کراتینین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کراتینین
نام‌های دیگر 2-Amino-1-methylimidazol-4-ol[نیازمند منبع]
شناساگرها
CAS 60-27-5 YesY
پاب‌کم 26009888, 588 minor tautomer
کم‌اسپایدر 21640982 YesY
UNII AYI8EX34EU YesY
شماره EINECS 200-466-7
شماره UN 1789
KEGG D03600 YesY
MeSH Creatinine
ChEBI CHEBI:16737 N
ChEMBL CHEMBL65567 N
بیلشتین 112061
3DMet B00175
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C4H7N3O
جرم مولی ۱۱۳٫۱۲ g mol−1
Exact mass 113.058911861 g mol-1
شکل ظاهری White crystals
چگالی 1.09 g cm-3
دمای ذوب
‎300 °C (decomp.)[۱]
محلول در آب 1 part per 12[۱]
log P -1.76
اسیدی (pKa) 12.309
خاصیت بازی (pKb) 1.688
نقطه ایزوالکتریک 11.19
خطرات
طبقه‌بندی EU Harmful Xn
شماره ایمنی R۳۴, R36/37/38, R20/21/22
شماره نگهداری S26, S36/37/39, S45, S24/25, S۳۶
لوزی آتش
NFPA 704.svg
1
1
0
دمای اشتعال ۲۹۰ درجه سلسیوس (۵۵۴ درجه فارنهایت)
 N (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

کراتینین (Creatinine) فراورده‌ای از سوخت و ساز در ماهیچه‌ها است که از کلیه‌ها دفع می‌گردد.

اندازه فرآوری و دفع کراتینین را هم با آزمایش خون و هم با گردآوری ادرار در یک دوره ۲۴ ساعته می‌توان اندازه گیری کرد هر گاه اندازه کراتینین خون بالاتر از اندازه عادی شود نشانه نارسایی در کار کلیه‌ها هست و بنابراین سنجش خوبی برای ارزیابی کارکرد کلیه‌ها می‌باشد.

متابولیسم کراتینین[ویرایش]

تولید: کراتینین پروتئینی است که از کراتین که سرآغاز بزرگ فرآوری انرژی در ماهیچه‌است، مشتق می‌گردد. پس از دهیدارته شدن کراتین در ماهیچه‌ها و بدون کاتالیزور، کراتین به کراتینین تبدیل می‌شود و وارد خون می‌شود. کراتینین بیشتر از ماهیچه‌ها اسکلتی مشتق و از راه کلیه‌ها دفع می‌شود. چون حجم توده عضلانی هر فرد ثابت است اندازه فرآوری کراتینین در هر فردی کم وبیش ثابت است. روزانه کم وبیش ۲ درصد کراتین بدن به کراتینین تبدیل می‌شود.

زُدایش کراتینین در جریان خون تنها بدست کلیه‌ها صورت می‌گیرد بنابراین اندازه گیری اندازه کراتینین در خون می‌تواند نشان دهنده کارکرد کلیه‌ها باشد. هر گاه کارکرد کلیه‌ها کاهش پیدا کند برای نمونه در مواردی که یکی از کلیه‌ها از بدن بیرون می‌شود سطح کراتینین افزایش می‌یابد مقدار معمول آن در بزرگسالان ۱ میلی گرم در دسی لیتر است در کودکان که ماهیچه‌ها کمتری دارند این اندازه باید ۲/ ۰ باشد. محدود طبیعی کراتینین در خانم‌ها میان ۱/۱-۵/۰ و در مردان ۲/۱-۶/۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر خون است. چرایی بیشتر بودن آن در مردان به چرایی بیشتر بودن توده ماهیچه‌ای آنهاست. جوانان پرکار (وزنه بردار) یا بالغین در میانسالی می‌شود کراتینین بیشتری داشته باشند. برعکس در کسان مسن اندازه کراتینین کمتر است. کسانیکه دچار سوءتغذیه، کاهش وزن شدید و بیماری طولانی مدت هستند، به چرایی کاهش توده عضلانی سطح کراتینین آنها کمتر از اندازه موردانتظار است.

زدایش کراتینین[ویرایش]

یک روز پس از برداشتن یکی از کلیه‌ها مقدار کراتینین سرم خون به حالت پایدار ۱/۸ می‌رسد. هر گاه هر دو کلیه برداشته شوند (برای نمونه در مواردی که شخص دچار سرطان شده‌است) مقدار کراتینین به گونه روزانه آغاز به افزایش می‌کند تا زمانی که بیمار تحت دیالیز قرار گیرد. سرعت بالا رفتن کراتینین در خون بستگی به مقدار ماهیچه‌ها شخص دارد. یک کودک را باید هنگامیکه کراتینین خون او به ۲ رسید مورد دیالیز قرار داد. در صورتیکه درباره بزرگسالان این رقم باید به ۱۰ یا حتی بالاتر برسد تا دیالیز را آغاز کنند.

کراتینین ادرار[ویرایش]

کراتینین ادرار ۲۴ ساعته در بارداری، فعالیت شدید و برخی موارد دیگر بالا می‌رود. در بسیاری از بیماری‌های کلیه، نارسایی قلبی، شوک و کم‌آبی پایین می‌آید.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مرک ایندکس, 11th Edition, 2571

جستارهای وابسته[ویرایش]

اوره

کراتین فسفات

بن‌مایه‌ها[ویرایش]

  • لوی گانونگ. فیزیولوژی گایتون. ترجمهٔ سیدعلی حائری روحانی، بهنود شاهی، رخساره سادات عقیلی، حامد اختیاری، محمدحسین کاظمی، نرگس بلوچ، منصور میرزایی قمی. چاپ تهران. کتاب میر، ۱۳۸۶. شابک ‎۹۶۴-۴۹۸-۰۰۷-۷.