آمونیاک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آمونیاک
نام‌های دیگر Hydrogen nitride

Trihydrogen nitride
Nitro-Sil

شناساگرها
CAS 7664-41-7 YesY
پاب‌کم 222 YesY
کم‌اسپایدر 217 YesY
UNII 5138Q19F1X YesY
شماره EINECS 231-635-3
شماره UN 1005
KEGG D02916 YesY
MeSH Ammonia
ChEBI CHEBI:16134 YesY
ChEMBL CHEMBL1160819 YesY
شماره RTECS
BO0875000
بیلشتین 3587154
Gmelin Reference 79
3DMet B00004
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول شیمیایی
NH3
جرم مولی
‎ 17.031 g/mol
شکل ظاهری Colourless gas with strong pungent odour
چگالی 0.86 kg/m3 (1.013 bar at boiling point)
0.73 kg/m3 (1.013 bar at 15 °C)
681.9 kg/m3 at −33.3 °C (liquid)[۱]
817 kg/m3 at -80 °C (transparent solid)[۲]
دمای ذوب
‎−77.73 °C, 195 K, -108 °F
دمای جوش
‎−33.34 °C, 240 K, -28 °F
محلول در آب 47% (0 °C)
31% (25 °C)
28% (50 °C)[۳]
اسیدی (pKa) 32.5 (-33 °C),[۴] 10.5 (DMSO)
خاصیت بازی (pKb) 4.75
ساختار
شکل مولکولی Trigonal pyramid
قطب‌ها 1.42 D
خطرات
GHS pictograms GHS-pictogram-bottle.svgGHS-pictogram-acid.svgGHS-pictogram-skull.svgGHS-pictogram-pollu.svg[۵]
GHS hazard statements H221, H280, H314, H331, H400[۵]
GHS precautionary statements P210, P261, P273, P280, P305+351+338, P310[۵]
EU Index 007-001-00-5 (anhydrous)
007-001-01-2 (solutions)
طبقه‌بندی EU Toxic (T)
Corrosive (C)
Dangerous for the environment (N)
شماره ایمنی R۱۰, R۲۳, R۳۴, R50
شماره نگهداری (S1/2), , S۱۶, S26, S36/37/39, S45, S61
لوزی آتش
NFPA 704.svg
1
3
0
دمای اشتعال flammable gas (see text)
دمای
آتش‌گیری خودبه‌خود
651 °C
محدودیت انفجار 15–28%
آمریکا Permissible
exposure limit (PEL)
50 ppm (25 ppm ACGIH- TLV; 35 ppm STEL)
ترکیبات مرتبط
کاتیون‌های دیگر فسفین
آرسین
Stibine
مرتبط با nitrogen hydrides هیدرازین
هیدرازوئیک اسید
ترکیبات مرتبط هیدروکسید آمونیوم
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

آمونیاک مهم‌ترین ترکیب هیدروژنهٔ ازت (نیتروژن) است که در هوای شهرها و مجاورت مستراح ها وجود دارد. در طبیعت از تجزیهٔ مواد آلی ازت دار همچون اوره ادرار بدست می‌آید.

آمونیاک گازی است بی رنگ، با مزهٔ فوق العاده تند و طعم حاد و زننده که اشک‌آور و خفه کننده است. گاز آمونیاک از هوا سبک تر بوده و به سهولت به مایع تبدیل می‌شود. آمونیاک درآب بسیار محلول بوده و در منفی ۷۷/۷ درجهٔ سانتیگراد منجمد و در منفی 33/34 درجهٔ سانتیگراد به جوش در می‌آید. وزن مخصوص محلول اشباع آمونیاک 0/88 گرم بر سانتیمتر مکعب است. گاز آمونیاک قابل افروزش و حدود اشتعالش ۱۶-۲۵ درصد حجمی گاز آمونیاک در هوا است. حضور مواد نفتی و دیگر مواد افروختنی خطر آتشگیری را افزایش می‌دهد. مجاورت و تماس آمونیاک با نقره و جیوه تولید " فورمینات نقره و جیوه " می‌کند که موادی شدیداً قابل انفجار هستند. گاز آمونیاک در اثر گرمای از ۴۰۰ درجه به بالا تجزیه شده و تولید هیدروژن می‌کند. آمونیاک سبب تحریکات دستگاه تنفسی، پوست و چشم شده و با آسیب رساندن به شش‌ها در اثر مواجهه با حجم زیاد این گاز می‌تواند سبب مرگ شود. رومی‌های باستان آمونیوم کلراید را به عنوان پول و سپرده استفاده می کردند. آنها سنگ آمونیوم را از مکانی به نام پرستشگاه ژوپیتر یا همان لیبی جدید جمع آوری می کردند. اما آمونیاک به شکل نمک آمونیاک نخستین بار توسط شیمیدانان جابرابن حیان (شیمیدان ایرانی) Geber در قرن 8 شناخته شد.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. Yost, Don M. (2007). "Ammonia and Liquid Ammonia Solutions". Systematic Inorganic Chemistry. READ BOOKS. p. 132. ISBN 1-4067-7302-6. 
  2. Blum, Alexander (1975). "On crystalline character of transparent solid ammonia". Radiation Effects and Defects in Solids 24 (4): 277. doi:10.1080/00337577508240819. 
  3. Perry, Dale L.; Phillips, Sidney L. (1995). Handbook of inorganic compounds. CRC Press. p. 17. ISBN 0-8493-8671-3. 
  4. Perrin, D.D., Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution; 2nd Ed., Pergamon Press: Oxford, 1982.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ Online Sigma Catalogue , accessdate: June 6, 2011.
  6. http://www.irannh3.com www.irannh3.com