداشتند. در خط کوفی اثری از اعداد نیست.[۲]

نگارش اعداد (هندی/سانسکریت) حدود ۵۰۰ قبل از میلاد اختراع شده‌است.[۳][۴]

اروپاییان پیش از حدود قرن ۱۶ میلادی، از یک دستگاه شمارش به نام عددنویسی رومی (I. II.III IV.VI ، ...) استفاده می‌کردند که نوشتن اعداد چند رقمی بزرگ با آن کار سختی بود، پس از آن نوشتن اعداد به سبک عربی-هندی را بکار گرفتند و آن را بهبود بخشیدند.

مقایسه نمادهای نوشتاری[ویرایش]

# خط سیستم عددنویسی
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 لاتین, الفبای سیریلیک عددنویسی اروپایی
٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩ عربی عددنویسی فارسی و عربی
دیواناگری عددنویسی دیواناگری
گجراتی عددنویسی گجراتی
گرمکهی عددنویسی الفبای گرمکهی
تبتی عددنویسی تبتی
خط مغولی عددنویسی مغولی
Lepcha num.gif خط لپچا
خط بنگالی عددنویسی بنگالی
الفبای اوریه عددنویسی اوریه
خط کنرا عددنویسی کنرا
مالایالم عددنویسی مالایالم
تامیلی عددنویسی تامیلی
تلوگو عددنویسی تلوگو
𑇡 𑇢 𑇣 𑇤 𑇥 𑇦 𑇧 𑇨 𑇩 𑇪 سینهالی عددنویسی سینهالی
خمری عددنویسی خمری
تای عددنویسی تای
لائو عددنویسی لائو
برمه‌ای عددنویسی برمه‌ای
الفبای جاوه‌ای عددنویسی جاوه‌ای
بالیایی عددنویسی بالیایی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. محاسبات عددی، بهمن مهری، چاپ چهارم، تهران، ۱۳۸۰، انتشارات آییژ.
  2. Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras 38 (2). ISSN 0033-4766.
  3. Ifrah, Georges. 1999. The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer, Wiley. ISBN 0-471-37568-3.
  4. O'Connor, J.J. and E.F. Robertson. 2000. 'Indian Numerals',


پیوند به بیرون[ویرایش]