آمونیاک
| آمونیاک | |
|---|---|
 |
 |
|
Azane |
|
| نامهای دیگر | Hydrogen nitride Trihydrogen nitride |
| شناساگرها | |
| CAS | 7664-41-7  |
| پابکم | 222 |
| کماسپایدر | 217 |
| UNII | 5138Q19F1X |
| شماره EINECS | |
| شماره UN | 1005 |
| KEGG | D02916 |
| MeSH | Ammonia |
| ChEBI | CHEBI:16134 |
| ChEMBL | CHEMBL1160819 |
| شماره RTECS |
BO0875000
|
| بیلشتین | 3587154 |
| Gmelin Reference | 79 |
| 3DMet | B00004 |
| Jmol-3D images | Image 1 |
|
|
|
|
| خصوصیات | |
| فرمول شیمیایی |
NH3
|
| جرم مولی |
17.031 g/mol
|
| شکل ظاهری | Colourless gas with strong pungent odour |
| چگالی | 0.86 kg/m3 (1.013 bar at boiling point) 0.73 kg/m3 (1.013 bar at 15 °C) 681.9 kg/m3 at −33.3 °C (liquid)[۱] 817 kg/m3 at -80 °C (transparent solid)[۲] |
| دمای ذوب |
−77.73 °C, 195 K, -108 °F
|
| دمای جوش |
−33.34 °C, 240 K, -28 °F
|
| محلول در آب | 47% (0 °C) 31% (25 °C) 28% (50 °C)[۳] |
| اسیدی (pKa) | 32.5 (-33 °C),[۴] 10.5 (DMSO) |
| خاصیت بازی (pKb) | 4.75 |
| ساختار | |
| شکل مولکولی | Trigonal pyramid |
| قطبها | 1.42 D |
| خطرات | |
| GHS pictograms |     [۵] |
| GHS hazard statements | H221, H280, H314, H331, H400[۵] |
| GHS precautionary statements | P210, P261, P273, P280, P305+351+338, P310[۵] |
| EU Index | 007-001-00-5 (anhydrous) 007-001-01-2 (solutions) |
| طبقهبندی EU | Toxic (T) Corrosive (C) Dangerous for the environment (N) |
| شماره ایمنی | R۱۰, R۲۳, R۳۴, R50 |
| شماره نگهداری | (S1/2), S۹, S۱۶, S26, S36/37/39, S45, S61 |
| لوزی آتش |
 1
3
0
|
| دمای اشتعال | flammable gas (see text) |
| دمای آتشگیری خودبهخود |
651 °C |
| محدودیت انفجار | 15–28% |
| آمریکا Permissible exposure limit (PEL) |
50 ppm (25 ppm ACGIH- TLV; 35 ppm STEL) |
| ترکیبات مرتبط | |
| کاتیونهای دیگر | فسفین آرسین Stibine |
| مرتبط با nitrogen hydrides | هیدرازین هیدرازوئیک اسید |
| ترکیبات مرتبط | هیدروکسید آمونیوم |
 (verify) (what is:  / ?)تمامی دادهها مربوط به شرایط استاندارد(در °C۲۵ و kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد. |
|
| Infobox references | |
آمونیاک مهمترین ترکیب هیدروژنهٔ ازت است و در طبیعت از تجزیهٔ مواد آلی ازت دار بدست میآید.
آمونیاک گازی است بی رنگ، با مزهٔ فوق العاده تند و زننده که اشکآور و خفه کننده است. گاز آمونیاک از هوا سبک تر بوده و به سهولت به مایع تبدیل میشود. آمونیاک درآب بسیار محلول بوده و در منفی ۷۷/۷ درجهٔ سانتیگراد منجمد و در منفی 33/34 درجهٔ سانتیگراد به جوش در میآید. وزن مخصوص محلول اشباع آمونیاک 0/88 گرم بر سانتیمتر مکعب است. گاز آمونیاک قابل افروزش و حدود اشتعالش ۱۶-۲۵ درصد حجمی گاز آمونیاک در هوا است. حضور مواد نفتی و دیگر مواد افروختنی خطر آتشگیری را افزایش میدهد. مجاورت و تماس آمونیاک با نقره و جیوه تولید " فورمینات نقره و جیوه " میکند که موادی شدیداً قابل انفجار هستند. گاز آمونیاک در اثر گرمای از ۴۰۰ درجه به بالا تجزیه شده و تولید هیدروژن میکند. آمونیاک سبب تحریکات دستگاه تنفسی، پوست و چشم شده و با آسیب رساندن به ششها در اثر مواجهه با حجم زیاد این گاز میتواند سبب مرگ شود. رومیهای باستان آمونیوم کلراید را به عنوان پول و سپرده استفاده می کردند. آنها سنگ آمونیوم را از مکانی به نام پرستشگاه ژوپیتر یا همان لیبی جدید جمع آوری می کردند. اما آمونیاک به شکل نمک آمونیاک نخستین بار توسط شیمیدانان جابرابن حیان (شیمیدان ایرانی) Geber در قرن 8 شناخته شد.[۶]
منابع [ویرایش]
- ↑ Yost, Don M. (2007). "Ammonia and Liquid Ammonia Solutions". Systematic Inorganic Chemistry. READ BOOKS. p. 132. ISBN 1-4067-7302-6. http://books.google.com/?id=qPGzhL3Y50YC&pg=PA132.
- ↑ Blum, Alexander (1975). "On crystalline character of transparent solid ammonia". Radiation Effects and Defects in Solids 24 (4): 277. DOI:10.1080/00337577508240819.
- ↑ Perry, Dale L.; Phillips, Sidney L. (1995). Handbook of inorganic compounds. CRC Press. p. 17. ISBN 0-8493-8671-3. http://books.google.com/?id=0fT4wfhF1AsC&pg=PA17.
- ↑ Perrin, D.D., Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution; 2nd Ed., Pergamon Press: Oxford, 1982.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ Online Sigma Catalogue , accessdate: June 6, 2011.
- ↑ http://www.irannh3.com www.irannh3.com
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ آمونیاک موجود است. |
